InterviewCDA-Kamerlid Jaco Geurts

CDA: Geef woningcorporaties meer bevoegdheden om woningcrisis te tackelen

Jaco Geurts (CDA). Beeld ANP
Jaco Geurts (CDA).Beeld ANP

Corporaties zijn veel te lang belemmerd en moeten van de ketting af, stelt CDA-Kamerlid Jaco Geurts. In de CDA-woonvisie stelt Geurts voor corporaties weer meer bevoegdheden te geven om de woningmarktcrisis te tackelen.

Jeannine Julen

Achter de schermen heeft CDA-Kamerlid Jaco Geurts de angst van zijn collega-politici weleens het Maserati-syndroom genoemd. Een verwijzing naar oud-corporatiedirecteur Hubert Möllenkamp die op kosten van woningcorporatie Rochdale een peperdure Maserati aanschafte. Möllenkamp en andere corporatiedirecteuren werden veroordeeld, maar in politiek Den Haag is de nieuwe generatie corporatiebestuurders lange tijd weinig vrijheden gegund.

Het nieuwe kabinet stapt met het afschaffen van de beruchte verhuurderheffing wat van die huiver af. In de hoop corporaties zo meer financiële ruimte te geven om woningen te bouwen. Maar als het aan regeringspartij CDA ligt, gaat het kabinet nog een stap verder, blijkt uit de donderdag gepresenteerde woonvisie van de partij.

Woningcorporaties zijn te lang belemmerd en moeten van de ketting af, schrijft Geurts die zich samen met het wetenschappelijk bureau van zijn partij maandenlang over het woondossier heeft gebogen. Zijn partij wil dat corporaties langer dan vijf jaar de tijd krijgen om woningen te bouwen. Nu neemt het bouwproces zo’n zeven tot tien jaar in beslag waardoor corporaties in de knel komen.

Ook moeten ze weer de ruimte krijgen om behalve huurwoningen ook sociale koopwoningen te bouwen. En, stelt het CDA, corporatiewoningen moeten niet alleen verhuurd worden aan de kwetsbaarste mensen. Maar ook aan agenten, docenten en verpleegkundigen. Bepaal daarom niet landelijk wat de inkomens- en huurgrenzen van sociale huurwoningen zijn, schrijven de christendemocraten, maar bekijk per landsdeel wat de behoeften zijn.

Dat klinkt alsof u corporaties hun vroegere macht weer teruggeeft.

“Ik zeg altijd: deur dicht, deur open. We schaffen de verhuurderheffing af, maar het kan niet zo zijn dat we dan een poos gaan wachten en corporaties net als vroeger hun geld gaan oppotten. Nee, ze krijgen echt een forse opdracht om te bouwen.”

“Daar hoort ook een verantwoordelijkheid bij van gemeenteraden. In die gemeenteraden moeten corporaties zich gaan verantwoorden, om te voorkomen dat ze weer die koninkrijkjes van vroeger worden. Het gaat wat mij betreft niet terug naar de jaren van voor de parlementaire enquête. We moeten ook af van dat Maserati-syndroom dat we in de politiek hebben ontwikkeld. Dat we door wat er in het verleden is gebeurd, nu helemaal niks meer durven.”

Hoe moeten gemeenteraden die excessen van jaren geleden dan voorkomen?

“Door goede afspraken te maken. Ik denk dat daar ook regie vanuit de Rijksoverheid bij hoort. De gemeente, de minister en provincie moeten zorgen dat de bouwafspraken echt worden nagekomen. Als dat niet gebeurt, kan er worden ingegrepen.”

In uw woonvisie schrijft u ook dat het Rijk corporaties vooral is gaan zien als belastingbetalers. Dat ging ten koste van de nieuwbouw. Moet ook de verplichte vennootschapsbelasting voor corporaties worden geschrapt?

“Laat ik het zo zeggen: we moeten corporaties niet zien als een melkkoe, als dat geld goed ingezet kan worden om te bouwen en te investeren in de leefbaarheid van woonwijken. Laten we eerst proberen de verhuurderheffing goed af te schaffen en bouwafspraken in te voeren. Ik denk dat we daar de komende vier jaar wel onze handen vol aan hebben.”

Maar het schrappen van die vennootschapsbelasting is wel bespreekbaar?

“Corporaties moeten het vertrouwen terugwinnen. Gaat dat goed, dan moet je kijken wat er nodig is om het bouwen en het vergroten van de leefbaarheid in wijken een extra impuls te geven.”

U zegt ook het bouwen van sociale koopwoningen te stimuleren. Wat zijn dat precies en hoe gaat dat in zijn werk?

“Stel, een corporatie zet een woning voor twee ton in de markt en verkoopt die aan jou. Als jij over een paar jaar jouw woning wil verkopen, krijgt de corporatie als eerste het recht om de woning terug te kopen. Na de taxatie wordt het verschil (de winst of het verlies, in de huidige markt vaak de winst, red.) gedeeld tussen de corporatie en de verkoper. 30 procent gaat naar de corporatie. Door het verschil te delen, kan de corporatie bij de verkoop van de woning het huis weer lager in de markt zetten. Dat helpt starters en zorgt voor gemixte wijken.”

Dat gaat overbieden nog niet tegen.

“Niet helemaal. Maar je kunt ook niet alle excessen uitbannen. Je ziet dat gemeenten nu ingrijpen met bijvoorbeeld een zelfbewoningsplicht.”

Sociale huur moet sociale huur blijven, zegt het CDA ook tegen particuliere verhuurders met betaalbare woningen. Moeten zij aan dezelfde eisen voldoen als corporaties?

“Ja, maar dat gaat niet van vandaag op morgen. Daar zullen we wet- en regelgeving voor moeten aanpassen. We moeten dan onder meer kijken naar het woningwaarderingssysteem, dat vergt echt nog wat denkwerk. Het gaat om eigendommen van private organisaties waar je wel voorzichtig mee om moet gaan. Anders gaan ze direct naar de rechter en bereik je niks.”

De nieuwbakken minister van volkshuisvesting Hugo de Jonge is een CDA’er. Deze plannen komen er dus vast doorheen?

“Die kans acht ik groot, maar het is mijn taak als Tweede Kamerlid om meerderheden voor deze plannen in de Kamers te zoeken. Ook buiten de coalitie.”

Lees ook:

In gezinsdorp Putten zoeken veel jongeren vergeefs naar een huis

Ook Putten kampt met een wooncrisis: jongeren die er geboren en getogen zijn, vinden er vaak geen huis, en dat gaat meespelen in de gemeenteraadsverkiezingen. De lokale politiek is gaan beseffen: Putten mag dan ‘vanouds een gezinsdorp’ zijn, met alleen eengezinswoningen zijn jonge inwoners niet geholpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden