Conflict

China en VS ruziën over export van chipfabriek van Nederlandse fabrikant

Werknemers in de stofvrije ruimte, de zogenaamde cleanroom, bij chipmachinefabrikant ASML. Beeld ANP

Minister Kaag overlegt met chipmachinefabrikant ASML over de diplomatieke ruzie tussen de VS en China over de export van een geavanceerde chipmachine.

Hij heeft het formaat van een schoolbus, maakt chips met ultraviolet licht en kost 134 miljoen euro: de EUV-machine van chipmachinefabrikant ASML uit het Nederlandse Veldhoven. Deze hoogtechnologische chipmachine is de spil in diplomatiek gekissebis tussen Nederland, China en de Verenigde Staten.

De Nederlandse regering wordt van twee kanten bestookt: de VS willen voorkomen dat de machine wordt verscheept naar China, terwijl China stelt dat de verstandhouding met Nederland zal verslechteren als de exportvergunning voor de chipmachine er niet snel komt. Met de EUV-machine kunnen hoogwaardige geheugenchips en microprocessoren worden gemaakt, voor bijvoorbeeld smartphones en drones.

Eigen afweging

Het kabinet voert momenteel overleg met ASML over de mogelijke export van de geavanceerde chipmachine, zo stelde Sigrid Kaag, minister van buitenlandse handel gisteren. Volgens haar maakt Nederland hierin zijn eigen afweging. Het ministerie van buitenlandse zaken kijkt naar de criteria en ‘overweegt heel zorgvuldig’ of het een exportvergunning zal geven voor de machine. 

Feit is dat het verlenen van de exportvergunning voor het innovatieve paradepaardje van ASML nu al een half jaar op zich laat wachten. Die vergunning is nodig, omdat het apparaat van ASML valt onder het Wassenaar Arrangement, dat bepaalt dat technologie die ook gebruikt kan worden voor militaire doeleinden niet zo maar geëxporteerd mag worden.

De VS bijbenen

Dat de VS en China ruziën om deze speciale chipmachine is niet zo vreemd: ze is namelijk nergens anders te krijgen en alle landen die een serieuze chipindustrie hebben of willen opzetten, hebben zo’n EUV-machine van ASML nodig om met minutieuze precisie chips te kunnen ‘lithograferen’: op nanoniveau in halfgeleiders te snijden met ultraviolet licht. En laat China nu juist bezig zijn de eigen industrie voor chips flink op te schalen om Zuid-Korea (Samsung) en de Verenigde Staten (Intel) te kunnen bijbenen. China kan vanwege het monopolie dat ASML als chipmachinefabrikant heeft, nergens anders aankloppen.

De Verenigde Staten suggereren dat het de export van de machine wil dwarsbomen vanwege veiligheidsrisico’s, maar het zou ook goed kunnen dat het land dwarsligt, omdat het de eigen industrie wil beschermen tegen de technologische ontwikkelingen in China.

Overigens zal ASML ondertussen wel andere – minder geavanceerde – chipmachines naar China blijven exporteren. De verwachting is dan ook nog altijd dat de Chinese afzetmarkt van ASML groeit. 

Lees ook:

Supermachines van Nederlandse chipfabrikant ASML veroveren de wereld

Het Veldhovense ASML doet wereldwijd goede zaken. Chipfabrikanten lopen weg met hun nieuwste machine.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden