Interview Klaas Knot

‘Als we nu niet korten op de pensioenen, gaat dat ten koste van jongeren’

Volgens Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, is het beter lagere verwachtingen te koesteren van het toekomstig pensioen. Beeld ANP

Met zijn advies om pensioenen te korten, roeit Knot tegen de stroom in. ‘Als we het nu niet doen, gaat dat ten koste van jongeren.’

Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, waarschuwt de politiek: schuif de kortingen op pensioenen niet naar de toekomst. “Als we nu niet korten, gaat dat ten koste van jongeren”, meent hij. “Het is aan de politiek om te beslissen hoe het betalen van de rekening wordt verdeeld tussen diverse generaties.”

Knot was maandag in de Tweede Kamer om te praten over de renteverlaging van de Europese Centrale Bank en het opkoopprogramma voor staatsobligaties. Beide maatregelen versterken de lage, en zelfs negatieve rente en die is nadelig voor Nederlandse pensioenfondsen. Knot wees erop dat de lage stand van de rente voor een klein deel is toe te schrijven aan de aanpak van de ECB.

Met zijn advies over de korting van pensioenen gooit Knot een steen in de Haagse vijver. De Kamer heeft de neiging de regels op te rekken om kortingen te vermijden. Een paar weken geleden nam de Tweede Kamer een motie aan waarin het kabinet werd opgedragen ‘onnodige kortingen’ te voorkomen. Door de toevoeging van het woord ‘onnodige’ houdt de Kamer een slag om de arm.

Net als de Kamer maakt ook het kabinet een voorbehoud. Minister Wouter Koolmees van sociale zaken praat de komende maanden met de pensioenfondsen. Hij ziet ‘ruimte’ om kortingen te voorkomen, maar het is allerminst zeker.

Bij een aantal pensioenfondsen, zoals in de metaal, dreigen kortingen vanaf januari. Bij een aantal andere fondsen, zoals het ABP (ambtenaren) en PFZW (zorg en welzijn), worden lagere pensioenen over ruim een jaar waarschijnlijk werkelijkheid. In juni hebben vakbonden, werkgevers en politiek afspraken gemaakt over een nieuw pensioenstelsel. De regels voor de buffers die pensioenfondsen moeten aanhouden zijn nu al versoepeld, maar zelfs dat biedt geen soelaas. Kortingen zouden een domper zijn: het pensioenakkoord zou juist weer een beetje vertrouwen moeten bieden.

Knot meent dat een nieuw stelsel nodig is waarin geen garanties meer worden gedaan over uitkeringen. Intussen zijn op korte termijn kortingen onvermijdelijk. “Om nu een euro pensioen te betalen was 20 jaar geleden 30 cent inleg nodig. Wie over 20 jaar een euro wil krijgen, moet nu 90 cent inleggen”, zegt Knot. “Het is een hard gelag”, stelt hij, maar de verwachtingen moeten omlaag.

Moet de politiek zich met de ECB bemoeien?

De Tweede Kamer moppert voorzichtig over de aanpak van de Europese Centrale Bank, want de lage rente heeft negatieve gevolgen voor de Nederlandse pensioenen. Er is terughoudendheid, want als Nederland hard gaat roepen, doen andere landen dat ook en wordt de ECB een speelbal van de politiek. De onafhankelijkheid is vastgelegd in het verdrag van Maastricht. Toch vroegen Kamerleden maandag aan deskundigen: moeten we harder op de trom slaan?

Volgens hoogleraar Lex Hoogduin gaat de ECB haar boekje te buiten en moet de politiek een signaal afgeven: “De ECB heeft een mandaat gekregen van de politiek en geeft daar een eigen invulling aan. Al vijf jaar heeft het beleid van de ECB geen enkel effect. Er zijn grote risico’s voor de stabiliteit van de economie door de lage rente. Als er een crisis komt kan de ECB de rente niet nog verder verlagen en is er geen enkel middel meer voorhanden.”

Pas daarmee op, meent Carsten Brzeski, econoom bij ING: “Bij politici die zich met monetair beleid bemoeien, denk ik aan Trump. Daar ben ik niet blij mee. Wim Duisenberg, de eerste president van de ECB, zei al dat een centrale bankier net slagroom is: ‘Hoe harder je klopt, hoe stijver hij wordt.’”

Lees ook:

DNB-baas Knot is keihard over het beleid van de ECB

DNB-president Klaas Knot heeft harde kritiek op de plannen van de Europese Centrale Bank die voorman Mario Draghi donderdag bekend maakte. 

Minister Koolmees probeert pensioenkortingen te voorkomen

Minister Koolmees gaat met de pensioenfondsen verkennen of en hoe hij kortingen kan voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden