Kredietverstrekking

AFM waarschuwt kleine ondernemers voor woekerleningen

Het AFM signaleert rentes van 400 procent. Beeld anp
Het AFM signaleert rentes van 400 procent.Beeld anp

Kleine ondernemers moeten goed opletten als zij buiten de bank om een lening afsluiten, waarschuwt de Autoriteit Financiële Markten. Die pleit voor een onderzoek naar extra maatregelen tegen woekerleningen.

Het aantal aanbieders van alternatief bedrijfskrediet neemt sterk toe, en dat kan vooral gevaarlijk zijn voor kleine ondernemers. Zij dwalen nu onbeschermd rond in de wereld van flitskredieten en andere niet-traditionele bankleningen, concludeert de Autoriteit Financiële Markt (AFM) in een verkennend rapport. De waakhond pleit voor onderzoek dat moet uitwijzen of het midden- kleinbedrijf meer beschermd moet worden in deze ‘snelgroeiende markt’.

Buiten de bank om betaalt een bedrijf voor een kortlopende lening van 5000 euro gemiddeld 126 procent rente op jaarbasis, zo blijkt uit eerder onderzoek in opdracht van het ministerie van financiën. Uitschieters naar 400 procent zijn er ook. Dat noemt de AFM ‘excessief’. Bovendien zijn de financiers niet altijd duidelijk over de voorwaarden. “Kleine lettertjes in offertes en overeenkomsten lijken niet ongebruikelijk”, zo staat in het rapport.

Huis als onderpand

Grotere ondernemingen hebben wel adviseurs in dienst om die kleine lettertjes te lezen. Maar volgens AFM-voorzitter Laura van Geest zijn kleine ondernemers kwetsbaarder. “Ze hebben niet altijd doorgeleerd voor het lezen van de kleine lettertjes en hebben niet het geld om experts in te huren”, zei ze tegen Radio 1. “Soms geven ze hun huis als onderpand voor een lening.”

Meer in het algemeen is er bij de aanbieders van alternatieve leningen ‘onvoldoende oog voor kredietwaardigheid’. Daardoor moeten bedrijven nu vooral zélf besluiten of het verantwoord is om extra te gaan lenen. Terwijl zij in zwaar weer, zoals nu tijdens corona, moeilijk objectief kunnen bepalen of dat wel zo’n goed idee is, vindt de AFM.

Tegelijkertijd lijkt deze manier van lenen onder kleine bedrijven toe te nemen. Onderzoek van Stichting MKB Financiering liet in 2019 al zien dat een op de vijf kleine bedrijfsleningen (tot 1 miljoen euro) buiten de bank om wordt afgesloten. Volgens de stichting zal het aandeel van alternatieve leningen de komende jaren verder groeien.

Risico dat dit geld niet meer terugkomt

Ook de AFM constateert dat die leningen 'duidelijk voorzien in een behoefte', mede doordat banken strenger zijn geworden bij het verstrekken van krediet. Daar herkent de Nederlandse Vereniging van Banken zich niet in. “Op zich is het niet moeilijker geworden om als klein bedrijf aan een lening te komen bij de bank”, reageert een woordvoerder. “Ook tijdens corona loopt de kredietverstrekking volgens ons gewoon goed door.”

Hij wijst er wel op dat banken bij het verstrekken van een lening altijd moeten kijken naar het risico dat dit geld niet meer terugkomt. “Alternatieve kredietverstrekkers richten zich dan ook meer op bedrijven met een hoger risicoprofiel. Een start-up bijvoorbeeld, die nog niet kan bewijzen dat hij omzet gaat draaien. In zo'n geval is een bank niet de meest logische financier.”

Bij het aanpakken van uitwassen in die wereld ziet de AFM overigens geen rol weggelegd voor zichzelf. De waakhond is er voor het beschermen van consumenten, niet voor ondernemingen, en heeft daar zelfs het mandaat niet voor. Vandaar dat de waakhond pleit voor nieuw, diepgravender onderzoek waaruit moet blijken of er maatregelen nodig zijn tegen woekerleningen.

Zijn bedrijven wel geschikt en betrouwbaar?

Zeker omdat die markt nu ‘een vrij speelveld is’, zoals in het verkennende rapport staat. Ook de andere financiële toezichthouder, De Nederlandsche Bank (DNB), buigt zich er immers niet over. Die ziet toe op instellingen met een bankvergunning, waardoor ‘non-bancaire’ aanbieders van bedrijfskrediet buiten diens toezicht vallen. DNB controleert dan ook niet of bestuurders van die bedrijven wel geschikt en betrouwbaar zijn.

Lees ook:

AFM: Banken moeten uitkijken dat klanten niet in de problemen komen door coronakrediet

Soepele kredietverstrekking van banken is mooi, maar zij moeten wel blijven uitkijken dat hun klanten er later niet door in de problemen komen, stelt Autoriteit Financiële Markten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden