InterviewDistributiecentra

Abdel (43) werkt al zestien jaar bij Lidl en weet niet wat hij meemaakt in coronatijd: ‘Deze werkdruk is niet normaal’

Distributiecentrum medewerker Abdel Ben Touhami.Beeld Werry Crone

Door de lockdown is het gigantisch druk in distributiecentra. Vakbonden zien slechte arbeidsomstandigheden. De arbeidsinspectie voert extra controles uit.

Al zestien jaar werkt Abdel Ben Touhami (43) als controleur goederenontvangst in de distributiecentra van Lidl, nu ineens een vitaal beroep. Maar voor die titel koopt hij niks. Het is soms zelfs vervelend. “Collega’s die zich ziek melden, krijgen te horen dat ze een vitaal beroep hebben en dus zo snel mogelijk weer naar werk moeten komen.”

In de distributiecentra komen fabrikanten hun waar lossen en maken medewerkers de bestellingen voor de 70 à 80 aangesloten filialen klaar. Ben Touhami moet de etiketten en aantallen controleren, zorgen dat alles overzichtelijk blijft. Een mooie baan, vindt hij. Maar de arbeidsomstandigheden op zijn werkvloer gaan heel hard achteruit, zegt de controleur. 

Ben Touhami heeft de afgelopen jaren met eigen ogen gezien hoe het bedrijf waarvoor hij werkt, is veranderd. “Lidl was klein toen ik begon, maar is zijn assortimenten en service gaan uitbreiden waardoor het nu kan concurreren met de grote spelers als Albert Heijn en Jumbo.” Lidl telt zeven distributiecentra en er komen er nog zeker twee bij. In elk van die centra werken tussen de 200 en 250 mensen. 

Ruimte tekort

Maar hoe meer winst het bedrijf maakt, hoe minder aandacht er is voor de werknemers, is zijn ervaring. Door de schaalvergroting nam het werk en daarmee de werkdruk toe.  Maar het personeel groeit niet zo hard mee, laat hij weten. “Tot maart – toen men ging hamsteren – was dat nog te overzien, maar in coronatijd loopt het echt de spuigaten uit. De vrachtwagens die producten komen laden en lossen zitten voller en voller.  Hoewel het een flink magazijn is (54.000 vierkante meter), komen we ruimte tekort”, zegt hij. 

Met alle gevolgen van dien. Collega’s die geen afstand van elkaar kunnen houden, overwerken, last hebben van hun rug, nek en schouders. Pauzes die er keer op keer bij inschieten. Hij zucht. “En we hebben nog steeds geen nieuwe cao.” 

Vakbond FNV en CNV zijn al langer ontevreden over de arbeidsomstandigheden van supermarktpersoneel, zeker ook in de magazijnen. “Er is amper toezicht op wat daar gebeurt. En dat maakt dat werkgevers de grenzen opzoeken”, zegt Fatma Bugdayci Karatas, bestuurder bij FNV handel. 

De arbeidsinspectie controleert nu of het verpakken en vervoeren wel volgens de regels gaat. “Door de drukte wordt het risico op het overtreden van coronamaatregelen, arbeidsongevallen, te lang werken en te weinig betaald krijgen alleen maar groter”, laat de inspectie weten. Deze heeft inmiddels 200 distributiecentra in Nederland gecontroleerd op het naleven van de regels voor gezond, veilig en eerlijk werk en zal dit de komende weken blijven doen. 

Overgeleverd aan de cowboys

Ben Touhami maakt zich zorgen om wat hij de laatste tijd ziet. De vele oproep- en uitzendkrachten waarmee hij werkt, en dan met name die uit Polen, Roemenië en Bulgarije, krijgen hoge targets opgelegd. Die krijgen ze volgens hem altijd binnenskamers te horen, omdat het officieel niet mag. Volgens Bugdayci Karatas speelt dit bij alle grote supermarktketens. “Maar op papier houden supermarkten zich keurig aan de regels”, zegt ze. 

“Wie zijn rechten en plichten niet kent, is als werknemer in de distributiecentra overgeleverd aan de cowboys”, zegt ze doelend op de locatiemanagers van de distributiecentra. “Er is een concurrentiestrijd gaande tussen de verschillende magazijnen. Het is een soort spel geworden: wie heeft de beste cijfers tegen de laagste kosten.”

‘U klinkt niet ziek’

FNV voert al een tijdje online actie met de hashtag #waardeeronswerk om de supermarktketens te forceren om met een goede cao op de proppen te komen, nu de omzetten er hoog zijn. De vorige cao – waar zo’n 300.000 medewerkers onder vallen – liep in april 2020 af. De bonden vragen om 5 procent loonsverhoging. 

De werkgevers, verenigd in het Vakcentrum en VGL,  bieden een tweejarige cao met 1,5 procent loonsverhoging in 2021 en alleen in de laatste maand van de cao, in maart 2022, een verhoging van 2,5 procent. Vakcentrum en VGL willen ook een halvering van de zondagstoeslag. 

Veel van Ben Touhami’s collega’s zijn in de praktijk of in het buitenland geschoold. “Zij zijn bang dat ze nergens anders aan de bak komen, dus accepteren ze dat van hen dingen worden gevraagd die helemaal niet in de cao staan. Anderen weten niet eens dat wat van hen gevraagd wordt niet mag”, legt hij uit. 

Zelf maakt hij zich geen zorgen. “Ik ken mijn rechten en dat weten ze”, zegt hij. “Een keer heb ik me ziek gemeld en toen belde een man vanuit het hoofdkantoor in Huizen mij op, dat ik niet ziek klonk en dat hij ervan uitging dat ik gewoon zou komen werken. Ik ben niet gegaan”, zegt hij. Later heeft diezelfde man zijn excuses aangeboden. “Soms werkte het, zei hij.”

FNV wil na 19 januari stakingsacties organiseren. Ben Touhami krijgt van genoeg collega’s te horen dat ze staan te popelen om het werk neer te leggen. Zelf wil hij ook graag waardering voor zijn werk in de vorm van een goede cao. “Wij zorgen dat iedereen zijn boodschappen kan doen en ik verwacht heus geen bed met rozen, maar wel de zekerheid dat ik zelf mijn boodschappen kan blijven betalen.”

Lidl is tot nu toe niet bereikbaar voor een reactie. 

Lees ook: 
Nog niet eerder openden er zoveel grote distributiecentra in ons land

Negentien grote distributiecentra openden vorig jaar hun deuren. Niet eerder waren dat er zo veel in één jaar. En dit jaar zijn het er waarschijnlijk 22.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden