Belastingontwijking

‘Aardverschuiving’ in EU-belastingwereld: meldingsplicht voor multinationals

De Europese hoofdvestiging van Apple. Apple en de Ierse overheid kwamen in opspraak omdat Apple van de Ierse regering ongeoorloofde belastingvoordelen kreeg.
 Beeld Hollandse Hoogte / Piet den Blanken
De Europese hoofdvestiging van Apple. Apple en de Ierse overheid kwamen in opspraak omdat Apple van de Ierse regering ongeoorloofde belastingvoordelen kreeg.Beeld Hollandse Hoogte / Piet den Blanken

Na een jarenlange blokkade is er nu een stevige meerderheid van EU-landen vóór. Grote bedrijven moeten per land aangeven hoeveel belasting ze daar betalen.

In Brussel – en ver daarbuiten – spreekt men al van de grootste doorbraak in de strijd tegen belastingontwijking in jaren. Met name de fanatiekste strijders reageren opgetogen op de uitkomst van een EU-ministersvergadering van donderdag, waarin zich een meerderheid aftekende voor het zogeheten country-by-country-reporting door multinationals. Dat betekent dat die grote bedrijven voortaan per EU-land moeten opgeven hoeveel winst ze daar hebben behaald en vooral hoeveel belasting ze in dat land hebben betaald.

Met die informatieplicht wordt het moeilijker om dubieuze belastingconstructies te verhullen. Het oorspronkelijke voorstel ontstond zo’n vijf jaar geleden na journalistieke onthullingen (onder meer in deze krant) als LuxLeaks en de Panama Papers.

Oostenrijk van tegen naar voor

Jarenlang werd het tegengehouden door een stevige minderheid van lidstaten, waaronder Duitsland, Ierland en Luxemburg. Dat er nu wel een zogeheten gekwalificeerde meerderheid vóór is, komt vooral doordat Oostenrijk is overgestapt van tegen naar voor.

Dat werd vorig jaar al duidelijk door de nieuw aangetreden regering in Wenen, waarin de Groenen samenwerken met de conservatieve ÖVP van bondskanselier Sebastian Kurz. Het Duitse EU-voorzitterschap zette het onderwerp in de tweede helft van vorig jaar echter niet op de agenda. Het huidige Portugese voorzitterschap heeft dat wel gedaan. Intussen bleek ook Slovenië naar het kamp van de voorstanders te zijn overgestapt.

Nederland zit daar al een tijdje in en is tevreden met de uitkomst. “Dit voorstel draagt bij aan de strijd tegen belastingontwijking en agressieve belastingplanning, en stimuleert bedrijven om hun eerlijke aandeel aan belastingen af te dragen in het land waar de winst is behaald”, aldus de Nederlandse EU-vertegenwoordiging in Brussel.

Minimaal 750 miljoen omzet

Volgens het voorlopige voorstel – er moet nog worden onderhandeld met het Europees Parlement – zal de meldingsplicht gelden voor bedrijven met een omzet van minimaal 750 miljoen euro per jaar.

De Duitse Europarlementariër Sven Giegold van de Europese Groenen spreekt van een ‘aardverschuiving in de belastingwereld’, al vindt hij dat het eindakkoord straks wel wat strenger mag. Zo geldt de plicht vooralsnog alleen voor de activiteiten (en belastingafdrachten) in EU-landen. Daardoor blijft het zicht troebel op alles wat daarbuiten gebeurt.

Paul Tang (PvdA), die in Brussel al jarenlang strijdt tegen belastingontwijking door multinationals, is eveneens in zijn nopjes met deze mijlpaal en prijst het Portugese voorzitterschap. “Dit hebben ze echt wel binnengehaald.” Tang is zelf niet betrokken bij deze onderhandelingen, omdat die niet onder fiscaal EU-beleid vallen, maar onder interne markt en concurrentie. Bij belastingzaken is in de EU unanimiteit nodig, bij concurrentiezaken niet.

Lees ook:
EU nagelt Nederland aan de schandpaal vanwege ‘agressieve belastingplanning’

In 2018 berispte de Europese Commissie zeven landen voor hun fiscale beleid, tot woede van België en Luxemburg.

Moeizaam EU-compromis in aanpak belastingontwijking

De 28 EU-landen bereikten vijf jaar geleden een principeakkoord over de aanpak van belastingontwijking door grote bedrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden