Kwartaalrapport CBS

Arbeidsmarkt is ineens weer ‘ouderwets’ krap: minder werklozen en meer vacatures

Vooral in de horeca neemt de vraag naar nieuw personeel weer toe. Beeld ANP
Vooral in de horeca neemt de vraag naar nieuw personeel weer toe.Beeld ANP

Het aantal werklozen neemt af, het aantal vacatures neemt toe. De krappe arbeidsmarkt lijkt alweer terug van weggeweest.

Het wordt weer krapper op de arbeidsmarkt: werkgevers zitten meer om nieuw personeel verlegen, terwijl het aantal werklozen sterk afneemt. Dat meldt het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) dinsdag in een rapport over het eerste kwartaal van dit jaar.

Daarmee zet een trend door die in het vierde kwartaal van 2020 al was ingezet, stelt het CBS. Zowel eind vorig jaar als begin dit jaar vonden meer werklozen een baan dan dat er mensen werkloos werden. Tegelijkertijd stopten er méér mensen met het zoeken naar een baan dan dat er nieuwe werkzoekenden bijkwamen. Daarmee dunt die groep verder uit en komt de krappe arbeidsmarkt van voor corona weer in zicht.

Om precies te zijn daalde het aantal werklozen in de eerste drie maanden van dit jaar met 50.000, naar 334.000 Nederlanders. Dat is de grootste kwartaal-op-kwartaaldaling sinds het begin van de metingen in 2003. Zo lijkt het of de grote werkloosheidshobbel van vorig jaar genomen is. In 2020 nam het totale aantal werklozen nog toe van 277.000 naar een piek van 419.000 in het derde kwartaal, maar dat cijfer is dus al flink op zijn retour.

Vacatures

In datzelfde tijdsbestek kwamen er 26.000 vacatures bij. Zoveel nieuwe vacatures zijn er sinds 1999 niet in één kwartaal bij gekomen. Inmiddels zijn er nu gemiddeld 73 beschikbare vacatures per 100 werklozen. Eind 2020 waren dat er 57 op de 100 werklozen. De toename betekent dat het moeilijker is voor werkgevers om geschikt personeel te vinden.

Dat zie je ook aan de zogeheten vacaturegraad, die nu op 30 staat. Dat betekent dat er 30 vacatures zijn op elke 1000 bestaande banen. Dat was in het vierde kwartaal van 2020 nog 25. Met de 30 komt de graad al aardig in de buurt van de alltime high uit 2019: toen stonden er 34 vacatures open per 1000 banen.

Is de arbeidsmarkt al zo krap dat het de heropleving van de economie in de weg zit? Dat de economische groei stokt omdat bedrijven de vraag naar producten en diensten niet kunnen inlossen doordat ze simpelweg niet aan mensen kunnen komen? CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen denkt dat dit probleem in sommige sectoren best al kan spelen. “In Engeland hoor je al dat horecabedrijven niet genoeg nieuw personeel kunnen vinden.” Ook in Nederland nam juist in de horeca het aantal nieuwe vacatures het meest toe, namelijk met 6000.

Vergrijzing

De krapte op de arbeidsmarkt heeft iets structureels, signaleert Van Mulligen. De redenen dat er vóór corona zo’n schreeuw was om personeel zijn nog niet weg. “Denk dan vooral aan vergrijzing: steeds meer mensen gaan met pensioen. Dus zie je vooral in vergrijsde sectoren krapte ontstaan, zoals in het onderwijs en bij de overheid.” Dat zorgde in 2019 voor een piek in de personeelstekorten, en dat doet het volgens Van Mulligen dus, ondanks corona, nog steeds wel.

Het totaal aantal banen is wel iets afgenomen, met 69.000. “Dat is geen goed nieuws. Minder mensen hebben betaald werk.” Dat het aantal vacatures wél toeneemt, betekent dat het aantal banen wel weer lijkt aan te trekken. Elke vervulde vacature is een baan erbij.

Flexwerkers

Op de arbeidsmarkt is de ‘flexibele schil’ altijd nog een vermelding waard en ook het CBS wijdt er een apart rapport aan. Het aantal flexwerkers – zoals oproep- en uitzendkrachten – groeide in Nederland tot in halverwege 2018, waarna in 2019 een sterke daling inzette. Die daling zette vooral hard door in het tweede en derde kwartaal van 2020, toen veel mensen hun baan verloren. Inmiddels lijkt dat tij wat te keren. Vergeleken met een jaar geleden blijft het aantal flexwerkers dalen, maar steeds minder hard. Dit eerste kwartaal zijn er 122.000 minder dan in het eerste kwartaal van 2020.

Lees ook:

‘Je moet vier keer vaker solliciteren dan iemand die Peters van zijn achternaam heet’

Biculturele, hoogopgeleide jongeren moeten langer zoeken naar een baan dan afgestudeerden zonder migratieachtergrond. Anass Meziane van de organisatie Wrokko schiet te hulp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden