Woningnood

Als pompstations en parkeervlaktes verdwijnen, is er ruimte genoeg voor nieuwbouw in de stad

null Beeld Hollandse Hoogte
Beeld Hollandse Hoogte

Ruimte genoeg in de steden voor nieuwbouw, zegt een onderzoeksbureau. Als we maar ‘meebewegen’ met wat toch al gaande is.

Kijk eens naar al die wijkwinkelcentra met die asfaltvlakten eromheen. Of naar verouderde verzorgings- en verpleeghuizen. Of naar al die tankstations die nu nog veel ruimte innemen, maar straks overbodig zijn. Speel in op veranderingen die toch al gaande zijn in de steden, dan is er nog ruimte genoeg voor zeker 200.000 nieuwe woningen.

Dat is de boodschap uit nieuw onderzoek van architecten- en onderzoeksbureau KAW, dat aanhaakt bij een lang lopende discussie. Nederland heeft veel nieuwe woningen nodig, dat wordt door bijna niemand betwist. Maar over de vraag waar die moeten komen, lopen de meningen uiteen. Bouwen in de stad is duur, zeggen sommigen, en de vereiste procedures zorgen steevast voor veel vertraging.

Daar kijkt KAW anders tegenaan. Een stad als Almere had 46 jaar nodig voordat die plaats bood aan 200.000 inwoners, rekent het bureau voor, en een nieuwe wijk laten verrijzen kost ook al gauw twintig jaar. Door ‘mee te bewegen met veranderingen in de bestaande stad’, kan datzelfde aantal in tien jaar bereikt worden. “Ik ken geen enkel wijkvernieuwingsplan waarvan de uitvoering langer heeft geduurd”, zegt KAW-directeur Reimar von Meding.

Appels met peren vergelijken

En de kosten? “Vaak worden er appels met peren vergeleken door bij de plannen voor geheel nieuwe wijken de kosten van de infrastructuur niet mee te rekenen”, zegt Von Meding. “En als je ook nog meerekent welke kosten je bespaart voor bijvoorbeeld het opzetten van scholen en openbaar vervoer, dan is bouwen in de stad helemáál veel goedkoper.”

Vorig jaar nam KAW de naoorlogse wijken in de steden al onder de loep. Daar kunnen tot wel 700.000 huishoudens extra komen te wonen als er beter gebruik wordt gemaakt van de ruimte, was toen de conclusie. Bijvoorbeeld door grote woningen te splitsen in kleinere, door soms te slopen en nieuw te bouwen, en door ruimte die nu nog voor het – afnemend – autoverkeer gereserveerd is in te zetten voor nieuwbouw.

In het nieuwe onderzoek wijst KAW op drie specifieke stedelijke voorzieningen die ruimte innemen. Zoals tankstations. Vanaf 2030 mogen auto’s op benzine niet meer verkocht worden, in 2050 mogen ze zelfs niet meer rijden. Alleen al in stedelijk gebied kunnen daardoor 850 tankstations verdwijnen. Omdat die vanwege de veiligheid vaak omgeven worden door lege ruimte komt er dan volgens KAW plek vrij voor zo’n 88.000 woningen.

Aan de rand van het bos

Iets dergelijks geldt ook voor wijkwinkelcentra. Vaak een of twee verdiepingen hoog, met grote, lelijke parkeerplaatsen. Niet zelden zijn die hard aan vernieuwing toe en vanwege de opkomst van onlinewinkelen zijn ze sowieso niet altijd toekomstbestendig. Vernieuw die centra, zegt KAW, sloop er een deel van en voeg er woningen aan toe. Opbrengst: ruimte voor 86.000 woningen.

Kijk ten slotte ook naar de gebouwen van zorginstellingen. Ouderen blijven steeds langer thuis wonen, waardoor de behoefte aan zorg verandert. Dat vergt ook een ander soort ouderenwoningen, minder afgezonderd van de wijk. Ook dat biedt ‘koppelkansen’, zoals KAW het noemt: het is mogelijk én op andere zorgbehoeften in te spelen én meer te bouwen. KAW schat dat dat 26.000 extra woningen kan opleveren.

Al die nieuwbouw is goed voor de stad, denkt KAW, omdat die ook zorgt voor een impuls op sociaal en economisch gebied. Meer woningen in een wijk betekent meer draagvlak voor lokale voorzieningen, en dus ook een aantrekkelijker leefmilieu. En meer bewoners zorgen voor meer lokale klandizie voor winkels, en dus kansen voor ondernemers in de wijk.

Maar willen mensen er ook wonen? Het Economisch Instituut voor de Bouw stelde vorige week dat er juist behoefte is aan eengezinswoningen, en niet per se in de stad. KAW-directeur Von Meding gelooft er niets van. “Ja, iedereen wil wel wonen in een villa aan de rand van het bos met een station in de buurt, bij wijze van spreken”, zegt hij. “Maar Nederland heeft al meer dan genoeg eengezinswoningen, veel meer dan er gezinnen zijn.”

Lees ook:

Bouwen, bouwen bouwen, maar wat? De toekomstige woonvraag meten is lastig

De wooncrisis vraagt om nieuwbouw, maar waar is het meest behoefte aan? Aan huizen met een tuintje voor en achter, zeggen makelaars.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden