CNV kiest nieuwe voorzitter

CNV: De opkomst van het populisme is ook onze schuld

Beeld Maarten Hartman

De vakbeweging moet het populisme de wind uit de zeilen nemen, vindt de nieuwe CNV-voorzitter Piet Fortuin.

Vakcentrale CNV rekent zich de opkomst van het populisme aan. Volgens de nieuwe voorzitter Piet Fortuin gaan mensen weg van het politieke midden omdat ze ontevreden zijn over hun loon en hun werkomstandigheden. En stemmen dan op partijen die Nederlanders tegen elkaar uitspelen, zegt Fortuin. De christelijke vakbond ziet het als zijn verantwoordelijkheid om die partijen de wind uit de zeilen te nemen. “Daar mag je ons op aanspreken.”

CNV hekelt partijen die jong en oud tegen elkaar opzetten, bijvoorbeeld in het pensioendebat. Of migranten tegen autochtone werknemers. “Die spanningen raken de werkvloer. Daarom zie ik het als ons werkterrein”, zegt Fortuin. Hij heeft het dan over Forum voor Democratie, de PVV maar ook over one-issue-partijen als 50Plus. Vanaf januari zal Fortuin de huidige voorzitter Arend van Wijngaarden vervangen.

Cement

Een meerderheid in Nederland heeft nog altijd vertrouwen in de vakbeweging, zegt hij. “Een stuk meer dan in de politiek. Onze 250.000 leden vormen een goede doorsnee van de samenleving. Ik zie ons daarom als cement om alles bij elkaar te houden. Om te zorgen dat kiezers niet naar uiterst links of uiterst rechts schieten.”

Dat kan dus door onvrede weg te nemen, en die onvrede vindt zijn oorsprong volgens Fortuin vooral in de ‘doorgeschoten flexibilisering’. “Vroeger stegen de lonen bij de huidige, krappe arbeidsmarkt. Dat is een kwestie van vraag en aanbod. Maar nu kunnen werkgevers heel makkelijk een blik flexwerkers opentrekken als het ze aanstaat.” Dus voelen ze volgens Fortuin geen noodzaak om de portemonnee te trekken.

Het is CNV naar eigen zeggen niet genoeg gelukt die trend te beteugelen. De vakcentrale wil daarom nu meer als een beweging van onderop opereren. Fortuin zegt dat zijn club te veel is ‘weggeorganiseerd’ van haar leden. Bestuurders moeten weer vaker in woonkamers zitten om zo leden te werven en te luisteren naar hun problemen. Dat zou de slagkracht dan weer vergroten.

Uiteindelijke doel is om het speelveld voor flex en vast wat meer gelijk te trekken. CNV wil daarom afscheid nemen van de zelfstandigenaftrek, waardoor zzp’ers minder belasting hoeven op te geven. Fortuin: “Het maakt dat zzp’ers zich onrealistisch goedkoop in de markt kunnen zetten.”

Piet Fortuin, de nieuwe voorzitter van CNV. Beeld Werry Crone

De zelfstandigenaftrek was bedoeld als compensatie voor ondernemersrisico’s – tegenvallende productie of ziekte. Het kabinet verlaagt dat af te trekken bedrag de komende jaren al van zo’n 7000 naar 5000 euro. Dat gaat Fortuin niet ver genoeg. “Al zou je de regeling als compromis ook alleen aan beginnende onder­nemers kunnen toekennen.” Na een paar jaar moet de zzp’er zijn eigen broek wel kunnen ophouden, vindt Fortuin.

Een andere doorn in zijn oog zijn de vele aanbestedingen in bijvoorbeeld de taxiwereld. Werkgevers drukken de prijs tot het uiterste om die aanbesteding maar te winnen. “Neem een taxichauffeur die daardoor zijn baan kwijtraakt. Ik snap best dat die dan naar populistische partijen schiet: er is hem onrecht aangedaan. Zo voelt hij dat. Dan is het aan ons om te zeggen: ‘je hebt gelijk. We gaan met elkaar in gesprek, bezorgen jou weer normale arbeidsomstandigheden’.”

De vakbeweging kampt in heel Europa met dalende ledenaantallen. Toch is Fortuin niet bang om leden te verliezen door zich zo uit te spreken tegen partijen waar een deel van zijn achterban op stemt. “Als je een duidelijke mening hebt, moet je daar niet voor weglopen.”

Lees ook:

Interview: CNV-voorman Piet Fortuin wil de vakbond terug in de woonkamer

Vandaag maakt vakcentrale CNV haar nieuwe voorzitter bekend. Piet Fortuin staat voor heel wat uitdagingen, van lage ledenaantallen tot pensioenen die mogelijk worden gekort.

Tweestrijd binnen de FNV: moet de bond zich uitspreken tegen FvD en PVV of niet?

Er heerst een tweestrijd binnen de FNV: moet de bond zich uitspreken tegen populistisch rechts of niet? Die discussie speelt tegen de achtergrond van almaar dalende ledenaantallen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden