Automarkt

Britse autoproductie bereikt historisch dieptepunt

Nieuwe Honda’s staan te wachten op transport uit het Verenigd Koninkrijk, aan de haven van Avonmouth, bij Bristol. Beeld AFP
Nieuwe Honda’s staan te wachten op transport uit het Verenigd Koninkrijk, aan de haven van Avonmouth, bij Bristol.Beeld AFP

Zelden rolden zo weinig auto’s van de band in het Verenigd Koninkrijk als in 2021.
Omdat per 1 januari nieuwe douaneregels ingaan als gevolg van brexit komt de productie verder in gevaar.

Joost van Velzen

We moeten terug naar de donkere jaren tachtig om de staat van de Britse auto-industrie te vergelijken met die van nu. Margaret Thatcher was premier, de werkloosheid hoog en de modekleur zwart. Popgroepen zongen over ‘no future’. En er rolden weinig auto’s uit de fabrieken. Net als nu. De autoproductie bleef in november op het eiland steken op nog geen 76.000 personenwagens. Dat is een daling van bijna 29 procent ten opzichte van november vorig jaar. De slechtste prestatie sinds 1984.

Al voor de vijfde maand op rij bouwen de Britten minder auto’s. Tot nu toe hebben de fabrieken 797.261 voertuigen geproduceerd, 432.794 minder dan in het coronavrije 2019, blijkt uit cijfers van de koepelfederatie Society of Motor Manufacturers and Traders (SMMT).

De situatie is nog alarmerender als SMMT verder terug gaat in de cijfers. In de vijf jaar voor corona bouwde Engeland gemiddeld ruim 1,4 miljoen personenauto’s per jaar. Dat zijn er op het moment dus ruim 667.000 minder. De Britse koepelfederatie van automerken noemt de cijfers ‘extreem verontrustend’ en spreekt van ‘de moeilijkste omstandigheden in decennia’.

Honda sluit in Swindon

“Er wordt dit jaar inderdaad een dieptepunt bereikt”, zegt Rico Luman, sectoreconoom automotive bij ING. “Na een slecht 2020 daalt ook in 2021 de Britse autoproductie. Dit heeft deels te maken met de chiptekorten in de wereldwijde auto-industrie die de productie hinderen, maar ook met de concurrentiepositie die door brexit onder druk staat. Een teken daarvan is de sluiting van de Honda-fabriek in Swindon, die goed was voor zo’n 8 procent van de totale Britse productie.”

De sector, alles bij elkaar goed voor bijna 800.00 banen, kijkt met angst en beven naar het komende jaar. Dan gaan als gevolg van de Britse EU-uittreding nieuwe douane- en controlesystemen in tussen Engeland en de rest van Europa. Het handelsverdrag kent weliswaar een vrijstelling voor auto’s, maar eisen rondom lokale productie van onderdelen vormen een nieuwe bedreiging voor Engelse fabrieken.

Auto's worden tegenwoordig gebouwd met componenten die ‘just in time’, oftewel voor direct gebruik, worden geleverd. Wanneer de toelevering van zulke onderdelen door oponthoud bij de grens hapert, komt de productie in gevaar. En daarmee ook de export. Precies waar de Britse automotive sector het van moet hebben.

Toch nog gerenommeerde autobouwers in huis

Veruit de meeste auto's die in het Verenigd Koninkrijk gebouwd worden, gaan naar andere landen. Luman: “Ruim 80 procent van de productie wordt geëxporteerd en daarvan gaat ruim de helft naar de EU. In 2016 – het jaar van het brexitreferendum – was het aandeel dat naar Europa ging nog bijna 58 procent. De export naar Europa loopt dus terug.”

Nu wordt ruim 53 procent van de in het VK gebouwde auto's verscheept naar de 27 EU-lidstaten. 16 procent vaart naar Azië, 13 procent koerst richting de VS en 2,1 procent komt aan in Australië. De rest gaat naar andere landen in de wereld.

Ondanks alles (de BMW Groep en Nissan dreigden meermaals te vertrekken) laten toch nog veel gerenommeerde merken hun auto’s in het Verenigd Koninkrijk bouwen. Naast Nissan en BMW-dochter Mini staan er onder meer fabrieken van Vauxhall, Toyota, Jaguar Land Rover, Bentley, Aston Martin, MG, Lotus, McLaren, Rolls-Royce, Morgan en Caterham.

Er was vaker veerkracht

Wellicht kunnen de Britten zich vastklampen aan de veerkracht die de auto-industrie door de jaren heen al vaker heeft getoond. De historie van de automobielindustrie op het eiland kenmerkt zich door pieken en dalen. Het hoogtepunt van 1970 ( toen door het snel toenemende autobezit ruim twee miljoen auto's werden gebouwd) zal niet snel worden gehaald. Maar na de dip van de jaren tachtig kroop de branche eind jaren negentig ook uit het dal.

Luman ziet nog lichtpuntjes: “De grote fabriek van Nissan in Sunderland lijkt wel aan de weg te timmeren met verduurzaming en een geplande investering in batterijproductie. Ook zijn er plannen voor een grote batterijfabriek van Britishvolt in Blyth, in het noordoosten van Engeland.”

Lees ook:

De Britse auto-industrie heeft alle reden zich ernstig zorgen te maken, net als Europese automakers

De dreiging van een no-dealbrexit bezorgt niet alleen de Britse maar de hele Europese auto-industrie slapeloze nachten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden