Coronacrisis

Bioscopen draaien het slechtste jaar in drie decennia

De nieuwe James Bond-film No Time To Die wist de schade nog enigszins te beperken. Beeld
De nieuwe James Bond-film No Time To Die wist de schade nog enigszins te beperken.

Het bioscoopbezoek is in 2021 gedaald tot het laagste niveau van de laatste dertig jaar. Zelfs in 2020 hakte corona er niet zo hard in als het afgelopen jaar.

Belinda van de Graaf

James Bond deed in het najaar nog zijn best. Hij wist in ijltempo ruim 1,7 miljoen bioscoopbezoekers te trekken. Maar ook hij kon de zaak uiteindelijk niet redden. Het bioscoopbezoek bereikte afgelopen jaar een dramatisch dieptepunt, zo maakte de Nederlandse bioscoopbranche dinsdag bekend.

Door de lockdown waren de bioscopen en filmtheaters in 2021 in totaal 24 weken dicht. Op momenten dat de bioscopen wél open waren, golden er bovendien beperkende maatregelen. Het gevolg was dat er maar 14,3 miljoen bezoekers werden geteld. Ter vergelijking: in het eerste coronajaar 2020 waren dat er ruim 16,7 miljoen. In pre-coronajaar 2019, toen er nog geen vuiltje aan de lucht was, telden de bioscopen en filmtheaters ruim 38 miljoen bezoekers.

De vorige klap kwam door de opkomst van video

Logisch dat de opbrengsten uit bioscoopbezoek afgelopen jaar kelderden naar 143 miljoen euro. Vergeleken met 2020 was er een inkomstenderving van 14,6 procent. Vergeleken met 2019, toen er ruim 347 miljoen euro aan de Nederlandse bioscoopkassa werd opgehaald, is er zelfs 62,4 procent minder omzet.

Toch was het nog niet zo erg als in 1992. Toen werden er nóg minder bezoekers geteld. “Dit had te maken met de opkomst van video”, laat Ron Sterk, CEO van Vue Nederland, desgevraagd weten. “Ook hadden we toen te maken met sterk verouderde bioscopen. Gelukkig kwam midden jaren negentig de omslag met kwalitatief betere zalen.” Bioscopen gingen verbouwen en installeerden luxere stoelen, en filmtheaters gingen beduidend betere wijn schenken. “Het publiek stroomde weer toe.”

In de pre-coronajaren, met almaar stijgende bioscoopcijfers, was de traditionele nieuwjaarsborrel van bioscoopexploitanten en filmdistributeurs in Tuschinski een feestelijke aangelegenheid. Dat was nu totaal anders. De dramatische cijfers werden bekend gemaakt tijdens een online presentatie.

Boris van der Ham, de nieuwe voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF), luidde de noodklok. “Ondanks steun van de overheid raken reserves op”, zei Van der Ham. Hij vroeg om duidelijkheid en perspectief en riep de nieuwe staatssecretaris van cultuur, Gunay Uslu, en de nieuwe minister van economische zaken, Micky Adriaansens, op om de sector niet in de steek te laten. “De branche ligt nu op zijn rug en heeft nog jaren nodig om te herstellen.”

In de buurlanden gingen juist wel weer mensen naar de film

Opmerkelijk is dat in onze buurlanden (België, Duitsland, Frankrijk en Engeland) afgelopen jaar wél enige groei werd geconstateerd, vergeleken met het eerste coronajaar. “De bioscopen in Nederland zijn langer dicht geweest”, aldus Ron Sterk. “En we hadden hier te maken met meer beperkingen, zoals de anderhalve meter en de avondlockdown.”

De buurlanden lijken volgens de sector beter te beseffen dat er tot op heden wereldwijd geen bronbesmettingen zijn aangetoond in bioscopen. Het gaat om een veilige plek waar goed geventileerd wordt en waar alle coronamaatregelen zoals de QR-code en de anderhalve meter worden nageleefd.

Rest de vraag welke films de bezoekcijfers afgelopen jaar nog een beetje wisten op te krikken. Naast het James Bond-avontuur No Time To Die, dat op nummer 1 prijkt, deed de Nederlandse oorlogsfilm De slag om de Schelde het opmerkelijk goed met ruim 507.000 bezoekers.

In de filmtheaters hadden drie Oscarwinnaars het meeste bekijks: het alzheimerdrama The Father met Anthony Hopkins en Olivia Colman, gevolgd door het Deense alcoholexperiment Druk van Thomas Vinterberg en de Amerikaanse roadmovie Nomadland met Frances McDormand.

Lees ook:

Luxe bios met vip-stoelen is in trek

Bioscopen zaten de afgelopen jaren juist in de lift omhoog. Dankzij meer aanbod en service werden miljoenen kaartjes extra verkocht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden