Stikstofcrisis

Boeren over CBS-rapport: ‘Niet compleet en onbetrouwbaar’

Koeien op stal bij een melkveehouder in Reeuwijk. Beeld ANP, Bart Maat

‘Veel te kort door de bocht’, zeggen boeren over het onderzoek van het CBS, dat aantoont dat 'schone’ veehouderijen veel meer stikstof uitstoten dan tot nu toe werd aangenomen.

Nog geen twee weken nadat Corné Nouws zijn nieuwe emissiearme stal in gebruik heeft, worden zijn jarenlange verbouwingen alweer onderuit gehaald. De melkveehouder in het Brabantse Wijk en Aalburg investeerde ruim een miljoen euro in een techniek voor vermindering van de uitstoot van ammoniak via de urine van koeien. Maar of dat echt helpt valt te betwijfelen, blijkt uit een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat toont aan dat milieutechnieken in veestallen in het algemeen eigenlijk niet of nauwelijks werken. Zo ontsnapt er veel meer stikstof in de lucht dan werd gedacht. Van een deel van de melkkoeien ligt de uitstoot van stikstof zelfs drie keer zo hoog als aanvankelijk werd aangenomen.

“Maar het is onderzoek is helemaal niet volledig”, zegt Nouws. Hij zegt het rapport grondig te hebben bestudeerd en miste vooral de invloed van de voeding van de dieren op stikstofuitstoot. Nouws laat zijn koeien minder eten en geeft de dieren minder eiwitten, waardoor er minder ammoniak vrijkomt in de urine. “Om te weten of de systemen werken moet je ook weten wat de koeien hebben gegeten. Daar zegt het onderzoek niks over, dus is het niet betrouwbaar.”

Nouws beschouwt zijn verbouwde stal nog altijd als toekomstbestendig. “Er moest snel een rapport komen. Maar het bestuderen van emissievrije technieken is maatwerk en daar moet je veel langer de tijd voor nemen.”

Onterecht de gebeten hond

Volgens Jeroen van Maanen van de boerenactiegroep Farmers Defence Force is het CBS-rapport inhoudelijk veel genuanceerder dan wat hij nu ‘leest en hoort’ over de conclusies. “Er staat dat bepaalde staltypen mogelijk meer stikstof uitstoten, maar het is nog lang geen voldongen feit.” En als dat wel zo zou zijn, dan maakt dat Van Maanen niets uit. Volgens hem is de landbouwsector opnieuw onterecht de gebeten hond in de stikstofdiscussie. “Er worden allerlei onderzoeken naar landbouw gedaan, terwijl boeren de stikstofuitstoot al jarenlang reduceren. Ondanks dat, blijft de Nederlandse uitstoot in het geheel gelijk.”

Melkveehouder Anton de Wit in het Zuid-Hollandse Reeuwijk noemt het in ieder geval positief dat de emissievrije stallen nu eens kritisch worden bejegend. Hij vindt het onbegrijpelijk dat de overheid inzet op dure milieuvriendelijke technieken, die volgens De Wit zelfs levensgevaarlijk zijn. “Je probeert gassen op te slaan in de grond. Bij een ongeluk heb je een veel groter probleem dan stikstofuitstoot.”

Toch kan De Wit zich niet vinden in het CBS-rapport, dat hij te kort door de bocht vindt. Ook hij mist de invloed van de voeding van dieren en wijst op goedkope manieren om stikstofuitstoot te reduceren. “Door mest bijvoorbeeld te verbinden met water, komt er geen ammoniak vrij in de lucht. Dit soort manieren leveren zelfs geld op.”

Lees ook:

De zogenaamd schone stal is net zo vervuilend als de traditionele stal

Minder stikstof in de mest betekent meer stikstof in de lucht. De milieuvriendelijke stal levert amper milieuwinst op. Dit komt doordat milieutechnieken in veestallen niet of slecht werken. 

Correctie 8 november

In een eerdere versie van dit artikel stond dat uit koeienstallen drie keer meer stikstof ontsnapt dan werd aangenomen. Dit klopt niet, want die 'drie keer meer’ is van toepassing op slechts een deel van de sector, enkele honderden bedrijven. De overgrote meerderheid van ruim 3500 onderzochte melkveebedrijven heeft een uitstoot die ongeveer 1,5 keer hoger ligt dan verwacht. Bij enkele tientallen onderzochte bedrijven ligt de uitstoot vier keer zo hoog als verwacht. Nederland telt in totaal zo’n 16 duizend melkveehouderijen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden