CoronacrisisFinanciële steun

Booking.com ligt zwaar onder vuur. Waarom?

Hotelreserveringssite Booking.com Beeld ANP

Booking.com profiteert al jaren van coulante Nederlandse belastingregels, en zorgt nu voor ophef door zijn hand op te houden bij de overheid voor financiële steun vanwege de coronacrisis.

Waarom ligt Booking.com nu zwaar onder vuur?

Het bedrijf deed een beroep op de steunregeling die het kabinet in het leven riep om de gevolgen van de coronacrisis op te vangen. Bedrijven die meer dan 20 procent van hun omzet hebben verloren, kunnen maximaal 90 procent van hun loonkosten van hun werknemers vergoed krijgen. Zo wil het kabinet voorkomen dat bedrijven veel personeel naar huis sturen - vanwege te weinig werk en te weinig inkomsten. Zo wil de regering ook tegengaan dat de crisis zich verdiept: dat er mensen worden ontslagen, waardoor ze minder geld uitgeven, wat weer leidt tot meer ontslagen, en er een vicieuze cirkel ontstaat.  De (hopelijk) tijdelijke crisis moet geen langdurige crisis worden.

Kan Booking.com aanspraak maken op die regeling?

Jazeker. Booking.com zit in de ‘KLM-categorie’, daarin zitten de bedrijven die in een klap vrijwel al hun inkomsten kwijt zijn. Net als de luchtvaart ligt ook het toerisme op zijn gat. Wie ooit heeft willen tellen uit hoeveel tegels het Damrak bestaat, moet dat nu doen: er loopt geen kip. Idem in Giethoorn, idem in Venetië. Booking leeft van het toerisme. Het bedrijf heeft in Nederland ongeveer 5500 mensen in dienst, onder wie veel expats – en vlakbij het Centraal Station in Amsterdam is een gigantisch hoofdkantoor in aanbouw. Als de overheid de salarisbetaling overneemt van de Booking-directie, hoeft het gros van de personeelsleden niet voor zijn baan te vrezen.

Waarom die reuring dan?

Booking.com mag midscheeps geraakt worden door de crisis, het gaat nooit al zijn personeelsleden ontslaan. Het virus zal overwaaien. Dan gaat er weer gereisd worden en dan heeft Booking.com zijn it’ers en telefonisten weer hard nodig. Die ontsla je dus niet allemaal. Maar dat is niet het belangrijkste. Het moederbedrijf van Booking.com is een zeer winstgevende onderneming: op een omzet van 15,1 miljard werd vorig jaar 4,9 miljard dollar verdiend. Het overgrote deel daarvan wordt in Amsterdam behaald. Dat zijn cijfers waar vrijwel alle bedrijven in de wereld jaloers naar kijken, om niet te zeggen dat ze ervan watertanden. Booking maakt in Nederland gebruik van een laag belastingtarief dat is ingesteld voor bedrijven die veel research doen. Chipmachinefabrikant ASML heeft ook zo’n laag tarief. Maar bovenal verwent, vertroetelt en kietelt Booking.com zijn aandeelhouders.

Nou en?

Vorig jaar keerde het moederbedrijf van Booking.com 5 miljard euro uit aan zijn aandeelhouders. Daarnaast werd er voor 8 miljard euro aan eigen aandelen ingekocht. Vooral in dat aandeelhoudersvertroetel zit hem de kneep. Booking.com profiteert al van coulante Nederlandse belastingregels. Het had puisant rijk kunnen zijn. Het had zijn personeel, ook in coronatijden, makkelijk nog maanden kunnen doorbetalen als het al dat geld, of een deel daarvan, in kas had gehouden. Dat kan het bedrijf, ondanks die douceurtjes aan aandeelhouders, overigens nog steeds. Waarom zou de Nederlandse overheid aan zo’n bedrijf tientallen miljoenen overheidssteun verlenen? Het gaat om grote bedragen. Snel op een bierviltje: 5500 maal 47.000 euro(gemiddeld jaarsalaris bij Booking.com volgens De Volkskrant) gedeeld door 4 (als het om drie maanden steun zou gaan) en daar dan 90 procent van: is toch 58 miljoen euro.

Waarom deed de regering dat eigenlijk?

De steunregeling maakt geen onderscheid: puisant rijk of tamelijk armetierig, het maakt niet uit. Een bedrijf dat meer dan 20 procent van zijn omzet verliest, kan van de regeling gebruik maken.

Had minister Hoekstra de Booking.coms dan niet moeten uitzonderen?

De regering had haast en wilde een signaal afgeven: wij ondersteunen de werknemers, de bedrijven, de economie. Daarbij: waar leg je de grens? Bij rijke bedrijven? Die worden dan gestraft voor hun prudente kaspositie. Bij bedrijven die heel rijk hadden kunnen zijn? Wisten die veel dat er een coronacrisis op komst was. Grenzen stellen, altijd ingewikkeld. De kwestie speelt in andere landen trouwens ook. In de VS bijvoorbeeld. Daar krijgen luchtvaartmaatschappijen als Delta, United, American en Southwest tientallen miljarden aan staatssteun. Ook zij hebben hun aandeelhouders de afgelopen jaren rijkelijk bedeeld, vooral United. Diep in de schulden maar heel ruimhartig geweest voor de aandeelhouders.

Maar toch…

Ja, er wringt iets. Steenrijk zijn, of kunnen zijn, en dan je hand ophouden. Buh.

Zal Booking.com zeker worst zijn?

Ja, en volgens de regels van de steunregels hebben ze gelijk. Maar het bedrijf moet toch oppassen. Wie via Booking een hotel of een (huis)kamer bestelt, betaalt 15 procent commissie. Da’s niet niks. Hoteliers in Nederland hebben zich al beklaagd: dat Booking bij afzeggingen, en die zijn er nu in grote getale, geen rekening houdt met hen houdt. Booking, van oorsprong Nederlands, is razendsnel gegroeid. Het is een machtige partij geworden. Maar als het te boek gaat staan als een graaibedrijf dat teert op belastingbetalers, dan kan er ruimte komen voor een concurrent. Of voor twee. Dan komt dat nieuwe hoofdkantoor wel af, maar krijgen de werknemers het minder druk dan gedacht. Misschien, want Booking is een grote partij.

Lees ook: 

De coronacrisis geeft roep om basisinkomen een duw in de rug.

De roep om een basisinkomen – ‘gratis’ geld, zonder verplichtingen – is terug, nu veel werkenden het moeilijk hebben. Maar tegelijkertijd wordt er gewaarschuwd voor paniekvoetbal. 

Waar gaat het heen met de economie; wordt het diep, dieper, diepst?

De coronacrisis grijpt om zich heen. Aandelenkoersen kelderen, luchtvaartmaatschappijen en hotels vrezen barre tijden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden