RondgangNa de noodsteun

Bedrijven moeten nu door zonder coronasteun. Lukt dat? Een rondgang langs verschillende sectoren

 Touringcarchauffeurs protesteerden vorig jaar omdat ze veel last hadden van het coronabeleid van het kabinet. Beeld ANP, Robin van Lonkhuijsen
Touringcarchauffeurs protesteerden vorig jaar omdat ze veel last hadden van het coronabeleid van het kabinet.Beeld ANP, Robin van Lonkhuijsen

Voor de meeste sectoren is het vanaf 1 oktober gedaan met de noodsteun van de overheid. Maar niet iedereen kan zonder.

Nu de coronasteun van de overheid vanaf vrijdag verleden tijd is, zal de Nederlandse economie op eigen benen verder moeten. Dat lukt in de ene branche prima maar in de andere juist helemaal niet. Dat blijkt uit een rondgang langs verschillende sectoren.

WINKELS

Wat branchevereniging INRetail betreft staat een deel van het winkelbestand er veel slechter voor dan het kabinet schetst. “De overheid schermt wat ons betreft te veel met de macrocijfers die verhullen dat binnen sectoren nog steeds pijn wordt geleden”, zegt INRetail-woordvoerder Paul te Grotenhuis.

In de troonrede werden laatst mooie cijfers gepresenteerd over de Nederlandse economie maar die verhullen volgens hem dat op sommige plekken nog veel omzetpijn wordt gevoeld. “Neem als voorbeeld de winkels op Schiphol. Iedereen weet dat daar de bezoekersstromen nog lang niet zijn zoals ze ooit, voor corona, waren. Door alle reisrestricties en beperkende maatregelen zijn daarmee ook de omzetten van de winkels daar nog lang niet op het niveau van voor corona. Dan kan je als overheid wel zeggen dat het over het algemeen weer wat beter gaat, maar nog steeds wordt er schrijnend veel pijn geleden door maatregelen die de overheid instelde en die ondernemers nog steeds vol in het gezicht raken.” INRetail vindt dat kwetsbare ondernemers met compensatiemaatregelen moeten worden geholpen.

HORECA

De koek is op, zeggen ze bij Koninklijke Horeca Nederland (KHN). “De verlenging én verzwaring van de maatregelen vraagt om meer steun. Nu de sector opnieuw hard wordt getroffen en perspectief uitblijft, roept KHN het kabinet op de steunmaatregelen voor de horeca, voorlopig voort te zetten.”

KHN presenteerde twee weken geleden een eigen steunbegroting waarin staat wat er nodig zou zijn om de branche door de crisis heen te helpen. “De impact van de sluitingstijd van 00.00 uur op met name cafés, kroegen, clubs en discotheken is enorm.

Een derde van de KHN-leden geeft aan dat ze financieel last hebben van die maatregel.” De branchevereniging wil af van de vroege sluitingstijd. “Als je als overheid invoering van een coronapas zo belangrijk vindt, dan is het niet uit te leggen waarom deze dan na middernacht niet meer zou werken.” Koninklijke Horeca Nederland vertegenwoordigt ruim 20.000 horecaondernemers met zo’n 255.000 medewerkers.

TECHNIEK

“Of we in de problemen komen als de steun stopt? Nee, volstrekt niet – een uitzondering daargelaten. De sector draait als een tierelier, ik zou haast zeggen: als nooit tevoren”, aldus Doekle Terpstra, voorzitter van branchekoepel Techniek Nederland. “Er bleek tijdens de pandemie veel meer mogelijk dan gedacht. Zo waren wij bijvoorbeeld de eerste sector met een veiligheidsprotocol. Wat we zagen gebeuren was dat het werk in de techniek niet stil kwam te liggen maar naar voren werd gehaald. We hebben uiteraard wel veel aan de noodsteun gehad. Complimenten aan Binnenlandse Zaken en ook aan Rijkswaterstaat, die ons enorm hebben geholpen. Wij wilden die noodsteun ook zo lang mogelijk in de lucht houden. Als ergens in de economische keten iets omvalt, manifesteert zich dat bij ons pas later namelijk.”

Voorlopig ziet Terpstra de noodsteunloze periode met veel vertrouwen tegemoet: “Door de grote vraag naar technische klussen in de zorg, bij de bouw en infra, in de energiesector, bij de evenementen, zijn wij de komende jaren een sleutelsector.”

REISBRANCHE

“Een volmondig nee”, is het antwoord van reisbranchevereniging ANVR op de vraag of de sector het redt zonder steun van de overheid. Volgens woordvoerder Mirjam Dresmé heeft een groot deel van de reisbranche veel gebruik gemaakt van de NOW- en TVL-regelingen van de overheid. “Maar veel zelfstandige reisagenten konden er geen beroep op doen omdat je dan bijvoorbeeld een eigen opgang moest hebben. De overheid zegt nu dat het grootste deel van de bevolking is gevaccineerd en dat de economie weer aantrekt maar dat gaat voor een groot deel van de reisbranche niet op. Vrijwel alle bestemmingen buiten Europa staan nog op oranje en het advies is nog steeds om niet zomaar overal naartoe te reizen.”

Volgens Dresmé werkt 30 procent van de reismedewerkers inmiddels in een andere sector en kampen veel ondernemers met schulden. “Daarom zeggen wij: maak een uitzondering. Verleng de steun en versoepel de reisadviezen.”

VAKBEURZEN

“De sector is opgelucht dat vakbeurzen weer zijn toegestaan”, laat Rolf Heynen namens de branche weten. “Beurzen vinden plaats in grote, goed geventileerde hallen en hebben een relatief laag aantal bezoekers per vierkante meter. Het is dan ook goed dat beurzen nu net zo worden behandeld als andere doorstroomlocaties, zoals tuincentra, bouwmarkten en de Ikea.”

Toch is de sector nog niet waar die zijn moet, constateert Heynen. “Door langdurige onzekerheid over mogelijke coronamaatregelen in het najaar, durven veel potentiële exposanten zich nu nog niet in te schrijven, waardoor sommige beurzen in afgeslankte vorm of nog helemaal niet door kunnen gaan. Dat komt omdat beurzen een lange voorbereidingsperiode nodig hebben, en niet als een kroeg morgen ‘ineens’ open kunnen. Of dit nog impact gaat hebben op beursorganisatoren weten wij niet, maar dat kan goed, net als op toeleveranciers die een zware anderhalf jaar achter de rug hebben gehad. Wij pleiten dan ook voor gerichte steun om dit omzetverlies op te vangen, net zoals dat voor bijvoorbeeld nachtclubs wordt overwogen. Anders is het goed mogelijk dat veel kleinere organisatoren en toeleveranciers in het zicht van de haven alsnog omver kunnen vallen.”

LAND- EN TUINBOUW

Het corona-steunpakket is belangrijk geweest voor verschillende sectoren in de land- en tuinbouw, zegt Wytse Sonnema van LTO Nederland. “Het begin van de coronapandemie zorgde voor plotselinge en grote vraaguitval van onder meer bloemen, planten, groenten, paddenstoelen en vlees. Ook de sluiting van de horeca en het niet doorgaan van evenementen raakte vooral sectoren in de land- en tuinbouw die veel van hun producten afzetten in het foodservicekanaal, zoals varkensvlees, pluimveevlees, kalfsvlees en akkerbouwproducten als fritesaardappelen.”

Hoewel LTO Nederland blij is met het opheffen van de coronabeperkingen blijft behoud van steun voor de sectoren die nog allerminst hersteld zijn noodzakelijk, zegt Sonnema. “De bestaande steunpakketten ‘ademen mee’ met het omzetverlies, en een beroep op steun is alleen mogelijk als de omzetverliesdrempel wordt gehaald.”

Andere redenen zijn volgens LTO de onzekerheid over hoe het coronavirus zich dit najaar gaat gedragen en het na-ijleffect in de foodservice-keten vanwege de sluiting van horeca en evenementen. “Nog steeds hebben de genoemde sectoren last van afzet- en prijsproblemen waardoor de omzet tegenvalt en steun voor deze bedrijven nog tijdelijk op zijn plaats zou zijn.”

AUTO- EN FIETSBRANCHE

Liever nog niet stoppen met de steun, vindt brancheclub voor auto’s en fietsen Bovag. “Wij pleiten voor maatwerk, aangezien de ene ondernemer – ook in dezelfde branche – meer last ondervindt van de coronacrisis en de na-ijleffecten daarvan dan de andere”, verklaart woordvoerder Tom Huyskens. “De ondernemers zijn zeer divers en kennen ook zeer verschillende afhankelijkheden. Denk bijvoorbeeld aan de wereldwijde chiptekorten die het rechtstreekse gevolg zijn van de coronacrisis; daar heeft een merkdealer meer last van dan een onafhankelijk autobedrijf en vervolgens heeft de ene dealer er weer meer last van de andere. De fietsenbranche ondervindt veel hinder van alle logistieke problemen wereldwijd en heeft veel moeite om onderdelen te verkrijgen, terwijl daar juist heel veel vraag naar is. En dan wederom: de ene fietsenmaker heeft daar meer last dan de andere. Vandaar ons pleidooi voor maatwerk en een vangnet nu de coronasteun gaat eindigen.”

Lees ook:

Bedrijven durven het aan zonder noodsteun – ‘Het is weer ouderwets druk’

De horeca en de detailhandel deden de afgelopen anderhalf jaar het grootste beroep op de noodsteun van de overheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden