Mogelijk witwassen

Abramovich deed via ING voor miljard aan verdachte betalingen

Beeld Louman & Friso Nijmegen

Als klant bij ING kon oligarch Abramovich enorme bedragen overboeken die volgens een andere bank verdacht waren.

Roman Abramovich, een van ’s werelds rijkste oligarchen, duikt als klant van ING meermaals op in vertrouwelijke bankmeldingen over verdacht betaalgedrag en mogelijk witwassen. Zijn als verdacht bestempelde transacties via ING zijn opgeteld goed voor ruim 1 miljard euro.

Een Amerikaanse bank kreeg deze betalingen in 2016 onder ogen en stelde er vragen over aan ING. Toch kon de oligarch ook na die attendering doorgaan met dit soort transacties in Nederland. Dat blijkt uit een wereldwijd journalistiek onderzoek, de FinCen-files, waarin een groot aantal gelekte interne bankdocumenten zijn uitgespit door verschillende media.

Het is pikant dat ING het betaalgedrag van de Rus op zijn minst tot in 2017 toeliet, zoals uit de stukken blijkt. In 2018 oordeelde het Openbaar Ministerie dat de bank tussen 2010 en 31 december 2016 ernstig tekortschoot in de strijd tegen witwassen. Met een schikking van 775 miljoen euro ontliep ING vervolging. De transacties van Abramovich stopten niet op 31 december 2016, maar liepen tot zeker begin 2017 door.

De oligarch is vaker in verband gebracht met witwassen. Mede om die reden kreeg deze kennis van de Russische president Poetin en eigenaar van de Engelse voetbalclub Chelsea geen verblijfsvergunning in Zwitserland, meldde nieuwsmedium Tamedia twee jaar geleden. Abramovich zelf ontkende toen alle betrokkenheid bij witwassen en doet dat nu in de ING-zaak opnieuw.

Brievenbusfirma's in belastingparadijzen

Zijn betaalgedrag is terug te zien in vertrouwelijke meldingen van verdachte transacties die zijn gelekt naar het Amerikaanse nieuwsmedium BuzzFeed. Via het Internationaal Consortium voor Onderzoeksjournalisten (ICIJ) kwamen die zogeheten FinCen-files in handen van 109 media in landen wereldwijd. In Nederland hebben Trouw, het Financieele Dagblad en onderzoeksplatform Investico ze bestudeerd.

Verscheidene meldingen gaan over Abramovich en zijn rekeningen bij ING. Abramovich beheert verschillende brievenbusfirma’s in belastingparadijzen als Cyprus en de Britse Maagdeneilanden. Tussen die bedrijfjes laat hij enorme geldbedragen heen en weer schieten. Daardoor is moeilijk te achterhalen waar dat geld ooit vandaan kwam, zeker als de brievenbusfirma’s verspreid zijn over verschillende landen, met verschillende rekeningen, bij verschillende banken. Banken moeten alert zijn op deze manier van geld rondpompen.

Deutsche Bank Trust Company Americas (DBTCA) was alert. Zij is een Amerikaanse partner van ING en handelt dollartransacties af voor de Nederlandse bank. Op 14 maart 2017 meldt ze dit round-tripping door Abramovich aan FinCen, de financiële inlichtingendienst in de VS. Dat gaat met tientallen miljoenen dollars per keer en het heen en weer kaatsen van het geld gebeurt steeds in één dag. Enig economisch of zakelijk doel lijken veel van de transacties niet te hebben, meldt de Amerikaanse bank.

Reden om kritische vragen te stellen

Een half jaar eerder deed DBTCA al navraag bij ING over Abramovich. ING antwoordde dat ze wist van de betalingen tussen de bedrijven van Abramovich die steeds weer bij ING terugkomen. Gevraagd naar één specifieke transactie antwoordde ING aan DBTCA dat ze die niet verdacht vond.

Jan van Koningsveld, directeur van het Offshore-kenniscentrum en voorheen werkzaam bij de Fiscale inlichten- en opsporingsdienst, zegt dat de situatie met Abramovich de bank reden geeft om kritische vragen te stellen, bijvoorbeeld over de herkomst van zijn geld. “Krijg je geen of onvoldoende antwoorden, dan moet je overwegen om afscheid te nemen.”

Een woordvoerder van Abramovich zegt dat de transacties onderdeel zijn van een interne herstructurering van diens bedrijven en dat ze onderworpen zijn aan uitgebreide controles. “De financiële zaken van de heer Abramovich voldoen volledig aan de internationale belastingwetten en -regels”, aldus de woordvoerder, “iets anders suggereren is onterecht.” Om welke herstructurering het gaat, wordt uit het antwoord niet duidelijk.

Het is niet bekend of ING een melding van verdacht betalingsverkeer bij de autoriteiten heeft gedaan, zoals ze verplicht is. De bank reageert niet op vragen over individuele klanten of transacties, laat ze weten.

Lees ook:

Hoe schimmige roebels door Nieuwegein vloeien

Ze houden kantoor op afgelegen bedrijventerreinen in Amsterdam en Nieuwegein en zouden verantwoordelijk zijn voor de smokkel van enorme hoeveelheden dubieuze roebels. Wat steekt er achter Schildershoven en Tristane, twee Nederlandse effectenhandelaren?

Twee Nederlandse bedrijven spil in het wegsluizen van miljarden uit Rusland

Twee Nederlandse effectenhandelaren spelen een hoofdrol in Amerikaans onderzoek naar het illegaal wegsluizen van miljarden dollars uit Rusland. Met hun hulp en die van de Poolse tak van de ING konden rijke Russen hun geld door middel van spiegelhandel heimelijk naar het Westen verplaatsen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden