Onderzoek

Bedrijfsbestuurders leveren salaris in tijdens corona – maar lang niet allemaal

Bij Booking.com gingen de topsalarissen omlaag door het slechte coronajaar.  Beeld Reuters
Bij Booking.com gingen de topsalarissen omlaag door het slechte coronajaar.Beeld Reuters

Sommige bedrijven floreerden tijdens de coronacrisis, andere juist niet. Wat betekende dat voor de beloning van bestuursvoorzitters?

Koos Schwartz

De coronacrisis heeft veel invloed gehad op de beloning van bestuurders van grote bedrijven en instellingen. Een deel van de bestuurders hield aan het coronajaar 2020 minder over dan aan 2019 – soms zelfs flink minder. Maar er waren ook bestuurders die hun inkomen juist zagen toenemen – soms ook flink –, zo blijkt uit het jaarlijkse onderzoek van de Volkskrant naar de hoogte van de bezoldiging van topbestuurders. In totaal betrof het onderzoek 115 grote bedrijven en instellingen: zij hebben of hun hoofdkantoor, of een (statutair) hoofdkantoor of een beursnotering in Nederland.

Bestuurders krijgen vrijwel altijd een basissalaris en een serie bonussen. De hoogte van die bonussen, doorgaans goed voor het leeuwendeel van de totale bezoldiging, hangt meestal af van de omvang van de behaalde omzet, de hoogte van de winst en/of de hoogte van de winst per aandeel. Soms spelen ook zaken als klanttevredenheid en mate van vergroening een rol.

Zo bezien is het niet zo vreemd dat 55 van de 115 bestuursvoorzitters hun remuneratie zagen teruglopen. Dat gold bijvoorbeeld voor Glenn Fogel, baas van hotelsite Booking.com, die in 2020 5,86 miljoen euro verdiende; 55 procent minder dan in 2019. Ook Shell-topman Ben van Beurden ging er flink op achteruit: 41 procent naar een jaarwedde van 5,84 miljoen. Ben Smith van AirFrance-KLM moest het met 49 procent minder doen. Zowel bij Booking, Shell als KLM lagen de financiële resultaten als gevolg van de coronacrisis ver onder die van 2019.

7,7 miljoen jaarbonus

Er waren ook bestuurders die erop vooruitgingen. Frans Muller van Ahold Delhaize bijvoorbeeld: 38 procent erbij naar 6,02 miljoen euro. De supermarktketen had het juist heel druk in 2020. Het bestuurdersduo Dimitri de Vreeze en Geraldine Matchett van DSM pluste 47 procent. De grootste sprong maakte Dennis Dijkstra van het in Amsterdam gevestigde Flow Traders. Dat bedrijf handelt in aandelen en probeert daarbij te profiteren van dagelijkse koersschommelingen. Omdat de koersen vooral in maart en april 2020 enorm in waarde varieerden en snel op en neer veerden, spoot de winst van de flitshandelaar omhoog. Dijkstra kreeg daarom een voor Nederlandse begrippen zeer hoge jaarbonus van 7,7 miljoen euro mee.

De best betaalde bestuursvoorzitter van een Nederlands bedrijf was Rick Clemmer van chipfabrikant NXP, dat zijn hoofdkantoor in Nijmegen heeft, maar een beursnotering in de VS. Clemmer verdiende 13,69 miljoen euro, becijferde de Volkskrant. NXP geldt al jaren als een bedrijf dat zijn topbestuurders riant beloont. Bestuursvoorzitter Nancy McKinstry van Wolters Kluwer kon in 2020 13 miljoen bijschrijven op haar toch al vrij volle rekeningen. McKinstry is al achttien jaar bestuursvoorzitter van de uitgever en staat al jaren hoog, of het hoogst, op inkomenslijsten als die van de Volkskrant. Nog meer verdiende de Nederlander Bob van Dijk van de Zuid-Afrikaanse investeringsmaatschappij Prosus: 15 miljoen euro. Prosus heeft een beursnotering in Amsterdam. In 2019 kwam de teller voor Van Dijk uit op 38 miljoen.

Nancy McKinstry van Wolters Kluwer hoort al jaren tot de meest verdienende bedrijfsbestuurders van Nederland.  Beeld Getty Images
Nancy McKinstry van Wolters Kluwer hoort al jaren tot de meest verdienende bedrijfsbestuurders van Nederland.Beeld Getty Images

Volgens de onderzoekers van de Volkskrant heeft ‘corona’ wel nivellerend gewerkt. Dat wil zeggen: door de bank genomen is het verschil tussen het inkomen van de bestuursvoorzitters en dat van de gemiddelde werknemers wat kleiner geworden. Bestuurders verdienden in 2019 nog 34 keer zo veel als het gemiddelde van hun werknemers, in 2020 was dat 29 keer zo veel. Ook het inkomensverschil tussen bedrijfsbestuurders en directeuren in de (semi)publieke sector werd wat kleiner. De gemiddelde bedrijfstopman verdiende in 2020 2 miljoen euro, de (paar) onderzochte publieke-sectordirecteuren kwamen gemiddeld uit op 425.000 euro. Die 2 miljoen was dan wel 14 procent lager dan in 2019.

Lees ook:

Waarom de Booking-directie dikke bonussen verdient terwijl het crisis is. Of juist niet

Dikke bonussen betalen aan bestuurders terwijl het crisis is? Reisbedrijf Booking.com wil het. Aandeelhouders stemmen er woensdag over.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden