Ontwijking

‘Brussel’ stapt naar hoogste rechter om Amazon alsnog belasting te laten betalen

Eurocommissaris en vice-president Margrethe Vestager eerder deze maand. Beeld AFP
Eurocommissaris en vice-president Margrethe Vestager eerder deze maand.Beeld AFP

De Europese Commissie gaat in beroep tegen een uitspraak die webgigant Amazon vrijwaart van het betalen van 250 miljoen euro aan achterstallig belastinggeld.

Als een bokser die voor de zoveelste keer is gevloerd staat ze toch weer op. Margrethe Vestager, eurocommissaris voor concurrentie, gaat alsnog proberen om webwinkelgigant Amazon 250 miljoen euro aan belastinggeld te laten betalen in Luxemburg.

Dat had de Europese Commissie vier jaar geleden al verordonneerd, maar afgelopen mei vernietigde een hoge rechter dat besluit. Tegen dat besluit gaat Vestager nu in beroep bij het Europees Hof van Justitie, het hoogste rechtsorgaan.

De verloren zaak tegen Starbucks

Het is een nieuwe aflevering in een lange reeks gevechten met multinationals die volgens Vestager te weinig belasting betalen in EU-landen, met hulp van die landen zelf. De laatste tijd krijgt Vestager daarbij regelmatig het deksel op haar neus. Denk aan de verloren zaak tegen Starbucks dat te weinig belasting zou afdragen in Nederland, of tegen oliebedrijf BP in België. Het zwaarste verlies leed het team van de Deense politicus tegen Apple in Ierland: vorig jaar besloot het Gerecht van het Europese Hof van Justitie dat de iPhone-fabrikant geen 13 miljard euro verschuldigd was aan de fiscus, iets wat de eurocommissaris bepleitte.

Bij Amazon draait het om een naheffing die de Europese Commissie in oktober 2017 had opgelegd aan het Amerikaanse bedrijf. Over zijn Europese activiteiten zou Amazon tussen 2006 en 2014 honderden miljoenen euro’s te weinig aan de fiscus hebben afgedragen. Dat kwam door afspraken tussen Amazon en de Luxemburgse belastingdienst, die volgens de Commissie niet door de beugel kunnen.

Net als in vergelijkbare belastingzaken trok Vestager de ‘staatssteun-kaart’: de Luxemburgse fiscus zou Amazon gematst hebben en zodoende concurrerende bedrijven benadelen. Door het via de staatssteun te spelen, kan de Europese Commissie ingrijpen in beleidszaken van individuele lidstaten waar ze anders vanaf moet blijven, zoals de manier van belasting heffen.

Lidstaten mogen geen belastingvoordelen uitdelen

De zaak concentreert zich rond twee bedrijven van Amazon in Luxemburg. Eén ervan beschikte over de rechten op intellectueel eigendom van de webgigant. Daardoor ontving het een deel van de inkomsten van Amazon-filialen uit andere EU-landen. Vervolgens sluisde het die geldstromen door naar het andere Amazon-bedrijf in Luxemburg, dat zo is opgezet dat de fiscus daar standaard geen winstbelasting van verlangt.

De Luxemburgse belastingdienst stemde in met deze bedrijfsopzet, maar kreeg zo de Europese Commissie achter zich aan. Die stelt dat andere bedrijven dit soort opties niet hebben en dat Luxemburg daarom staatssteun verleende aan Amazon.

Zo kon het dat liefst driekwart van de winst in Europa niet werd belast, stelde Vestager in 2017. “Lidstaten mogen geen belastingvoordelen geven aan specifieke multinationals die ze niet ook aan andere bedrijven gunnen.”

Verschillende fouten in de analyse

Maar die naheffing van 250 miljoen euro werd afgelopen mei in niet mis te verstane woorden teruggedraaid door de een-na-hoogste rechter in Europa, het Gerecht van de Europese Unie. Daar waren Amazon en Luxemburg, een land dat erom bekend staat dat het graag grote bedrijven lokt met voordelige belastingconstructies, verhaal gaan halen. Het Gerecht oordeelde dat ‘Brussel’ verschillende fouten had gemaakt in zijn analyse. En dat er niet hard was bewezen dat andere bedrijven dit soort belastingvoordelen niet óók hadden kunnen krijgen, als ze erom hadden gevraagd.

Volgens de Commissie heeft het Gerecht fouten gemaakt in zijn uitspraak, laat een woordvoerder van Vestager desgevraagd weten. Daarnaast is het voor de toekomstige aanpak van belastingontwijking belangrijk voor de Commissie om te begrijpen hoe de staatssteunregels precies toegepast mogen worden bij belastingconstructies. Vandaar dat ze nu naar het Hof stapt.

“De Commissie gebruikt verder alle mogelijke gereedschappen om oneerlijke belastingpraktijken tegen te gaan”, mailt Vestager. Daar hoort ook bij dat ze meewerkt aan een wereldwijd minimumtarief voor winstbelasting, om zo te voorkomen dat landen elkaar beconcurreren met zo laag mogelijke belastingtarieven.

Lees ook:

Belastingmeevaller voor Apple: toch geen 13 miljard betalen

De Europese Commissie heeft in 2016 ten onrechte de Ierse regering gelast 13 miljard euro ‘achterstallige’ belasting van de Amerikaanse techgigant Apple te innen, plus rente.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden