Geheime diensten

China en Rusland spioneren via LinkedIn bij Nederlandse bedrijven

Op hightechbedrijven zoals ASML in Veldhoven  is veel specifieke kennis aanwezig die Chinese en Russische spionnen proberen te stelen. Beeld Hollandse Hoogte / Ton Toemen
Op hightechbedrijven zoals ASML in Veldhoven is veel specifieke kennis aanwezig die Chinese en Russische spionnen proberen te stelen.Beeld Hollandse Hoogte / Ton Toemen

Duizenden werknemers bij Nederlandse hightechbedrijven worden via LinkedIn benaderd door geheime diensten uit China en Rusland die bedrijfsgeheimen proberen te stelen.

Redactie Trouw

De spionnen doen zich via nepaccounts op LinkedIn voor als collega-wetenschappers of -technici of geven zich uit als consultants of recruiters, schrijft het FD. Veel werknemers accepteren het contactverzoek via het grootste zakelijke netwerk ter wereld, zeker als diegene al contact heeft met bekenden van hem of haar. En dan begint het.

De relatie wordt al snel ‘persoonlijker’ gemaakt, zegt directeur Erik Akerboom van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) in het FD. Het nieuwe contact doet vleiend over iemands kennis en deskundigheid. Daarna kan iemand bijvoorbeeld worden overgehaald om langs te komen voor een gesprek over een nieuwe baan. De Chinese geheime dienst zou zich hierbij vooral richten op expats die nog familie in China hebben. Dat maakt ze extra gevoelig voor druk om informatie te delen.

Al tien jaar gaande

De AIVD slaat nu alarm, maar schat in dat dit al tien jaar gaande is. Wel al vaker waarschuwt de AIVD voor spionage van hightechbedrijven, via hacken maar ook op deze manier. ‘Let op met wat je allemaal op LinkedIn en andere sociale media plaatst’, meldde de inlichtingendienst al in een brochure uit 2020, ‘want spionnen zoeken ook naar persoonlijke informatie, zoals hobby’s of een lidmaatschap van een sportclub, om iemand beter te leren kennen.’

Persoonlijke informatie wordt gebruikt om ‘spontaan’ met de werknemer in contact te komen. Is het eerste contact geslaagd? Dan volgen vaak meer ontmoetingen. Je wordt mee uit eten genomen, of ziet diegene op een congres, je krijgt cadeaus en denkt misschien een vriendschap op te bouwen. Of je krijgt het verzoek om iets te vertalen. Vaak tegen betaling.’

Kijken hoe ver bereid bent te gaan

Nederlandse en andere westerse geheime diensten schrikken van het aantal geslaagde contactpogingen. Uit inlichtingenwerk van de AIVD blijkt nu dat China en Rusland systematisch te werk gaan, zegt Akerboom. “Sociale netwerken als LinkedIn of Instagram worden continu gekopieerd en opgeslagen in databases. Die analyseren ze om doelwitten in het vizier te krijgen.” Uiteindelijk worden middelen als chantage of omkoping gebruikt om gevoelige informatie te delen.

Dus daarom waarschuwt de AIVD: ‘De medewerker van de buitenlandse inlichtingendienst heeft al die tijd maar één doel: jou zover krijgen om te spioneren. In het begin vraagt hij misschien onbenullige informatie, een test om te kijken hoe ver je bereid bent te gaan, maar later ook gevoelige documenten waar jij toegang toe hebt. Door het delen van vertrouwelijke informatie over de huidige werkgever wordt het slachtoffer chantabel.’

Lees ook:

‘De controles van de IND op kennismigranten zijn te mager’

Jaarlijks komen zo’n 14.000 kennismigranten van buiten Europa naar Nederland. De Immigratie- en Naturalisatiedienst doet geen noemenswaardige controles op wie zij zijn en of ze een schoon blazoen hebben. Daarmee maakt Nederland zich kwetsbaar voor spionage en ongewenste politieke beïnvloeding, stellen experts.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden