Stikstofimpasse

Bouwsector teleurgesteld in advies commissie-Remkes

Beeld ANP

Bouwbedrijven hoopten dat de Commissie Remkes met een snelle oplossing kwam voor de impasse waarin ze verkeren. Maar als het aan provincies ligt, komt die oplossing er pas over minimaal een half jaar.

De provincies zijn duidelijk: een kortetermijnoplossing voor de stikstofimpasse is er niet. Niet voor de bouwsector, niet voor de landbouw, niet voor alle andere getroffen projecten.

“Dit is een behoorlijke ingreep”, zegt gedeputeerde Peter Drenth van de provincie Gelderland. Hij is ook voorzitter van de koepelorganisatie Internationaal Provinciaal Overleg die de belangen van de Nederlandse provincies behartigt. “Wij willen als provincie geen vergunningen verlenen die geen stand houden bij de rechter. Dat doen we pas weer als we zeker weten dat vergunningen niet herroepbaar zijn.”

Johannes Kramer, gedeputeerde in Friesland, denkt er net zo over. “Niemand heeft er wat aan als we met wat knip- en plakwerk weer vergunningen gaan verlenen. Doe je dit niet zorgvuldig, dan ga je brokken maken. Dan hebben we straks weer een debacle.” Kramer vermoedt dat pas binnen een half jaar tot een jaar weer vergunningen kunnen worden verstrekt. “Je zou voor sommige sectoren een noodwet kunnen afkondigen. Maar voor die weer van kracht is, ben je ook een half jaar verder.”

De bouwsector had juist gehoopt op een snelle oplossing. Eén die ervoor zou zorgen dat ze binnen een paar weken weer volop kunnen bouwen. Maar het woensdag gepresenteerde advies van de Commissie Remkes met oplossingen voor stikstofproblematiek, laat volgens de bouwsector te wensen over. Zeer teleurstellend, noemen bouwers het advies. Juist nu haast is geboden, stellen ze. Brancheverenigingen krijgen al signalen binnen van bouwbedrijven die op omvallen staan.

Sinds de Raad van State op 29 mei een streep zette door het Nederlandse stikstofbeleid, verstrekken provincies en gemeentes geen vergunning meer aan projecten waarbij stikstof vrijkomt. Dat betekent voorlopig geen nieuwe woningen in de buurt van één van de 118 stikstofgevoelige natuurgebieden. Ook geen nieuwe wegen en geen tunnels nabij dat beschermde groen. In totaal staan  er door de rechtelijke uitspraak 18.000 projecten op losse schroeven. Wrang, zeggen bouwers, want de sector is slechts verantwoordelijk voor 0,6 procent van de stikstofuitstoot in Nederland. “Het voelt een beetje alsof je de hele avond één biertje drinkt, maar toch voor het hele café moet afrekenen. Wij stoten ontzettend weinig uit, maar worden wel heel hard getroffen”, zegt een woordvoerder van Bouwend Nederland.

Dus vestigde de sector haar hoop op het Adviescollege Stikstofproblematiek. Maar in het allereerste adviesrapport van de kersverse commissie wordt niet uitvoerig gerept over de bouwsector. De commissie erkent – in de enige alinea die ze aan de bouw wijdt – dat de sector het zwaar heeft. Ze adviseert ook energieneutraal, natuurinclusief en circulair te bouwen om stikstofuitstoot zo veel mogelijk te voorkomen. Maar hoe de vergunningverlening binnenkort weer op gang te krijgen? Dat laat ze vooral aan de verantwoordelijke provincies.

De gedeputeerden zijn zich ervan bewust dat ze zich niet populair maken met hun secure aanpak. “Dit vereist bestuurlijke moed. Welke keus je ook maakt, je weet zeker dat een grote groep niet tevreden is”, zegt Drenth. Kramer, die in Friesland vooral te maken heeft met boerenbedrijven, formuleert het als volgt: “Jongens, het kan gewoon niet meer. We zitten aan de grens van de groei. Jarenlang hebben we op de pof geleefd ten koste van de natuur. Nu wordt de rekening geïnd.”

Directeur Jan Fokkema van branchevereniging Neprom voor projectontwikkelaars ziet de fikse onweersbui al hangen. Kunnen bouwers niet binnen een paar weken weer op volle toeren draaien, zegt hij, dan wordt er dit jaar veel minder gebouwd. Maar 40.000 woningen in plaats van de gewenste 75.000. “Dit gaat honderden miljoenen schade opleveren. Deze bouwstagnatie halen we niet meer in.”

Drie projecten liggen nu stil doordat de Raad van State het Programma aanpak stikstof afkeurde. Mogen die weer beginnen dankzij het rapport van Remkes?


Otterlo

Vijfenzestig woningen zouden in Otterlo verrijzen op de oude plek van de voetbalvereniging. Maar door de uitspraak van de Raad van State in mei is de bouw nog niet ­begonnen.

“Wij zijn voorzichtig optimistisch over het rapport van Remkes”, verklaart een gemeentewoordvoerder. “Er staan geen directe haakjes in met de woningbouw, maar er zijn wel algemene bouwrichtlijnen geformuleerd. Die komen overeen met de richtlijnen die wij in de gemeente Epe, waar Otterlo onder valt, sinds kort hanteren voor kleinere bouwprojecten, van bijvoorbeeld een huis. Wie natuurinclusief en energieneutraal bouwt, krijgt voorrang op een vergunning. Voor de woonwijk in Otterlo zijn we ook al in gesprek met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, om verdere mogelijkheden te verkennen. Maar vooral wachten we af wat het kabinet met het rapport doet.”

Roermond

De eerste gemeente waar een woningbouwproject werd stilgelegd als gevolg van de afschaffing van het Programma aanpak stikstof (Pas), was Roermond. Er zouden 468 huizen worden gebouwd in het natuurgebied Melickerveld, maar er zou teveel stikstof vrijkomen door de bouw en het verwachte extra ­autoverkeer. Omdat veel mensen wel in Roermond werken, maar er niet wonen, acht de gemeente ­woningbouw noodzakelijk.

Het rapport brengt nog geen duidelijkheid, zegt een woordvoerder van de gemeente.“Dit zijn wat denkrichtingen, maar wij houden onze blik op Den Haag. Daar moeten concrete beslissingen genomen worden voordat we verder kunnen met de nieuwbouw in het Melickerveld. Dus het rapport van Remkes heeft geen directe gevolgen.”

Katwijk

Op het oude vliegveld Valkenburg in de gemeente Katwijk zouden vijfduizend woningen ­gebouwd worden. De gemeente wilde aan het einde van dit jaar een ­bestemmingsplan presenteren, zegt een woordvoerder. Het is de vraag of dat gaat lukken.

“Het is nogal complexe materie. Na het afschaffen van het Pas zijn er extra maatregelen nodig om aan de milieuvoorschriften te voldoen bij de bouw van de wijk, maar ik kan nog niets zeggen over de gevolgen van Remkes’ rapport voor de komst van het bestemmingsplan of van de wijk. We zijn de gevolgen het ­afschaffen van het Pas en de mogelijkheden van het rapport nu aan het uitzoeken.”

Lees ook: 

Remkes zet kabinet het mes op de keel met stikstofadvies

Drastische maatregelen zijn nodig om de uitstoot van stikstof te verlagen, zoals een lagere maximumsnelheid en minder vee.

Het kabinet weet al jaren dat het stikstofbeleid niet voldoet

Het kabinet sloeg adviezen in de wind en zette zijn omstreden stikstofaanpak door. ‘Heel verwijtbaar’, zegt Niek Ketting, die hier al in 2011 voor waarschuwde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden