Vier vragenHandelsverdrag

China belooft Trump veel maar garandeert niets

De Chinese vice-premier Liu He en de Amerikaanse president Trump, woensdag in het Witte Huis in Washington. Na een achttien maanden durende handelsoorlog hebben ze zojuist een akkoord ondertekend. Beeld AP

Het hele wensenlijstje van Donald Trump komt voorbij in het handelsverdrag met China. Of China alle beloftes nakomt is de vraag.

Het handelsverdrag tussen China en de Verenigde Staten leest een beetje als een schrift met strafwerk: pagina na pagina belooft China zich beter te gaan gedragen. Woensdag ondertekenden de Amerikaanse president  Donald Trump en de Chinese vice-premier Liu He deze overeenkomst, na achttien maanden handelsoorlog. Vier vragen over het verdrag. 

Wat belooft China zoal?

Het hele wensenlijstje van Trump komt voorbij. China zal zijn markt verder openen, zal Amerikaanse bedrijven niet langer dwarsbomen en intellectueel eigendom beter beschermen. Ook zal China de yuan niet langer manipuleren om zo de eigen exportproducten goedkoop te maken.

Opmerkelijk: China belooft dat ambtenaren voortaan geen illegaal gekopiëerde software meer gebruiken. Verder zal China voortaan geen strategische overnames van buitenlandse bedrijven meer stimuleren om zo technologische kennis te verwerven. Ook zegt China toe de juridische positie van buitenlandse investeerders te verbeteren en bureaucratie aan te pakken bij de invoer van Amerikaanse landbouwproducten.

Bij de meeste beloftes staat geen tijdpad vermeld. En sommige toezeggingen heeft China ook al eerder gedaan, zoals het openstellen van de markt voor Amerikaanse financiële dienstverleners, zoals creditcard-bedrijven.

En het handelstekort dat Trump zo oneerlijk vond?

Dat moet in flinke sprongen worden teruggedrongen. Hier wordt het verdrag opeens veel concreter dankzij een boodschappenlijst met miljardenbedragen.

De komende twee jaar moet China voor 200 miljard dollar aan extra goederen en diensten afnemen van de Verenigde Staten. Het ijkpunt hierbij is 2017, een handelsjaar waarin de verhoudingen nog niet verpest waren door wederzijdse invoerheffingen op elkaars export. Het handelstekort van de VS met China bedroeg dat jaar 335 miljard dollar. Per saldo importeerden de VS dus meer uit China dan omgekeerd.

Die toegezegde extra inkopen betreffen landbouwproducten, energie, diensten (toerisme) en gefabriceerde goederen. In die laatste categorie vallen bijvoorbeeld industriële machines, optische en medische instrumenten, vliegtuigen en voertuigen. China en de VS schrijven in het akkoord optimistisch dat deze extra Chinese aankopen waarschijnlijk een vervolg krijgen na 2021.

Beeld Sander Soewargana

Het is een grote opgave voor China om plotseling zoveel meer van de VS te kopen. Eind 2021 moet de export van landbouwproducten vanuit de VS naar China bijvoorbeeld verdubbeld zijn, berekent ING. Van 19 naar 38 miljard dollar. De Chinese vice-premier Liu He zei dat de afspraken geen negatieve gevolgen hebben voor andere handelspartners van China.

Wat krijgt China ervoor terug?

Weinig. Het verdrag is nogal eenzijdig. De VS beloven serieus te kijken naar de financiële ambities van China in Amerika. Zo wil de Citic Group, de investeringsgroep van het Chinese ministerie van financiën, uitbreiden in de VS. Naast zulke toezeggingen krijgt China er rust voor terug. Beide landen profiteren van harmonieuze groei van de wereldhandel, staat in het voorwoord.

Maar met dit akkoord is de handelsrelatie tussen beide landen nog altijd slechter dan voordat Trump het Witte Huis betrad. Dat komt doordat de meeste invoerheffingen nog in stand blijven. Gemiddeld bedragen de tarieven op elkaars goederen nu 20 procent, berekent de Financial Times. Twee jaar terug berekenden de VS een gemiddelde heffing van 3 procent op Chinese export, en China omgekeerd 8 procent.

Is er nu handelsvrede?

Of China alle beloftes nakomt is de vraag. Het land heeft de reputatie toezeggingen te doen en de uitwerking ervan te vertragen. China kan erop gokken straks beter af te zijn met een andere Amerikaanse president: in november zijn er immers verkiezingen. In de verwachting dat hij wint, kijkt ook Trump over die verkiezingen heen. Dan pas wil hij een tweede verdrag met China sluiten.

Analisten die op het aanhoudende wantrouwen tussen China en de VS wijzen, hebben niet zoveel vertrouwen in deze handelsvrede. Maar volgens de VS biedt het verdrag voldoende waarborgen. Als een van beide landen de afspraken niet nakomt, kan de andere partij strafmaatregelen nemen. Of het verdrag eenvoudigweg opzeggen.

Lees ook:

‘China pakt ons gewoon in’

Er is een nieuwe wereldorde op komst met China als dominante supermacht, betoogt Rob de Wijk. Het Westen maakt nog een kansje, als het zich verenigt en er een echte strategie tegenover zet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden