Vertrek

Amazon-oprichter Bezos tapdanst nog altijd zijn kantoor in, maar niet meer als topman

Opvolger Andy Jassy krijgt te maken met lopende onderzoeken naar misbruik van de monopoliepositie van Amazon.  Beeld AP
Opvolger Andy Jassy krijgt te maken met lopende onderzoeken naar misbruik van de monopoliepositie van Amazon.Beeld AP

Amazon-oprichter Jeff Bezos neemt afscheid als topman van zijn bedrijf, in een periode waarin er meerdere onderzoeken lopen naar de monopoliepositie van Amazon.

“Jeff gaat helemaal nergens heen”, zei Brian Olsavsky, financieel directeur van webgigant Amazon, bij het presenteren van de laatste kwartaalcijfers dinsdagavond laat Nederlandse tijd. Maar Jeff Bezos doet wel degelijk een stapje terug in het bedrijf dat hij begin jaren negentig in zijn garage oprichtte om online boeken te verkopen. Deze zomer neemt Bezos’ rechterhand Andy Jassy (53) zijn positie als bestuursvoorzitter over.

Olsavsky bedoelde natuurlijk dat ’s werelds één-na-rijkste man (volgens Forbes bezit hij momenteel 196,2 miljard dollar) het bedrijf niet verlaat. Bezos wordt nu ‘uitvoerend voorzitter’, wat inhoudt dat hij zich meer gaat richten op innovaties binnen Amazon. Evengoed wordt dat een minder intense baan. Zo kan hij zich meer richten op ‘andere passies’, schrijft Bezos in een brief aan zijn 1,3 miljoen medewerkers. Te weten: Blue Origin, zijn ruimtevaartonderneming die de weg naar de sterren moet plaveien voor toeristen. En The Washington Post, de vermaarde krant die hij in 2013 opkocht. En dan nog wat goededoelenorganisaties die zich zeggen in te zetten tegen dakloosheid, voor betere scholing in achterstandswijken en tegen klimaatverandering.

Ooit moest hij uitleggen wat het internet eigenlijk is

Toen hij Amazon oprichtte, moest Bezos geïnteresseerden vaak nog uitleggen ‘wat het internet eigenlijk is’. Een paar decennia later erft opvolger Jassy een gigantisch goed boerende webwinkel, streamingdienst en pakketbezorger. Een techbedrijf dat nog veel verder opbloeide dankzij de coronacrisis en alle fysieke winkelsluitingen van dien.

Zo steeg de omzet vorig jaar liefst met 38 procent naar 386 miljard dollar, en verdubbelde de winst naar bijna 21 miljard dollar. Die winst is voor een belangrijk deel toe te wijzen aan Amazon’s Web Service (AWS), het dochterbedrijf waar Jassy momenteel nog leiding aan geeft. AWS is marktleider in het aanbieden van gegevensopslag, met klanten als Nasa en McDonald’s.

null Beeld Sander Soewargana
Beeld Sander Soewargana

Monopoliepositie

Maar Jassy (die in 1997 bij het bedrijf kwam werken) erft ook een zaak die onder toenemende druk staat om iets aan zijn monopoliepositie te doen. Afgelopen najaar kreeg Amazon nog de wind van voren in een rapport van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Na een zestien maanden durend onderzoek beticht dat de vier grote techbedrijven (naast Bezos’ geesteskind ook Facebook, Google en Apple) van het verstoren van de vrije markt – van het wegdrukken van kleinere spelers. Republikeins congreslid Ken Buck twitterde na het nieuws over de nieuwe topman direct de onheilspellende woorden: ‘Ik heb wat vragen voor mr. Jassy’. Waarmee de afgevaardigde niet vooruitloopt op een gezellig gesprek.

Ook de Europese Commissie zit Amazon op de hielen met lopende onderzoeken. De aanklacht: Amazon verzamelt gegevens over de zelfstandige winkeliers die hun spullen via de Amazon-webshop verkopen. Dat terwijl Amazon niet alleen een platform voor ‘derden’ is, maar zelf ook eigen producten verkoopt. Door inzicht in allerlei niet-publieke data over de concurrentie heeft het bedrijf zo een oneigenlijk voordeel, oordeelde de Commissie afgelopen november.

Bezos noemt al deze zaken niet in zijn brief aan de medewerkers. Ook de doorlopende kritiek op de schrijnende werkomstandigheden van werknemers in distributiecentra komt er niet in aan bod. Bezos schrijft dat hij nog altijd ‘tapdansend’ het kantoor betreedt, en dat Amazon er nog nooit zo goed voor heeft gestaan.

Lees ook:

Huis van Afgevaardigden oordeelt vernietigend over machtspositie van Big Tech: ‘De democratie krijgt een knauw’

Grote techreuzen als Google en Facebook hebben veel te veel macht, oordeelt een commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden in een lijvig onderzoeksrapport. Wat de Democraten betreft kunnen de bedrijven zelfs opgesplitst worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden