Rechtspraak

Bedrijf wint na 44 jaar rechtszaak en int 90 miljoen

De locatie bij Vianen waar heipalenfabriek Niemans Beton ooit gevestigd was, en had willen uitbreiden. Het bedrijf bestaat inmiddels niet meer.  Beeld Werry Crone
De locatie bij Vianen waar heipalenfabriek Niemans Beton ooit gevestigd was, en had willen uitbreiden. Het bedrijf bestaat inmiddels niet meer.Beeld Werry Crone

Na een proces van 44 jaar moet de gemeente Vijfheerenlanden ruim 90 miljoen euro betalen aan de voormalige heipalenfabrikant Niemans Beton. Zo eindigt de zaak die bekend staat als de langstlopende rechtszaak van Nederland in een strop voor de gemeente.

De zaak draait om een grondruil uit 1971 die misgaat. Niemans Beton is dan een grote naam in de wereld van betonnen heipalen. Het heeft een nieuwe techniek ontwikkeld en staat te springen om de fabriek bij Vianen uit te breiden. Daarvoor heeft het extra grond nodig naast het fabrieksterrein. Dus klopt Niemans bij de gemeente aan. Het resultaat: de gemeente levert 5,6 hectare grond in ruil voor 10 hectare van Niemans op een andere locatie.

Daarmee lijkt Niemans zijn droom te verwezenlijken. Maar het loopt anders. Acht jaar na de deal heeft de gemeente nog altijd geen grond geleverd. Dus stapt Niemans naar de rechter. Het is het begin van een juridisch steekspel dat een half leven zal duren: over wie er fout zat, hoe hoog de schadevergoeding moet zijn en hoe de rente daarover berekend moet worden.

De grond die Niemans nodig had, zal hij nooit krijgen. In 1982 krijgt het bedrijf wel deels andere percelen. Maar de ligging daarvan is niet geschikt voor zijn bouwplannen. Bovendien is het gat in de betonpalenmarkt waar Niemans Beton in wilde duiken inmiddels verdwenen.

Vertragingstactieken

De grote fabriek zal er nooit komen en voor compensatie van de schade moet Niemans ruim veertig jaar strijden. De oude Niemans is inmiddels overleden, zijn zoon die in de jaren zeventig ook al in het bedrijf werkte heeft de zaak voortgezet. “De gemeente gebruikte steeds tactieken van ontkenning, vertraging en vertroebeling”, zegt advocaat Anna Galama, die sinds 1997 Niemans bijstaat. “Het is schandalig dat het zolang heeft kunnen duren. Ik denk dat ze gegokt hebben dat Niemans ergens in het proces zou opgeven.”

Jarenlang dacht de gemeente er zonder schadevergoeding vanaf te komen. Pas in 2016 deed de gemeente een eerste schikkingsvoorstel. Begin dit jaar bood Vijfheerenlanden 39,5 miljoen euro. Niemans ging niet akkoord: volgens zijn berekening bedragen de misgelopen winst en bijbehorende rente ongeveer 90 miljoen euro.

Het Haagse gerechtshof gaat mee in de rekensom van Niemans. De gemeente moet ongeveer 24 miljoen betalen voor de gelede schade, zo’n 56 miljoen aan rente en dan nog ongeveer 10 miljoen euro aan proceskosten. Dat is fors meer dan de gemeente had verwacht. De afgelopen jaren heeft Vijfheerenlanden ‘slechts’ 41 miljoen euro apart gezet.

‘Mokerslag’ voor de gemeente

“Dit is een mokerslag”, zegt Sjors Fröhlich, burgemeester van Vijfheerenlanden. “Deze uitspraak heeft een maatschappelijke impact die onverantwoord is.” De gemeente wil daarom in overleg gaan met de Provincie Utrecht en het ministerie van binnenlandse zaken over hulp aan de gemeente. Ook wil ze kijken of er fouten zijn gemaakt in de procedure. In dat geval kan de gemeente nog naar de Hoge Raad stappen.

“We hoeven geen medelijden te hebben met deze gemeente”, zegt advocaat Galama. “Dat ze de grond niet wilde leveren is een bewuste wanprestatie geweest. Ze hebben de grond voor meer geld verkocht aan andere bedrijven die er kantoren hebben gebouwd. Daardoor kwamen er meer werkgelegenheid, meer belastinginkomsten en minder belasting op het milieu. Bovendien hebben ze 10 hectare grond van Niemans gekregen. De gemeente heeft de voordelen van de deal allang gehad.”

Lees ook:

Eneco-miljoenen dreigen in Vijfheerenlanden in rook op te gaan vanwege een juridische claim

Energiebedrijf Eneco is akkoord met een overname, nu ligt de bal bij de gemeenteraden. In Vijfheerenlanden kan de verkoop 79 miljoen euro opleveren. Maar het geld gaat waarschijnlijk op aan een juridische claim van een heipalenbouwer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden