Witwassen

Banken voelen de hete adem van DNB in hun nek

ABN Amro-topman Kees van Dijkhuizen kreeg van DNB opdracht met spoed vijf miljoen klanten te controleren. Beeld ANP

Banken weten te weinig van hun klanten en lopen daardoor risico’s. Met de coulance is het gedaan. De Nederlandsche Bank eist scherper toezicht. 

Obers zijn gevraagd, technici gewild en ICT’ers ook. Er is nog een slag mensen naar wie veel vraag is: poortwachters. Mensen die bij banken onderzoek doen naar klanten, hun achtergronden en hun (verdachte) transacties.

Rabobank had halverwege dit jaar in Nederland 1200 poortwachters in dienst, maar heeft er, zo meldt een woordvoerder, inmiddels 2200 – plus nog zeshonderd in het buitenland. ABN Amro nam er in 2019 vierhonderd aan en telt er nu 1400. Bij de kleine Triodos Bank steeg het aantal in een jaar van circa tien naar veertig à vijftig, meldt een zegsman. De banken betrekken die poortwachters deels van buiten, maar putten ook uit hun eigen werknemersbestand, al dan niet na een (om)scholing.

De banken moeten wel. Sinds de opzienbarende draai om de oren die ING vorig jaar kreeg, zit de schrik er in. De grootbank trof een schikking met het Openbaar Ministerie (OM) nadat was aangetoond dat ING jarenlang stelselmatig veel te weinig had gedaan om witwaspraktijken te voorkomen. Door 775 miljoen euro te betalen, ontliep ING strafrechtelijke vervolging. Sindsdien zit De Nederlandsche Bank (DNB), die toezicht houdt op het vaderlandse bankwezen, de banken achter de vodden. Na de schikking had DNB nog het verwijt gekregen dat hij jaren veel te coulant was geweest voor ING.

Witwassen voorkomen

Met die coulance is het gedaan. Steeds weer beklemtoont DNB het: banken moeten zich aan de wet houden, moeten hun klanten kennen, weten welke risico’s zij met die klanten lopen en ze moeten verdachte transacties opsporen, en melden. Dat alles om het witwassen van geld en het financieren van terrorisme te voorkomen. Banken zijn ook zelf gebaat bij die controles: wie zijn klanten niet kent, loopt immers risico’s.

De banken weten ook dat het DNB menens is. In februari kreeg Rabobank een boete van 1 miljoen euro omdat het tussen 2014 en 2016 een aantal klantdossiers niet op orde had. Een maand later kreeg Triodos een aanwijzing: de bank moet zijn controles op klanten en transacties eind dit jaar op orde hebben. In augustus was ABN Amro aan de beurt. Die bank wist volgens DNB te weinig van zijn vijf miljoen particuliere klanten en kreeg opdracht daar snel wat aan te doen. ABN Amro-topman Kees van Dijkhuizen beloofde dat, maar wees er ook op dat ABN Amro al was begonnen met het doorlichten van zijn meest risicovolle klanten, van rijke particulieren en creditcardhouders. Ruim een maand later werd bekend dat het OM een strafrechtelijk onderzoek was begonnen tegen ABN Amro, nog altijd voor 56 procent in handen van de staat.

Last onder dwangsom

Deze week was het opnieuw raak. NRC Handelsblad kwam donderdag met onthullingen over de aard van de verdenkingen van het OM tegen ABN Amro. Sinds 2010, toen de bank Fortis Nederland inlijfde, zijn alle vijf miljoen particuliere klanten bewust bestempeld als veilig. Dat betekent dat ze niet of nauwelijks worden gecontroleerd. Ook onthulde NRC dat het OM zeven zaken onderzoekt waarbij de bank mogelijk in gebreke is gebleven. Daaronder vallen transacties van het Braziliaanse bouwbedrijf Odebrecht, dat al jaren is verwikkeld in geruchtmakende omkoopschandalen.

Rabobank was vrijdag de volgende. Het Financieele Dagblad meldde dat deze bank in 2018 is gesommeerd om zo’n 40.000 dossiers door te lichten. Volgens DNB zijn die klanten mogelijk ten onrechte als veilig bestempeld. “Van 40.000 klanten is niet volledig aangetoond dat ze in de juiste categorie zitten: laag, midden of hoog risico”, legt een woordvoerder van Rabobank uit, die daaraan toevoegt: “Wij denken dat we voor de meeste dossiers wel goed zitten.”

DNB heeft Rabobank een zogeheten last onder dwangsom opgelegd. Dat wil zeggen dat de bank wordt beboet als hij er niet in slaagt zijn leven te beteren.

Lees ook:

Justitie begint strafrechtelijk onderzoek tegen ABN Amro

ABN Amro controleerde zijn particuliere klanten niet goed genoeg.  Justitie begint een strafrechtelijk naar de bank.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden