Supermarkten

Albert Heijn en zijn franchisers vieren hun smaragden huwelijk, maar het was lang niet altijd een gelukkig huwelijk

Circa 30 procent van het totale aantal Albert Heijns wordt gerund door zelfstandige ondernemers. Beeld ANP
Circa 30 procent van het totale aantal Albert Heijns wordt gerund door zelfstandige ondernemers.Beeld ANP

Dertig procent van de Albert Heijn-filialen wordt gerund door zelfstandige ondernemers. Het begon in 1981 in het Groningse Appingedam.

Als het aan het supermarktconcern ligt, komen er zeker nog veertig jaar bij. Het Zaanse bedrijf viert dezer dagen het smaragden huwelijk met zijn franchisenemers, die dus winkeleigenaar zijn, maar de formule van Albert Heijn voeren.

“We zijn trots op en dankbaar voor de samenwerking met onze ondernemers. Ik geloof in een actieve wisselwerking tussen lokaal ondernemerschap en een sterke landelijke formule”, verklaart Marit van Egmond, de baas van AH. “Ik verheug me dan ook op de volgende veertig jaar.”

Die eerste franchise-super in Appingedam bestaat nog steeds en wordt ook nog altijd gerund door dezelfde familie die destijds de stap zette om met een eigen winkel de bekende blauwe supermarkt te exploiteren. Ze zijn allang niet meer de enige zelfstandige ondernemers die het blauwe AH-logo op de gevel mogen zetten. Het Zaanse grootwinkelbedrijf telt vandaag de dag 190 ondernemers die samen 267 franchisewinkels runnen. Dat is circa 30 procent van het totale aantal Albert Heijns.

Bulkkortingen

Over rozen ging het 40-jarige huwelijk tussen het moederbedrijf en de ondernemers lang niet altijd. Alleen al in de laatste tien jaar stonden AH en zijn franchisenemers verschillende keren lijnrecht tegenover elkaar, tot aan de rechtszaal aan toe. In 2015 bijvoorbeeld. Toen eisten franchiseondernemers 200 miljoen euro van moederbedrijf Ahold, onder meer omdat ze vonden dat ze niet genoeg meeprofiteerden van bulkkortingen van leveranciers. Ook waren ze er boos over dat zij moesten betalen voor het aanhouden van voorraden, terwijl AH die kosten volgens hen helemaal niet maakte.

Deze zaak loopt nog altijd en de uitspraak komt uitgerekend in deze feestweek, vrijdag 18 juni bij de Hoge Raad. Toch is Daniel Luitjens, voorzitter van de Vereniging Albert Heijn Franchise (VAHFR) niet boos op de supermarktketen: “Wij vieren het feestje volop mee en zijn heel gelukkig met de samenwerking met Albert Heijn. Wij zien die zaak als een professioneel geschil. Zonder wrijving geen glans, zeg ik altijd maar.” Volgens Luitjens is het runnen van de AH-formule commercieel een ‘succesvol model’.

Ook Charlotte Oude Reimer, directeur van de Nederlandse Franchise Vereniging (NFV), vindt het niet onoverkomelijk dat ondernemers en formules soms tegenover elkaar komen te staan: “Natuurlijk schuurt het wel eens. Maar je moet wel open staan voor elkaar en je moet je conformeren. Want uiteindelijk moet je toch samen door één deur. Als het een en al conflict zou zijn was dit model van ondernemen niet zo populair. Wie nu franchisenemer wil worden, komt er zelfs haast niet tussen. Het zijn vaak familiebedrijven waar de opvolger al klaarstaat.”

Groeiend fenomeen

Volgens cijfers van de NFV is ondernemen onder de vlag van een grote winkelformule een groeiend fenomeen. In 2020 telde Nederland 903 bedrijven die hun formule uitbesteden aan zelfstandige ondernemers. Dat zijn er minder dan in het coronavrije 2019 (toen waren het er 917) maar meer dan in 2018 (836). Winkelformules met veel franchisenemers zijn – naast Albert Heijn – onder meer Hema, Bruna, McDonald’s, Primera en andere supermarkten zoals Jumbo, Plus en Coop.

Oude Reimer: “Het is de combinatie van de kracht van een hoofdkantoor enerzijds en de motivatie van de ondernemer anderzijds. Ze hebben er beide belang bij om van de samenwerking een succes te maken.”

Voordat ondernemer en winkelformule een franchise-avontuur met elkaar aangaan, moeten beide partijen volgens haar wel zeker zijn van een goed verdienmodel. Zeker de ondernemer, die vaak een ‘entree-fee’ moet betalen om mee te mogen doen: “De keuze om franchisenemer te worden, maak je voor een langere periode, investeringen moet je wel kunnen terugverdienen. Er moet dus een bovengemiddeld inkomen aan vast zitten.”

Lees ook:

Franchisenemers AH stappen naar de rechter

De franchiseondernemers voelen zich over een reeks van jaren benadeeld door Ahold op het gebied van prijzen, bonussen en kosten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden