Stijgende prijzenInflatie-angst

Als de gemiddelde Nederlander een goede prijzenvoorspeller is, hebben we een probleem

null Beeld Bart Friso
Beeld Bart Friso

Alleen al de verwachting dat de prijzen zullen blijven stijgen, is vaak al genoeg om dat ook daadwerkelijk te laten gebeuren.

Dirk Waterval

Het is te hopen dat de gemiddelde Nederlander geen goede voorspeller is van hoe hoog de prijsstijgingen gaan uitvallen komend jaar. Mocht dat wel zo zijn, dan hebben we een probleem.

Liefst een derde van Nederland rekent erop dat de prijzen komend jaar nog harder omhoog gaan dan ze nu al doen, blijkt uit een recente enquête in opdracht van de Europese Commissie. Nog eens 41 procent denkt dat de inflatie op hetzelfde hoge niveau blijft als nu.

Die inflatie lag in december op 5,7 procent, volgens berekeningen van het Centraal Bureau voor Statistiek. Bijna driekwart van de respondenten denkt dus dat dit over een jaar nog minstens even hoog is.

Geen glazen bol

Nu heeft de gemiddelde Nederlander geen glazen bol, dus die verwachtingen zeggen nog niet zoveel. Maar een beetje invloed hebben de inflatieverwachtingen wel.

Hoe meer mensen verwachten dat de prijzen voor langere tijd blijven stijgen, hoe groter de kans dat de lonen gaan meebewegen. En hoe groter de kans op een loon-prijsspiraal: het gevreesde fenomeen waarin hogere lonen tot meer bestedingen leiden, die de inflatie verder opjagen, wat dan weer tot hogere lonen leidt, enzovoort.

Ook de prijzen in de supermarkt kunnen meebewegen en harder omhoogschieten als mensen er toch al vanuit gaan dat ‘dit nu eenmaal tijden van hoge inflatie zijn’. Volgens Nora Neuteboom, econoom van ABN Amro, zijn supermarkten en producenten normaal gesproken huiverig om prijsverhogingen door te voeren.

Meer voor de Maggi

“Als Albert Heijn nu zegt dat het bedrijf vanaf nu meer voor de Maggi vraagt, dan zullen weinig mensen daarvan opkijken”, zegt Neuteboom. “Klanten vinden dat dan wel normaal, iedereen weet dat de prijzen stijgen.”

Producenten en supermarkten kunnen daar gebruik van maken om hun eigen hogere kosten makkelijker door te berekenen, zegt ze. “Zo kunnen de hogere energiekosten ook via goederen en voedselprijzen in de inflatie terechtkomen.”

Overigens denkt zij dat de gemiddelde consument niet zo goed is in het beoordelen van de komende inflatiecijfers. Nederlanders zien vooral dat de prijzen de afgelopen maanden hard omhoog gingen, en denken dan al snel dat die blijven doorstijgen, schrijft Neuteboom in een analyse voor ABN Amro. Terwijl de inflatiecijfers jaar-op-jaar worden gemeten, en de energieprijzen nu een groot deel van de totale prijsstijgingen uitmaken.

“Als men consumenten zou vragen of ze denken dat de energieprijzen zullen verdubbelen ten opzichte van het huidige niveau, dan is het antwoord waarschijnlijk nee”, schrijft Neuteboom. “Toch is dat een noodzakelijk scenario als je denkt dat inflatie rond of boven de 6 procent zal uitkomen einde 2022.”

Lees ook:

Onverwacht stijgt record-inflatie nog verder: is de piek nu echt bereikt?

Onverwacht is de inflatie toch verder gestegen in Europa. Dat ze zal afnemen is vrijwel zeker, maar hoe snel?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden