Waakhond

AFM: Banken moeten uitkijken dat klanten niet in de problemen komen door coronakrediet

De nieuwe AFM-voorzitter Laura van Geest, toen zij nog directeur was van het Centraal Planbureau.Beeld ANP

Soepele kredietverstrekking van banken is mooi, maar zij moeten wel blijven uitkijken dat hun klanten er later niet door in de problemen komen, stelt Autoriteit Financiële Markten donderdag. 

De bank geldt sinds het uitbreken van de coronacrisis ineens als lichtpunt voor consumenten en bedrijven, als een partij die makkelijker krediet verstrekt en het aflossen desgewenst zes maanden uitstelt. Maar dat is allemaal niet per se in het belang van de consument, stelt Laura van Geest. De Autoriteit Financiële Markten (AFM), waar zij sinds kort voorzitter van is, gaat er nu extra op toezien dat kredietverstrekkers hun klanten op de lange termijn niet alleen maar verder in de problemen brengen.

Dat zei Van Geest donderdagochtend tijdens de presentatie van het jaarverslag van de waakhond. Een uur later maakte de Nederlandse Vereniging van Banken bekend dat haar leden inmiddels voor 5,4 miljard aan financiële verlichting hebben geboden aan in totaal 105.000 ondernemingen.

“Maar banken moeten nu niet onder druk leningen gaan verstrekken aan partijen die daar voor de crisis ook niet voor in aanmerking zouden komen”, zei Van Geest via een videoverbinding. Uiteindelijk is niemand geholpen met klanten die hun soepel verkregen schulden niet kunnen terugbetalen, stelt ze. Sowieso moeten banken volgens haar goed opletten dat de kredietwaardigheid van hun klanten niet te veel daalt door het extra verstrekte krediet. 

Verborgen kosten

Daarnaast gaat AFM ook eventuele verborgen kosten scherp in de gaten te houden. Zo zou een uitgestelde hypotheekaflossing omgezet kunnen worden in een persoonlijke lening waar dan later een hogere rente op gerekend wordt. Ook dat is natuurlijk niet in het belang van de klant.

Iets verder van het bed van veel consumenten liggen de financiële markten, die de organisatie van Van Geest ook nauw in de gaten zegt te houden. Onlangs verscherpte AFM dan ook de meldplicht voor het zogeheten ‘short gaan’. Dat komt plat gezegd neer op het speculeren op dalende beurskoersen, bijvoorbeeld op die van een luchtvaartmaatschappij nu er amper vliegtuigen vliegen. Om als belegger vervolgens te profiteren als een aandeel daarin ook daadwerkelijk daalt. Sinds 16 maart moeten effectenbezitters zich veel sneller bij AFM melden als zij zich hiermee bezighouden.

Collega-toezichthouders in andere landen besloten om het short gaan tijdelijk helemaal te verbieden. Zover gaat AFM niet. Verantwoordelijk directielid Hanzo van Beuzekom zei daarover dat short gaan gewoon ‘een legitieme strategie’ blijft, ook nu het economisch slecht gaat. Bovendien ziet hij dat de omvang van dit soort handel in Nederland vooralsnog niet erg is toegenomen.

Het valt Van Geest op dat het verkeer op de financiële markten vooralsnog goed overeind blijft. Aanvankelijk dreef de prijs die kopers bereid waren te betalen (de biedkoers) voor aandelen en obligaties steeds verder af van het bedrag dat de aanbieders van die producten daarvoor wilden hebben (de laatkoers). Maar dat probleem heeft de Europese Centrale Bank al snel teruggedrongen door de beurs te oliën met een pakket aan steunmaatregelen.

Brexit

Dat dit aparte tijden zijn, zoals Van Geest begon, is nog een understatement. Een groot deel van de presentatie is dan ook niet gewijd aan het document dat AFM aan de media presenteerde. Het jaarverslag is in een heel ander tijdgewricht geschreven, en gaat bijvoorbeeld over de brexit. Over de toenemende verantwoordelijkheid van de waakhond nu Britse beurshandel onder meer naar Nederland zal verhuizen.

Vóór de coronacrisis stond ook het accountantswezen even volop in de belangstelling, met twee zeer kritische rapporten over de kwaliteit die die sector aflevert. Naar aanleiding van die twee rapporten besloot het kabinet om AFM ook de verantwoordelijkheid te geven over alle kleine accountkantoren, waar zij in de praktijk eerst alleen over de negen grote accountancykantoren ging.

Zonder crisis zou het tijdens de presentatie ook veel langer over het reilen en zeilen van pensioenfondsen zijn gegaan; over of zij eerlijk genoeg communiceren met hun deelnemers. En natuurlijk blijven al deze zaken gewoon doorlopen voor AFM. Maar voorlopig is zij daarnaast wel even zoet met kijken naar hoe de financiële sector zich houdt nu de wereld in de ban is van het coronavirus.

Lees ook:

Accountants leren niet van hun fouten, en dus zijn harde ingrepen nodig, zegt een commissie

Gedegen accountants zijn ‘maatschappelijk onmisbaar’ en moeten ‘een betrouwbare, solide en robuuste financiële infrastructuur borgen’. Dat doen ze niet, concludeert een commissie.

Gaat corona de bank en de samenleving weer bij elkaar brengen?

Geheel in tegenstelling tot 2008 zijn banken nu de helpende hand in de dreigende economische crisis, niet de veroorzaker ervan. Gaat ze dat helpen met het vertrouwensherstel waar ze al zo lang naar zoeken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden