AnalysePieken en dalen

Bizarre tijden, bizarre koersen

Beeld ANP

Het is een ontwikkeling die opvalt in een tijd dat een Covid-19-pandemie de wereld teistert: de effectenbeurzen lijken zich weinig aan te trekken van het virus. En ook niet van een lockdown.

Lockdowns of een één-, anderhalve- of tweemeter- samenlevingen; de effectenbeurzen lijken er geen weet van te hebben. De laatste vier maanden zijn de koersen op veel beurzen zelfs hard gestegen. Kijk naar de AEX-index, de graadmeter voor de gang van zaken op de Amsterdamse beurs. Deze vrijdag sloot die op 570 punten, net zo hoog als een jaar geleden - alsof er geen coronavirus was en is. Of neem de Dax, de Duitse graadmeter. Staat net zo hoog als vorig jaar. Alsof corona Duitsland meed.

Neem de twee belangrijke Amerikaanse indices: S&P 500 en Nasdaq Composite. Ze staan hoger dan vorig jaar juli en staan zelfs hoger dan op 18 februari toen het in het Westen begon te dagen dat de coronacrisis ook buiten China zou toeslaan. In China lijken de beurzen corona al te zijn vergeten. De toonaangevende indices staan een stuk hoger dan voor de eerste uitbraak in miljoenenstad Wuhan.

Natuurlijk zijn er ook landen waar de koersen gemiddeld genomen zijn gedaald. In Frankrijk en Italië met een kleine 10 procent. En in Engeland met ruim 18 procent. Toch zijn het niet de percentages die je verwacht in een crisis die als ‘de grootste sinds 1929’ is bestempeld.

Beeld Louman & Friso

Na een keiharde daling in maart veerden de koersen weer op

Hoe kan dat? Toen Trouw begin april met Peter Siks over de aandelenkoersen sprak, nam de beleggingstrainer van BinckBank het woord ‘waanzinnig’ in de mond. De koersen waren in maart eerst keihard gedaald, om daarna op te veren. Dagen met forse dalingen en stijgingen wisselden elkaar af, maar de trend was opwaarts na het dieptepunt van half maart (AEX: 404 punten).

En dat is-ie gebleven. De enorme bedragen die overheden en centrale banken in de economie hebben gepompt, zijn de eerste verklaring daarvoor. Met die ingrepen hebben zij grote economische schade, massa-ontslagen en een faillissementsgolf (voorlopig) voorkomen. Het effect was zichtbaar: kwamen de Europese Centrale Bank en de Amerikaanse Fed met steunpakketten, dan stegen de koersen.

De tweede verklaring, zegt Siks, ligt in de extreem lage rente. Sparen kost geld. De prijs stijgt verder nu diverse banken negatieve rentes rekenen aan klanten met meer dan een ton op hun spaarrekening. Aandelen verkopen is niet aantrekkelijk als op sparen een ‘boete’ staat van 0,5 procent. 

De derde verklaring ligt bij ‘de bodemvissers’: mensen die denken dat de koersen laag staan en dus aandelen kopen. BinckBank heeft, zegt Siks, aardig wat bodemvissers mogen verwelkomen in maart en april.

Siks wijst nog op een vierde factor: de Amerikaanse president Trump. Die beschouwt hoge beurskoersen als een soort brevet van zijn kunnen. “Laatst zei hij dat de koersen nog nooit zo hard waren gestegen als de laatste paar maanden. Hij suggereerde dat dat aan hem lag.” Siks verwacht dat de naar herverkiezing lonkende Trump maatregelen zal nemen om de koersen verder op te jagen. 

Het gevolg van alle ingrepen is wel dat de relatie tussen de koersen en de werkelijke waarde van bedrijven zoek lijkt. Dat vindt Siks ook: veel aandelen zijn momenteel erg duur. “Maar”, stelt hij ook, “de koersen staan al twee maanden relatief hoog. Blijkbaar is dit de nieuwe werkelijkheid.”

Toch zijn veel aandelen zijn in prijs gedaald, en flink ook

Met dat alles is niet gezegd dat de coronacrisis geen invloed heeft gehad op de koersen. Veel aandelen zijn in prijs gedaald, en flink ook. Indices geven een (gewogen) gemiddelde: de AEX-index van 25 bedrijven, de Dax van 30, de Amerikaanse S&P 500 van 500. Daaronder zijn (grote) stijgers, zoals in Nederland Adyen, ASML en ASMI en in de VS bijvoorbeeld Amazon, diverse farmaceuten en e-autobouwer Tesla.

Ook grote dalers zitten in indices. In Nederland zijn dat ING, ABN Amro, Shell, staalgigant ArcelorMittal en winkelcentrumuitbater Unibail-Rodamco-Westfield, die sinds half februari 40 procent of meer van hun beurswaarde hebben verloren. In de VS zijn het de cruisemaatschappijen, schalieoliebedrijven, luchtvaartmaatschappijen en toeleveranciers van de olie-industrie. Allemaal bedrijven die keihard door de crisis zijn geraakt. Hun koersen maken de laatste weken grote sprongen, omhoog en omlaag, en hun aandelen zijn populair bij bodemvissers. Er wordt veel in deze aandelen gehandeld, zegt Siks. Bij goed nieuws worden ze gekocht, bij slecht nieuws gedumpt.

Hoe gaat het verder? Binnenkort komen veel bedrijven met de resultaten over het tweede kwartaal, waarin de coronacrisis zich in de volle breedte deed voelen. Bedrijven spreken dan ook verwachtingen uit. Het is de vraag hoe beleggers daarop reageren. Met een verkoopgolf, zoals veel beursexperts nog altijd denken? Dat kan, maar het kan zomaar anders lopen.

Lees ook:

Niet de flitsers, maar de grote jongens sturen de beursgekte 

Sinds het begin van de coronacrisis gaat het er ruig aan toe op de beurzen. Wie bepaalt die koersen eigenlijk? Zijn dat flitshandelaren? Computerprogramma’s? Of andere partijen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden