Brexit

Britse autofabrieken hamsteren onderdelen door naderende brexit

Vrachtauto's wachten op toegang tot de Kanaaltunnel nabij het Britse Folkestone, om de oversteek naar Europa te maken. Beeld REUTERS
Vrachtauto's wachten op toegang tot de Kanaaltunnel nabij het Britse Folkestone, om de oversteek naar Europa te maken.Beeld REUTERS

Elke dag rijden duizend vrachtwagens vol auto-onderdelen naar fabrieken in Groot-Brittannië. De brexit zet de autoproductie daar onder druk.

Door een gebrek aan auto-onderdelen kreeg Swindon, in het zuidwesten van Engeland, de afgelopen twee weken al een voorproefje op de brexit. De fabriek van de Japanse autofabrikant Honda aldaar moest door het tekort tijdelijk de deuren sluiten. Met de naderende Brexit-datum van 31 december zijn veel bedrijven aan het hamsteren, ze bouwen voorraden op. En door de drukte in de havens kwamen de auto-onderdelen niet op tijd bij de fabriek waar de Honda Civic wordt gebouwd.

Dagelijks bouwen alle Britse autofabrieken samen 6400 auto’s en 10.500 motorblokken. Elke dag bezorgen duizend vrachtwagens vanuit Europa de onderdelen hiervoor, meldt de Britse handelsorganisatie Society of Motor Manufacturers and Traders (SMMT). ‘Net op tijd’ is het adagium, binnen een of twee dagen na aankomst worden die onderdelen verwerkt. Eén kink in de kabel en de fabriek ligt stil.

80 procent van de auto’s wordt geëxporteerd

De sluiting duurde een krappe week; vorige week maandag kwam de productie weer op gang. Maar volgend jaar sluit de fabriek definitief, heeft Honda al aangekondigd. Mede door de brexit gaan zo’n 3500 banen verloren in Swindon. Ook in andere Britse steden maken werknemers zich zorgen over de toekomst van hun auto-industrie. Zoals in Oxford, waar het Duitse BMW Mini’s bouwt, of in Sunderland, waar het Japanse Nissan nog een besluit moet nemen over de toekomst.

Auto’s behoren tot de belangrijkste exportproducten van het VK: van de 1,5 miljoen gebouwde auto’s wordt 80 procent geëxporteerd, en daarvan gaat ruim de helft naar de EU. “Voor deze industrie is een handelsverdrag cruciaal”, zegt Stan Berings, partner bij accountants- en advieskantoor PwC en kenner van de automotive-sector.

“Zonder handelsovereenkomst zouden onderdelen die op transport gaan van de EU naar het VK 4 procent duurder worden. Als de auto vervolgens terugkeert naar de EU voor de verkoop, wordt die nog eens 10 procent duurder. Zo’n prijsverhoging van 14 procent kan de markt niet aan”, zegt Berings.

‘Drive home Brexit deal for Christmas’

Al vlak na het brexit-referendum in 2016 dreigde toenmalig topman Carlos Ghosn – inmiddels voortvluchtig na zijn arrestatie in Japan wegens mogelijke fraude – dat Nissan uit het VK zou kunnen vertrekken. Tot in de laatste weken van 2020 is de onzekerheid over de nieuwe handelsrelatie en de gevolgen voor de auto-industrie gebleven.

Handelsorganisatie SMMT waarschuwde regelmatig dat de industrie op het spel staat. Zonder deal zou de jaarlijkse productie kunnen terugvallen tot minder dan een miljoen auto’s. Invoerheffingen zouden de industrie in 2025 55 miljard pond kosten. ‘Drive home Brexit deal for Christmas’, was hun recente oproep aan de politiek, verwijzend naar Chris Rea’s autokersthit.

Slimmere robots

Berings spreekt van een ‘perfect storm’ voor de auto-industrie, nu allerlei problemen samenkomen. “De regels voor de uitstoot van auto’s zijn aangescherpt. Door corona vielen autofabrieken stil en is vraag weggevallen. Daarbij zorgt de brexit hoe dan ook voor extra kosten.” Uitsluitend voor de eigen markt produceren is geen optie voor de Britten. Van de 2,3 miljoen jaarlijkse registraties in het VK zijn slechts 300.000 auto’s in eigen land gefabriceerd, zegt Berings. De variatie in het wagenpark is te danken aan de gigantische import.

“Een productieketen veranderen in de complexe auto-industrie vraagt veel tijd”, zegt Rolf Bos, specialist productieketens bij PwC. “Door alle onzekerheid is dit nog niet het moment om dat proces in gang te zetten. Transporttijden zullen toenemen, dat is een feit. Meer voorraden aanleggen is nu de eenvoudigste knop om aan te draaien. Een extra voorraad van drie tot vijf dagen biedt zekerheid, maar is ook een kostenpost.”

De Britten zouden een deel van alle kosten die de brexit veroorzaakt kunnen terugverdienen door efficiënter te produceren. Bijvoorbeeld door slimmere robots aan het werk te zetten, zegt Berings. Hij wijst op nog een mogelijk positief effect. “Die noodzaak om te investeren kan de overgang naar elektrisch rijden flink versnellen.”

Lees ook:

Britten gaan na brexit minder lelies en chrysanten kopen, verwacht de bloemenveiling

De liefde voor bloemen gaat niet zomaar voorbij. Toch staan er straks minder Nederlandse boeketten in Britse huiskamers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden