Arbeidsmarkt VS

Bedrijven VS krijgen na corona werknemers niet zomaar terug, ondanks hoge aantal werklozen

Boze inwoners van Los Angeles protesteren tegen de sluiting van de Kroger-supermarkt aan de Sunset Boulevard. Kroger zegt dat de winkel verlieslijdend is. Actiegroepen denken dat de supermarkt het extra loon voor de werknemers niet wil betalen. Beeld ANP
Boze inwoners van Los Angeles protesteren tegen de sluiting van de Kroger-supermarkt aan de Sunset Boulevard. Kroger zegt dat de winkel verlieslijdend is. Actiegroepen denken dat de supermarkt het extra loon voor de werknemers niet wil betalen.Beeld ANP

De werkloosheid in de VS is nog steeds hoog, maar in sommige sectoren wordt geklaagd dat er geen mensen te krijgen zijn. Hoe staat het met de arbeidsmarkt in de VS?

“Dat deze winkel geen winst maakt, dat liegen ze. En waar moeten de mensen nu hun eten halen?” Dominee William Smart uit Los Angeles is woedend op supermarktketen Kroger. Zaterdag sluit die drie winkels in de stad. Ze draaien slecht, zegt Kroger. Maar Smart en een aantal actiegroepen en vakbonden zien het anders: het bedrijf wil het ‘heldenloon’ niet betalen.

Dat extraatje voor werknemers in de detailhandel is afgekondigd door de gemeente Los Angeles – in navolging van een aantal andere steden in de VS. Vier maanden lang moet winkelpersoneel vijf dollar per uur extra krijgen, als beloning voor het risico dat ze liepen toen ze door moesten werken tijdens de coronapandemie.

Niet alle supermarktketens in Los Angeles gaan zo ver als Kroger, maar hun branchevereniging heeft een rechtszaak aangespannen om het heldenloon van tafel te krijgen. Ondertussen buigt een andere rechter zich over een eis om de winkelsluiting te verbieden, ingediend door de Southern Christian Leadership Conference – de organisatie die ooit werd geleid door Martin Luther King en waarvan dominee Smart regionaal directeur is.

Herstel valt tegen

Wat op kleine schaal in Los Angeles gebeurt, is in heel de VS aan de gang: nu de vaccinatiegraad toeneemt en de besmettingscijfers dalen, maken werkgevers, werknemers en overheid de balans op van de coronapandemie, en komen daarbij voor verrassingen te staan. Zoals die van de werkgelegenheidscijfers over april. Die lieten een stijging zien van ruim een kwart miljoen. In normale tijden is dat niet verkeerd, maar voor een economie die zich herstelt van een diepe crisis is het weinig. De werkloosheid steeg zelfs iets, naar 6,1 procent.

Economen hadden van tevoren geschat dat een miljoen extra Amerikanen aan het werk zouden zijn gegaan. Consumenten willen weer geld uitgeven, bedrijven krabbelen op. Werkgevers hebben 8,1 miljoen vacatures openstaan, en die zouden te vervullen moeten zijn met 9,8 miljoen werklozen in het land. Dat die elkaar niet kunnen vinden, zal de economische groei remmen.

Met name de horeca heeft moeite om mensen te vinden. Fastfoodketen McDonald’s maakte donderdag bekend het minimumloon van medewerkers in de Verenigde Staten te verhogen met ongeveer 10 procent. Daarmee wil de keten niet alleen het personeel tevreden houden, maar ook nieuwe medewerkers lokken. De verhoging geldt alleen voor de werknemers in de 650 eigen restaurants. Franchisenemers van de keten gaan zelf over de arbeidsvoorwaarden.

Werkloosheidsuitkeringen

Van de vraag wat er misgaat, maakte de politiek zich onmiddellijk meester. De Republikeinen en werkgeversorganisaties geven de gulle extra werkloosheidsuitkeringen de schuld. In het ‘reddingspakket’ van Joe Biden dat in maart werd aangenomen is besloten dat de federale overheid 300 dollar per week zou bijleggen op de doorgaans magere werkloosheidsuitkeringen van de staten.

Die verhoging zou voor vier op de tien werklozen – vooral in laag betalende sectoren zoals de horeca – betekenen dat weer aan het werk gaan geld kost. Een aantal Amerikaanse staten die door Republikeinen worden geregeerd, zoals Georgia, Alabama en Mississippi, zeggen dat ze om die reden de federale aanvulling zullen blokkeren.

Maar economen vinden dat dit te simpel geredeneerd is. Vorig jaar was de extra uitkering onder de regering-Trump een tijdlang zeshonderd dollar en toen bleek uit onderzoek dat er nauwelijks een werkschuw makend effect was. De uitkeringsaanvragen laten ook een dalend verloop zien.

Veel Amerikanen aan het denken gezet

Er is op de arbeidsmarkt bovendien nog wel meer aan de hand. De coronapandemie is nog niet voorbij en veel werknemers hebben kennelijk geen zin om terug te keren naar werkplekken waar veel mensen samenkomen, of naar werkgevers die het thuiswerken weer willen afremmen. Ruim een jaar leven onder coronabeperkingen heeft veel Amerikanen ook aan het denken gezet over hun carrière, onder wie twee op de drie werklozen. Wie iets nieuws gaat doen heeft daar tijd voor nodig en is dus minder vlot weer aan het werk.

Opvallend is ook dat de netto toename van de werkgelegenheid helemaal ten bate van mannen kwam. Voor vrouwen was er geen winst. Twee miljoen vrouwen haakten zelfs af als werkzoekende. Ook dat houdt verband met de pandemie: in april hadden nog lang niet alle scholen weer leerlingen in hun gebouwen toegelaten. En kinderopvang is in de VS duur en niet gesubsidieerd.

Aan dat laatste wil president Biden iets doen, maar de wet die 225 miljard dollar voor kinderopvang uittrekt, moet nog door het Congres worden aangenomen – als dat al lukt. Werkgevers die daar niet op willen wachten, staat een andere uitweg open: meer loon bieden. En dat begint te komen. De cijfers over april laten een loonstijging van 0,7 procent zien.

Lees ook:

Biden verklaart tijdens eerste toespraak in het Congres: We zijn de wereld weer aan het leiden

Joe Biden sprak woensdag het Congres toe. ‘Amerika is terug’ herhaalde hij weer, terwijl hij zijn successen in de strijd tegen het coronavirus benadrukte.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden