Toeslagenaffaire

Belastingdienst negeerde de wet veel langer dan eerder gemeld

Staatssecretaris Menno Snel van Financien tijdens het debat in de Tweede Kamer over het optreden van de Belastingdienst in de affaire rond kinderopvangtoeslagen. Beeld ANP

De Belastingdienst houdt zich sinds 2016 aan de wet bij controles op toeslagen voor kinderopvang, zo meldde staatssecretaris Snel de Tweede Kamer meermalen. Maar dit is niet het geval, blijkt uit interne verslagen van de fiscus.

Ook de afgelopen drie jaar heeft de Belastingdienst de wet geschonden bij controles op toeslagen voor kinderopvang. Dat is in directe tegenspraak met wat staatssecretaris Menno Snel van financiën eerder meldde aan de Tweede Kamer, en wat de Belastingdienst beloofde aan de Nationale Ombudsman. Die kregen te horen dat de Belastingdienst zich vanaf 2016 juist wel aan de wet zou houden.

Dit blijkt uit interne verslagen van het managementteam van de Directie Toeslagen van de Belastingdienst van de afgelopen twee jaar, waarover ‘RTL Nieuws’ en Trouw beschikken.

De Belastingdienst kwam de laatste maanden in opspraak omdat die ouders onterecht als fraudeur aanmerkte, waardoor deze in grote financiële problemen kwamen. Een eerste groep van 300 gedupeerden heeft ­inmiddels te horen gekregen dat ze nog voor Kerst zullen worden gecompenseerd. Duizenden, mogelijk zelfs tienduizenden ouders wachten nog altijd op duidelijkheid in hun zaak. Volgende week staat opnieuw een Kamerdebat gepland over de toe­slagenaffaire.

‘Rood-gekleurde toezichtacties’

Staatssecretaris Snel heeft meermalen gezegd dat het stopzetten van toeslagen zonder grondig onderzoek en zonder reactie van de ouders sinds 2016 niet meer gebeurt. Maar uit de managementverslagen blijkt dat tot juli van dit jaar nog altijd onrechtmatige controleacties plaatsvinden, ‘voordat de burger in de gelegenheid is gesteld om te reageren’. De afdeling Toeslagen spreekt van ‘rood-gekleurde toezichtacties’, en laat pas op dat moment onderzoeken of dit vaker voorkomt.

Daarnaast heeft de Belastingdienst jarenlang nagelaten om ouders een aanmaning of herinnering te sturen als zij informatie opvraagt om de rechtmatigheid van toeslagen te controleren. Deze zogeheten rappel-brieven zijn wettelijk verplicht, maar worden al sinds 2013 niet meer verstuurd. Het ministerie van financiën wijst Toeslagen daar in juni 2018 op, maar het duurt nog ruim een jaar voordat wordt overgegaan tot ‘gefaseerd invoeren van rappeleren’. Het is niet duidelijk of dit inmiddels structureel gebeurt.

De Belastingdienst werd in 2017 ook door de Nationale Ombudsman gewezen op de wettelijke voorschriften. In een keihard rapport over het optreden van de fiscus bij een gastouderbureau uit Eindhoven zette de Ombudsman op een rij dat de Belastingdienst pas na het uitvragen van informatie, en het versturen van een ­aanmaning, mag overgaan tot het ­opschorten of stopzetten van toe­slagen.

Onjuist geïnformeerd

De hoogste baas van de Belastingdienst, directeur-generaal Jaap Uijlenbroek, stelt in 2017 in een reactie aan de Ombudsman dat de fiscus al sinds juli 2016 de wettelijke procedure volgt. Uit de managementverslagen van Toeslagen blijkt dat dit niet klopt. De Nationale Ombudsman laat weten ‘op korte termijn’ bij de Belastingdienst na te zullen vragen of inderdaad sinds 2016 conform de wet wordt gewerkt, en als dat niet zo is dat hij daarover onjuist is geïnformeerd.

Ook staatssecretaris Snel van financiën heeft herhaaldelijk aan de Tweede Kamer gemeld dat de Belastingdienst zich sinds ‘medio 2016’ aan de juiste procedures houdt. In maart van dit jaar ze hij tijdens een Kamerdebat: “De situatie die we hadden, dat toeslagen in één keer worden gestopt, kan gelukkig ook niet meer gebeuren. Bovendien wordt er nu ook steeds een rappel gestuurd en wordt de burger ook nagebeld in die situaties.” Een woordvoerder van Snel stelt dat het de ‘standaard werkwijze’ bij fraudezaken is dat er aanmaningen worden verstuurd, maar kan niet zeggen of dat ook gebeurd is. Pas vanaf maart volgend jaar zal de fiscus in alle gevallen aanmaningen versturen.

In de managementverslagen staan nog veel meer voorbeelden waaruit blijkt dat Toeslagen niet weet of het conform de wet werkt. Hoewel staatssecretaris Snel al in oktober vorig jaar toezegde dit te zullen nagaan, blijkt dat dit in september van dit jaar nog niet is gebeurd.

Lees ook:

Ouders bij debat toeslagenaffaire: ‘Mijn leven is naar de klote!’

Een recent debat over de affaire rond de kinderopvangtoeslag heeft de gedupeerde ouders niet de gehoopte duidelijkheid opgeleverd. De emoties op de publieke tribune liepen hoog op.

Snel liep constant achter de feiten aan

Staatssecretaris Menno Snel van financiën zat lange tijd in een ‘tunnelvisie’ bij de affaire rond de kinderopvangtoeslag. De Tweede Kamer wil tijdens een debat van hem weten: waarom trad hij niet eerder op?

Staatssecretaris Snel misleidt de Kamer in toeslagenaffaire

Staatssecretaris Snel van financiën weet al langer dat er sprake is van veel meer gedupeerden in de toeslagenaffaire. Documenten die dat aantonen houdt hij achter voor de Tweede Kamer

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden