Onvrede

Boeren maken zich op voor een nieuw stikstofprotest in Den Haag

Een boerenprotest, eind vorig jaar, op het Malieveld in Den Haag. Beeld ANP
Een boerenprotest, eind vorig jaar, op het Malieveld in Den Haag.Beeld ANP

Boeren vinden dat de stikstofproblematiek op hun bordje wordt gelegd. Daarom gaan ze opnieuw demonstreren.

Joost van Velzen

‘Wij zijn het zat!’, staat er op de website van boerenactiegroep Agractie. En: ‘Veeg onze boeren niet van de kaart’. De site van Farmers Defence Force opent met een aankondiging die vooral als oproep moet worden gelezen: ‘7 juli 2021 wordt actiedag! Beide groepen organiseren demonstraties in het hele land. Boze en bezorgde boeren zullen de trekker pakken naar het Malieveld in Den Haag, waar diverse sprekers de landbouwers een hart onder de riem zullen steken.

Daarnaast komen boeren bij elkaar op plekken bij Assen, Zwolle, Arnhem en Den Bosch. Erik Luiten van Agractie verwacht veel animo van Nederlandse boeren: “Het gaat als een speer met de aanmeldingen voor de acties. Het wordt niet zo massaal als het grote boerenprotest van 1 oktober, maar dat de boeren boos zijn is duidelijk.”

Aanleiding van de woede is het verschijnen van drie recente rapporten over stikstof. Boerenbedrijven hebben een groot aandeel in de schadelijke uitstoot van het gas en daarom worden plannen gemaakt om de stikstofemissie terug te dringen.

Ook het CDA vindt inkrimpen onvermijdelijk

Met name een nieuw rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), waarin zelfs rekening wordt gehouden met het geheel verdwijnen van de landbouw in de drie belangrijkste agrarische provincies, zorgt voor onrust bij agrariërs. Die moesten dinsdag op de koop toe vernemen dat ook ‘boerenpartij’ het CDA nu heeft uitgesproken dat het ‘huidige Nederlandse landbouwsysteem onhoudbaar is’. Inkrimpen van de veestapel is onvermijdelijk, vindt de partij.

Het steekt Luiten dat de politiek zich volgens hem laat leiden door allerlei wetenschappelijke modellen: “Ik zeg niet dat die uit de lucht gegrepen zijn, maar ze kunnen nooit 100 procent kloppen. Wij willen het volgende kabinet daarom oproepen om nu eens goed te gaan besturen. Laat ons nou niet gijzelen door modellen.”

Ook Farmers Defence Force (FDF), de meer fanatieke boerenprotestbeweging, spreekt klare taal over hun standpunt in de stikstofkwestie. “Doodgegooid zijn we met ‘plannen’ die maar één ding met elkaar gemeen hebben: de hele stikstofproblematiek op het bord van de boeren leggen, de boeren van hun land verjagen en de leefbaarheid op het platteland voor boer en burger, vernietigen”, zo stelt FDF.

Minder dieren, alternatieve verdienmodellen

Zo’n vaart zal het met de neergang van het platteland niet lopen, denkt Roel Jongeneel, universitair docent Agrarische Economie en Plattelandsbeleid bij Wageningen Economic Research. “Daarvoor is het platteland in Nederland te geürbaniseerd en dus niet helemaal afhankelijk van de landbouw.” Jongeneel verwacht ook niet dat de gehele sector uit de grote landbouwprovincies zal verdwijnen, een mogelijkheid die in het rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving wordt aangestipt. “Dat is een keuze die de politiek niet snel zal maken. Zo’n optie voert ook te ver, vind ik. De plannen om de stikstofuitstoot terug te dringen lopen aan tegen de grenzen van wat kan. Uiteindelijk zal een mix worden gevonden: minder dieren, meer natuur-inclusieve landbouw, alternatieve verdienmodellen.”

Erik Luiten van Agractie denkt dat de Nederlandse bevolking voor een overgrote meerderheid achter de acties van de boeren staat. “Op Stand.nl werd gesteld: ‘We moeten afscheid nemen van Nederland als landbouwland’. Daar vulde 95 procent nee in. Ook op het terras waar ik nu zit gaat het nergens anders over. Het onderwerp leeft enorm.” De landbouwsector profileert zich – sinds die ter discussie staat – nadrukkelijk als ‘leverancier van ons voedsel’ en als de hoeder van het platteland. Luiten meent dat publieksonvriendelijke acties als het blokkeren van wegen met tractoren geen goed idee zou zijn: “Het effect van zulke acties is een beetje uitgewerkt.”

Bijna een kwart van de boeren zegt mee te demonstreren

24 procent van de boeren en tuinders zegt woensdag mee te doen aan de demonstraties. 7 procent van hen doet voor het eerst mee. Dat blijkt uit een peiling die Nieuwe Oogst dinsdag hield onder ruim 1600 agrarisch ondernemers. Boeren voeren actie tegen het mogelijke nieuwe stikstofbeleid.

Lees ook:

Ook het CDA is om: de partij noemt inkrimping van de veestapel ‘onvermijdelijk’

De landbouw moet anders, vindt ‘boerenpartij’ CDA. Die koerswijziging opent de weg naar verdergaande stikstofafspraken tijdens de formatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden