Vrouwenquotum

Bedrijven in Europa moeten in 2024 meer vrouwen in topfuncties aanstellen

De Europese Commissie wil meer vrouwen in leidinggevende functies.  Beeld ThinkStock
De Europese Commissie wil meer vrouwen in leidinggevende functies.Beeld ThinkStock

De Europese Unie gaat van lidstaten verlangen wetten te maken waarmee meer vrouwen in bedrijfsleidingen komen. Ook Nederland moet zijn ambitie opschroeven.

Romana Abels

Het gaat niet vanzelf. Dat is in ieder geval duidelijk geworden tussen de eerste keer dat het Europees Parlement zijn wens over een verplicht percentage vrouwen in de top van bedrijven kenbaar maakte, en het moment dat er een akkoord over het onderwerp was bereikt. Dat duurde tien jaar.

In die tien jaar steeg het aantal vrouwen dat leiding gaf aan beursgenoteerde bedrijven wel, maar niet erg rap. Ieder jaar kwamen er 0,6 procent meer vrouwelijke directeuren. “Alleen in de landen die hun bedrijven een verplicht vrouwenquotum oplegden, steeg het percentage vrouwen aan de top”, zei Evelyn Regner, een Oostenrijkse sociaaldemocrate in het Europees Parlement. Met haar Nederlandse collega Lara Wolters (PvdA) werkte ze aan de nieuwe regeling.

De hoop was dat het probleem vanzelf zou verdwijnen

Het wetsvoorstel lag jaren in een la, omdat politieke partijen en Europese landen hoopten dat het probleem vanzelf zou verdwijnen. Dat bleek niet het geval. Uiteindelijk moest commissievoorzitter Ursula von der Leyen eraan te pas komen om de weerstand in haar eigen christendemocratische partij en ook in haar vaderland Duitsland in te dammen.

Ook Nederland zag heel lang niets in een door Brussel opgelegde norm, maar veranderde begin dit jaar van mening.

Dinsdagavond kwamen het Europees Parlement, de Europese Commissie en de lidstaten tot een compromis. Dat houdt in dat beursgenoteerde bedrijven ervoor moeten zorgen dat 40 procent van de commissarissen vrouw is. Ze kunnen ook kiezen voor 33 procent vrouwen, maar dat percentage geldt dan voor zowel bestuurders als commissarissen.

De nieuwe wet gaat waarschijnlijk in 2024 in. Nederland zit nu wat commissarissen betreft op een percentage van bijna 38. Aan de uitvoerende bestuurskant gaat het minder voorspoedig: daar is slechts 18,5 procent vrouw.

In Cyprus is nog maar 6,5 procent van commissarissen vrouw

Nederland staat niet bepaald onderaan de Europese lijst. Cyprus bijvoorbeeld moet echt aan de slag: daar is volgens het onderzoeksinstituut Eige slechts 6,5 procent van de commissarissen vrouw. Alleen in België, Frankrijk, Italië, Portugal en Zweden wordt het streefpercentage al gehaald. Frankrijk heeft 48,7 procent vrouwelijke commissarissen, maar ook dat land blijft achter als het gaat om directieleden. Van hen is 23,6 procent vrouw.

Europarlementariër Wolters: “Geen enkel Europees land haalt de 33 procent vrouwelijke directieleden. Ik vermoed daarom dat de meeste landen zullen kiezen voor de optie om 40 procent van hun bestand aan commissarissen van het vrouwelijk geslacht te laten zijn.”

Commissievoorzitter Von der Leyen reageerde dinsdagavond trots op het bereikte resultaat. ‘Dank aan allen die het afgelopen decennium aan deze belangrijke wet hebben gewerkt. Dit is goed nieuws voor bedrijven. Want meer diversiteit betekent meer groei en innovatie’, schreef ze op Twitter.

Lees verder na de tweet.

Lara Wolters is vooral blij voor jonge meisjes. “Meisjes zeggen openlijk dat ze denken dat het voor vrouwen moeilijker is om directeur te worden dan voor mannen. Ik hoop dat deze maatregel daar verandering in kan brengen.”

In Nederland geldt al een vrouwenquotum, maar dat is minder ambitieus dan wat Brussel nu gaat vragen. Nederland stelde per 1 januari een percentage van 30 bij de commissarissen verplicht. “Nederland hoopt niets te hoeven veranderen”, zegt Wolters. “Ik ben benieuwd hoe dat in de praktijk uitwerkt. Ik denk dat ze toch een nieuw doel moeten gaan stellen, want 30 procent is echt iets anders dan 40.”

Maar Wolters is vooral benieuwd hoe haar idee zal werken in landen waar nog geen enkele regeling bestaat. “Die krijgen iets opgelegd wat heel ambitieus is en hebben het heel wat moeilijker dan de landen waar al een bepaling gold.”

Lees meer:

Na lang gesteggel gaat het vrouwenquotum voor topbedrijven in. Leidt dit tot meer gelijkheid?

Grote bedrijven worden vanaf 1 januari verplicht om meer vrouwen in de top te benoemen. Noorwegen, Italië, Frankrijk en Spanje gingen ons al voor. Leidt dit tot meer gelijkheid in alle lagen van een organisatie?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden