AnalyseThe Voice of Holland

Bij claims van slachtoffers kan de schade voor het De Mol-imperium enorm zijn

Het logo van Talpa Network. John de Mol bouwde zijn bedrijf op tot een indrukwekkend media-imperium. Beeld ANP
Het logo van Talpa Network. John de Mol bouwde zijn bedrijf op tot een indrukwekkend media-imperium.Beeld ANP

Hoewel de mediabedrijven van John de Mol formeel geen band meer hebben met The Voice of Holland, kunnen de Boos-bekentenissen voor De Mols Talpa wel degelijke pijnlijke gevolgen hebben.

Joost van Velzen

Als we voor de verandering nu eens de vraag stellen: wáár is De Mol? Dan is het antwoord: zo ongeveer overal. Alleen al wat de televisie betreft komen er heel veel kijkcijferhits uit de koker van mediatycoon John de Mol (Den Haag, 1955).

Van Medisch Centrum West tot, ja, tot The Voice of Holland. John de Mol is de architect van het moderne medialandschap. Hij heeft van zijn bedrijvenverzamelgebouw Talpa een hoge toren gebouwd, die nu veel wind vangt. Zeker na de Boos-uitzending van afgelopen donderdag, waarin tal van ex-kandidates medewerkers van het programma The Voice betichten van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Toch is het fundament van het Talpa-imperium door de jaren heen zorgvuldig gelegd. Vanaf het moment dat entertainment, drama en grote familieshows geen vieze woorden meer waren in televisieland – begin jaren tachtig – volgt het ene succesnummer op het andere. Joop van den Ende was de pionier als producent van series als De Fabriek en De Weg en familiehit de Showbizzquiz (waarin een jonge Linda de Mol debuteert als assistente). Maar al snel gaat ook John de Mol programma’s produceren. De tijd zit mee; er komen steeds meer commerciële zenders. In 1994 richten ze samen televisieproductiebedrijf Endemol op. Dat leidt onder meer tot de succes-soap Goede tijden, slechte tijden en de realityshow Big Brother.

De Nederlandse mediatycoon

Terwijl Joop van den Ende zich na verloop van tijd op theater richt, bouwt De Mol aan zijn Talpa-imperium. Met zijn radio- en televisiestations (zoals SBS6, Radio 538, Veronica), persbureau ANP, internetsites, muziekrechten en data behoort de ondernemer tot een van de machtigste en rijkste Nederlanders.

“John de Mol is de Nederlandse mediatycoon die wereldwijde aspiraties heeft”, zegt Henk Volberda, hoogleraar Strategisch Management en Innovatie aan de Amsterdam Business School van de Universiteit van Amsterdam. “Zijn Talpa Network is een krachtig platform dat bestaat uit onderdelen die elkaar versterken, met Talpa Radio, Talpa TV, Talpa Social, Talpa Digital, Talpa E-commerce, Talpa Creative, en Talpa Platform.”

Een van de grootste successen is uitgerekend de nu zo omstreden Voice-formule, een talentenjacht die tot voor kort vooral bekend was om de draaistoelen. Talpa verdiende kapitalen met de verkoop van de rechten aan tal van landen.

Maar formeel heeft het concern van De Mol niets meer met de Voice-formule te maken. De miljardair verkocht zijn Talpa Media, inclusief de rechten van de talentenjacht, in 2015 aan het Britse ITV voor alles bij elkaar zo’n 900 miljoen euro. De klappen vallen daarom vooral bij ITV en uitzendgemachtigde RTL, dat 57 miljoen euro aan reclame-inkomsten misloopt doordat de shows zijn geschrapt. Voorlopig ligt de economische schade van alle heisa rondom The Voice dus niet bij John de Mol’s imperium.

De verantwoordelijkheid van Talpa Media

De vraag is of dat na de uitzending van Boos zo blijft. Dat komt omdat Talpa Media de talentenjacht – als onderdeel van de deal – nog wel tot 2020 produceerde. Juist in de periode dat het programma nog onder de verantwoordelijkheid van het bedrijf van De Mol viel, vond het grensoverschrijdende gedrag plaats, vertelden voormalige Voice-kandidaten.

De Boos-bekentenissen kunnen Talpa Holding N.V, het bedrijf waar John de Mol al zijn activiteiten in heeft ondergebracht, alsnog raken. De Mol zegt ten tijde van de deal met ITV, in 2015 in gang gezet, niet van alle misstanden op de hoogte te zijn geweest. Of je zoiets überhaupt aan de kopende partij moet melden, is ook een vraag. Dat is een verborgen gebrek bij overnames. ITV produceert The Voice momenteel voor zo’n 70 landen, daar komen tientallen miljoenen euro’s bij kijken. Een claim van ITV tegen Talpa ligt op de loer. ITV heeft advocatenkantoor Van Doorne al in de arm genomen voor een ‘onafhankelijk onderzoek’.

De grootste bedreiging voor het imperium van De Mol is wellicht het mogelijke afketsen van de voorgenomen fusie tussen RTL en Talpa. Dat plan wordt nog bestudeerd door de Autoriteit Consument & Markt. RTL en Talpa hopen dat deze zomer de samenwerking rond is. Bij een samensmelting ontstaat een mediagigant met een totale jaaromzet van ruim 900 miljoen euro. Dan kan De Mol een robbertje vechten met de echt grote jongens in de mediawereld zoals Google, Apple en Netflix.

Als de fusie RTL-Talpa op de tocht komt te staan, heeft De Mol een groot probleem, denkt ook hoogleraar Henk Volberda: “Hun strategie is geïnspireerd op het succes van die grote platforms en heeft alleen kans van slagen als ze samensmelten”. Als de fusie door deze zaak mislukt, zullen andere internationale spelers in het gat springen, denkt hij. “De reputatie van het De Mol-imperium is in ieder geval duidelijk aangetast.”

Lees ook:

Het imago van een merk is een kwetsbaar goed, toont het The Voice of Holland-schandaal

Sponsoren van het programma The Voice of Holland druipen af na het nieuws over misstanden. Er kleven altijd risico’s aan sponsoring, zegt een merkendeskundige. ‘Je bent sponsor in goede tijden en in slechte tijden.’

De machtige familie De Mol? ‘Het zijn dinosaurussen van het televisietijdperk’

John de Mol ligt onder vuur sinds de bom barstte bij The Voice. Heerst er een angst- en zwijgcultuur binnen het familiebedrijf? En hoe machtig is ‘de machtigste mediafamilie van Nederland’ nog echt?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden