Prijsverhogingen

Bedrijven maken handig gebruik van inflatie door prijzen nóg meer te verhogen

null Beeld

Supermarktketens vinden dat A-merken de inflatie aanwenden om te veel te vragen voor hun producten.

Joost van Velzen

Calvé, Nescafé, Coca-Cola, Robijn, Lipton, Campina; het zijn allemaal zogeheten A-merken. Duurder dan huismerken, maar populair bij de consument. “Er gaat niets boven de chocopasta van Nutella”, hoor je vaak. Of: “Ik wil alleen echte cola”. Maar voor zulke merken in de supermarkt belanden, moeten ze wel worden ingekocht door de Jumbo's en Albert Heijns van deze wereld. En dat wordt onderhand een te duur grapje, vinden de supermarktketens.

Ze verdenken de fabrikanten van A-merken ervan dat zij de inflatie aanwenden om te veel voor hun producten te vragen. “In enkele gesprekken merken we dit jaar dat grotere A-merkleveranciers extra prijsverhogingen willen doorvoeren”, zei een woordvoerder van Albert Heijn tegen Het Financieele Dagblad. Ook Jumbo, Vomar en Picnic uiten het voorzichtige vermoeden dat hun leveranciers een slaatje proberen te slaan uit de inflatie.

In geen veertig jaar zulke hoge inflatie

De inflatie is in december opgelopen naar 5,7 procent op jaarbasis, het hoogste niveau in bijna 40 jaar. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), dat de cijfers naar buiten bracht, zorgden met name de hogere voeding- en energieprijzen ervoor dat de inflatie verder is opgelopen. In november werd nog een inflatie van 5,2 procent gemeten wat ook al het hoogste niveau was in bijna 40 jaar. In augustus 1982 stegen de prijzen gemiddeld met 5,9 procent op jaarbasis.. Lees verder.

Namen van fabrikanten noemen de supermarkten niet. Maar ongetwijfeld wordt er armpje gedrukt met partijen als Unilever, Nestlé, Heinz, FrieslandCampina en Procter & Gamble. Hier staan reuzen tegenover elkaar.

In het onderhandelingsspel om het verkrijgen van de laagste prijs (de supermarkten) en de hoogste prijs (de fabrikanten) speelt er van alles mee. Ten eerste inderdaad de inflatie. De prijsstijgingen van allerlei producten zijn door de pandemie en de daarmee gepaard gaande haperingen in de toeleveringsketen hoog.

Gouden tijden

Supermarkten beleven op het moment gouden tijden. Als essentiële sector zijn ze de winnaars van de pandemie. Eten moeten we immers toch, wat er ook gebeurt. En boodschappen doet de Nederlandse consument gulzig – dat laten de omzetrecords van de supers zien. Bij supermarktketens, zo kan de gedachte bij fabrikanten zijn, valt dus iets te halen. Het is een branche met 4300 winkels in Nederland met in 2020 een totale jaaromzet van 45 miljard euro.

Daar staat tegenover dat de supermarkten te maken hebben met een moordende concurrentie en het marktaandeel heilig hebben verklaard. Consumenten zijn alleen loyaal aan hun winkel als ze voor hun gevoel goedkoop (genoeg) af zijn. Het is dus van het grootste belang voor de supermarkten om tegen zo laag mogelijke prijzen te kunnen inkopen. Voor je het weet laadt de klant het karretje vol bij de super verderop.

Albert Heijn kan er van meespreken. Die verloor al verschillende keren marktaandeel omdat klanten het Zaanse grootwinkelbedrijf te duur vonden. Inmiddels gaat Albert Heijn al jaren fier aan kop met een groeiend marktaandeel, maar met name Jumbo, Plus en Lidl zitten op het vinkentouw.

Boodschappen doen tijdens corona in de supermarkt.  Beeld ANP
Boodschappen doen tijdens corona in de supermarkt.Beeld ANP

Onderhandelingsoorlog

Nieuw is de koude onderhandelingsoorlog niet. Winkelbedrijven en merken vechten elkaar voortdurend de tent uit. Ook voor Erik Hemmes, als retailadviseur gespecialiseerd in supermarkten, klinkt de huidige strijd vertrouwd in de oren: “Supermarkten zetten al jaren grote druk op fabrikanten voor korting. De producenten staan steeds meer onder druk qua winstgevendheid.” Zeker de kleinere leveranciers.

Hemmes signaleert wel dat supermarkten zelf “regelmatig jojoën met hun verkoopprijzen, naar boven en naar beneden. Klanten klagen daar niet over.” Totdat een producent met een prijsverhoging komt. “Dan is het verhaal van de supermarkten dat ter bescherming van hun klanten de prijs niet omhoog mag. Het wringt op dit gebied.”

Waar twee vechten hebben er twee schuld, is de conclusie van Hemmes. “Supermarkten kleden fabrikanten uit door bij een prijsverhoging alle details van die verhoging te willen weten, om die vervolgens allemaal af te wijzen. Dat is natuurlijk ook de inkooptactiek. Net zo goed als dat sommige fabrikanten de verhoging iets hoger leggen dan de toegenomen kosten. Dat is deels omdat fabrikanten meer kapitaal nodig hebben voor onderzoek om zo hun producten te kunnen vernieuwen. Deels is dat vanwege de onderhandelingen – dan kun je nog iets weggeven.”

De koepelorganisatie van de supermarkten, CBL, denkt niet dat de klant de rekening krijgt van de prijzenslag: “Dit is geen nieuw fenomeen. Supermarkten zijn erop ingespeeld om de prijs voor de consument toch laag te houden.”

Lees ook:

Supermarktketens durven het nog niet aan zonder kassa

Nederlandse supermarktketens experimenteren met digitale betaalmanieren. Maar helemaal onbemand zullen supermarkten hier voorlopig niet worden, vertellen ze.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden