ReportageWoningbouw

Assen wil groeien. Niet in het groen, maar op ‘vergeten plekken’ in de stad

Wethouder Karin Dekker en adviseur Daniël Depenbrock op het Burgemeester de Dreuplein in Assen. ‘Willen mensen hier wel wonen?’ Beeld Reyer Boxem
Wethouder Karin Dekker en adviseur Daniël Depenbrock op het Burgemeester de Dreuplein in Assen. ‘Willen mensen hier wel wonen?’Beeld Reyer Boxem

Waar moeten al die nieuwe woningen komen, binnen de steden of vooral in het groen eromheen? Assen ziet ruimte genoeg in de stad.

Hanne Obbink

Het heet een plein te zijn, maar daar heeft het weinig van weg. Het Burgemeester de Dreuplein in Assen is vooral een uitgestrekte parkeerplaats. Die vult de leegte die min of meer toevallig lijkt te zijn overgebleven tussen een paar woonblokken en een flat uit de jaren zeventig en tachtig.

Zo op het oog zijn deze blokken nooit bedoeld om van deze plek echt een plein te maken. Ertussendoor is de betonnen zijgevel van een parkeergarage te zien. De blinde muur daar vlakbij, de achterkant van elektronicawinkel Expert, heeft een al even levenloze uitstraling.

Karin Dekker, wethouder wonen in Assen, noemt het een ‘vergeten plek’. Ze wijst naar een leegstaand supermarktpand aan de noordkant van het plein. “Hier zou je een doorgang kunnen maken naar het Kanaal. Zicht op het water kan deze plek al een heel wat beter aanzien geven.” En dan wordt dit plein, net als andere vergeten plekken in de stad, ook aantrekkelijk voor de bouw van nieuwe woningen.

Dekker heeft in haar wethoudersperiode gewerkt aan een ‘woonvisie’ voor de Drentse hoofdstad. Die gaat ze hoogstwaarschijnlijk niet zelf uitvoeren, want haar partij, GroenLinks, zit niet aan tafel bij de onderhandelingen over een nieuw college. De omslag die in die nieuwe visie gestalte krijgt, daar moet het nieuwe college mee aan de slag.

Goed gebruik van de ruimte

Het gaat bij die omslag om een vraagstuk dat overal in het land discussie oproept. Nederland heeft veel nieuwe woningen nodig, tot 2030 zo’n 100.000 per jaar. Het kan niet anders dan dat die woningen voor een groot deel ook terechtkomen in gebieden die nu nog onbebouwd zijn, zegt het ene kamp in die discussie. Welnee, vindt het andere kamp, in de bestaande steden is nog plek genoeg.

Assen heeft 2500 à 3000 nieuwe woningen nodig tot 2030. De ‘groene stad van het noorden’ moet het worden, een ‘spil in de regio’, met een levendige binnenstad. Hoe dat kan, daarover heeft de stad zich laten adviseren door architecten- en onderzoeksbureau KAW, dat al meermalen pleitte voor een goed gebruik van de ruimte die in de steden vaak nog te vinden is. Ook in Assen.

“KAW heeft ons geleerd met andere ogen naar de stad te kijken”, zegt Dekker. “Bij uitbreidingen heeft Assen altijd gekeken naar ‘uitleglocaties’, nieuwbouwgebieden aan de rand van de stad. Nu kijken we ook naar de bestaande stad.”

Een ‘vergeten plek’ in Assen, vlak bij het station. Hier gaat binnen afzienbare tijd gebouwd worden.  Beeld Reyer Boxem
Een ‘vergeten plek’ in Assen, vlak bij het station. Hier gaat binnen afzienbare tijd gebouwd worden.Beeld Reyer Boxem

“Wij zeggen: vergeet de binnenkant niet”, zegt KAW-directielid Daniël Depenbrock. Daarmee bedoelt hij niet alleen de binnenstad, maar ook de wijken eromheen. Assen heeft bijvoorbeeld echte bloemkoolwijken – zo genoemd vanwege de vorm van de plattegrond, met veel kronkelige, doodlopende straatjes. “Die staan vol ruime, betaalbare gezinswoningen die een tweede jeugd verdienen.”

Ouderen vanuit een gezinshuis laten doorstromen

Eengezinswoningen heeft Assen sowieso heel veel: bijna driekwart van alle huizen is er zo een, terwijl slechts een derde van alle Assense huishoudens een gezin is. Het is daarom niet nodig, maar ook onverstandig op nieuwe uitleglocaties te ontwikkelen – waar vaak vooral eengezinswoningen staan. “Ontwikkelen binnen de stad kan je zien als middel om ouderen vanuit die gezinshuizen te laten doorstromen. Die willen best wat anders. Zo bied je meerdere groepen kansen.”

De vraag naar woningen is, zeker op de langere termijn, niet exact te bepalen, vervolgt Depenbrock. “Nieuwe uitleglocaties trekken intussen wel mensen weg uit de bestaande wijken, terwijl ze misschien onnodig zijn. Dat is ook voor de binnenstad niet goed.”

“Daar ontstaat nu al leegstand en de detailhandel zal verder krimpen”, voegt wethouder Dekker eraan toe. “Dat vraagt om een andere invulling, met ruimte voor wonen.”

Inbreiden in plaats van uitbreiden

En dus wordt er in Assen gezocht naar woningbouwplekken binnen de stad: inbreiden in plaats van uitbreiden. Uit enquêtes blijkt ook dat de inwoners van Assen daar wel voor voelen. Ook wonen in de binnenstad is populair; al willen Assenaren dan niet altijd een appartement, maar een huis op eigen grond.

“Willen mensen hier wel wonen?”, vraagt Karin Dekker zich hardop af als ze om zich heen kijkt op de parkeervlakte die het Burgemeester de Dreuplein nu nog is. Ruimte genoeg hier om extra woningen te bouwen – maar niet met een tuintje voor en achter. “Dus moet je met een transformatieplan laten zien dat het mooi kan worden. Ik geloof er erg in dat een goed plan mensen kan overtuigen.”

Zoals in Asselyn, een nieuwbouwproject aan de rand van de binnenstad, op het voormalige veemarktterrein. ‘Stedelijk wonen', zo worden de huizen hier aangeprezen. “Dit is net een ander soort woningen dan Assen gewend is”, wijst Depenbrock. “Hier kan je bijvoorbeeld niet altijd de auto voor je voordeur kwijt. En daar blijken dus ook mensen uit Assen te willen wonen. Het is deels ook: gewoon beginnen en goede voorbeelden creëren. En wennen.”

Mooi ja, zegt Dekker als ze om zich heen kijkt in de hagelnieuwe straatjes van dit wijkje. Maar een groene stad? “Erg stenig hier. Er mag wel wat groen bij.”

Lees ook:

Als pompstations en parkeervlaktes verdwijnen, is er ruimte genoeg voor nieuwbouw in de stad

Ruimte genoeg in de steden voor nieuwbouw, zegt een onderzoeksbureau. Als we maar ‘meebewegen’ met wat toch al gaande is.

Nederland zoekt plek voor een miljoen woningen, dus trekt het lege weiland

Weilanden volbouwen? Dat is onontkoombaar, zeggen sommigen, nu Nederland in tien jaar tijd één miljoen nieuwbouwwoningen nodig heeft. Anderen noemen dat ‘lariekoek’. Een lang lopende discussie herleeft.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden