null Beeld

Personeelstekorten

Arbeidsmigranten zijn welkom in Duitsland – mits ze de taal spreken en opgeleid zijn

Veel Europese landen kampen met een groot personeelstekort. Wat zijn de oplossingen? Trouw bekijkt het in een paar Europese landen. Vandaag: Duitsland.

Kim Deen

In een filmpje op de website Make it in Germany begroet de Duitse economieminister Robert Habeck buitenlanders die interesse hebben om in het land te komen werken. “We bieden een goede werkomgeving en een hoge levenskwaliteit”, zegt hij met een zwaar Duits accent in het Engels, terwijl het filmpje groene Duitse bergen toont.

Op de website, die in 2020 werd gelanceerd, kunnen werkzoekenden van buiten de Europese Unie zich laten informeren over hun kans om in Duitsland werk te vinden. Met behulp van een quiz kunnen zij zien of ze de juiste kwalificaties hebben, filmpjes tonen succesverhalen en een ander deel van de website informeert over relevante evenementen en vacatures.

Duitsland doet steeds meer zijn best om arbeidsmigranten aan te trekken. Het land kampt met vergrijzing en de komende jaren gaan babyboomers met pensioen, een generatie die vanwege de langdurige gevolgen van de Tweede Wereldoorlog in Duitsland later is geboren dan in Nederland. Vooral bepaalde Duitse regio’s en sectoren kampen met grote personeelstekorten. Zo heeft Oost-Duitsland nog altijd te maken met de gevolgen van het vertrek van jonge mensen na de val van de Berlijnse Muur.

Pensioentsunami

De Marburgse artsenvereniging heeft het inmiddels over een ‘pensioen-tsunami’. Overal in Duitsland kampt de medische sector met grote personeelstekorten. Die worden alleen maar erger, want de komende paar jaar gaan 90.000 artsen met pensioen. Ook in de bouw, ambachtelijke beroepen, ouderenzorg en IT heeft Duitsland gekwalificeerd personeel nodig. De verwachting is dat de tekorten tot 2040 alleen maar erger worden.

Dat probleem zou opgelost zijn als het land jaarlijks 400.000 arbeidsmigranten zou aantrekken, berekende het Federaal Arbeidsbureau. Immigratie is een controversieel onderwerp in Duitsland sinds de vluchtelingencrisis en de opkomst van de anti-immigratiepartij AfD. Volgens die partij zou immigratie een bedreiging zijn voor Duitsers in laagbetaalde banen. Toch neemt de werkloosheid in het land al jaren gestaag af. Zat in 2005 maar liefst 11,7 procent van de Duitsers zonder baan, in april 2022 was dat nog maar 5 procent.

Daarnaast zoekt Duitsland alleen gekwalificeerde migranten, hoewel die groep wel steeds breder gedefinieerd wordt. Eerder richtte het land zich alleen op uiterst gekwalificeerde werknemers van buiten de Europese Unie, maar in 2020 zijn de regels versoepeld. Alle migranten die een erkende beroepsopleiding of academische opleiding hebben gedaan en Duits op B2-niveau spreken, kunnen nu een visum voor zes maanden krijgen om in het land een baan te komen zoeken.

Soepelere regels

De aanpassing van de regels in 2020 maakt competitie tussen Duitse werkzoekenden en arbeidsmigranten mogelijk. Migranten kunnen zich namelijk voor allerlei soorten beroepen melden, niet meer alleen voor sectoren waar tekorten zijn. Ook is de zogenoemde voorrangscontrole afgeschaft, zodat het Federaal Arbeidsbureau niet meer eerst hoeft na te gaan of een Duitser of EU-burger beschikbaar is voor de vacature waarvoor een geïmmigreerde vakkracht van buiten Europa in dienst wordt genomen.

Desondanks blijft het onmogelijk voor migranten zonder opleiding om toegang te krijgen tot de Duitse arbeidsmarkt. Tot 2020 konden ongeschoolde migranten uit de Balkanlanden naar Duitsland komen als ze een concreet werkaanbod kregen, maar dat is niet langer mogelijk. Alleen voor IT-specialisten zonder opleiding wordt een uitzondering gemaakt, maar dan moeten ze wel minstens drie jaar ervaring hebben.

Met geld van de Europese Unie proberen sommige Duitse regio’s, met name de Oost-Duitse deelstaten, arbeidsmigranten te trekken. Dat gebeurt vooral via opleidingsprojecten. Zo biedt Wernigerode, een stad in Saksen-Anhalt, trainingen voor jonge Vietnamezen uit partnerstad Hoi An. Nadat zij in Vietnam Duits hebben geleerd, kunnen ze een stageplek krijgen in een Duits hotel, cateringbedrijf of verpleeghuis. Na hun opleiding mogen zij in Duitsland een baan zoeken.

Lees ook:

Arbeidsmigranten van buiten de EU? De Franse horeca zit er niet op te wachten

Veel Europese landen kampen met een groot personeelstekort. Wat zijn de oplossingen? Trouw bekijkt het in een paar Europese landen. Vandaag: Frankrijk.

Spaanse bedrijven voelen de gevolgen van de grote uittocht van 2008 nog altijd

Veel Europese landen kampen met personeelstekorten. Hoe lossen zij dat op? Trouw bekijkt het in een aantal Europese landen. Vandaag: Spanje

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden