Vleesverwerking

Aan Braziliaans vlees zit een luchtje. Toch verdient de grootste slagerij ter wereld miljarden

Vee rust in de schaduw van een boom, op een stuk land dat bewust is afgebrand vlakbij Porto Velho, Brazilië.  Beeld AP
Vee rust in de schaduw van een boom, op een stuk land dat bewust is afgebrand vlakbij Porto Velho, Brazilië.Beeld AP

Het Braziliaanse vleesbedrijf JBS wordt beschuldigd van medeplichtigheid aan illegale ontbossing.

De grootste slagerij van de wereld, zo wordt het Braziliaanse bedrijf JBS wel genoemd. De slachthuizen, koelhuizen en vleesverwerkende fabrieken van dit concern leveren rund-, varkens- en kippenvlees aan restaurants en supermarkten in de hele wereld. Het heeft zeventig merken in 190 landen.

Vorig jaar bleek hoe gemakkelijk corona rondging in slachthuizen en ook locaties van JBS moesten daarom sluiten. Zoals in de VS, waar JBS bijna de helft van zijn geld verdient en een grote marktpartij is. Voor de werknemers was het een loodzwaar jaar. Maar de boekhouders zullen tevreden zijn.

Want in 2020 heeft JBS 32 procent meer omzet gemaakt dan in 2019, namelijk 41 miljard euro. De winst voor belastingen, rentebetalingen en afschrijvingen bedroeg 4,5 miljard euro. Vooral in het vierde kwartaal ging het hard door de sterke vraag vanuit China, goed voor 17 procent van de omzet, tegenover 7 procent in Europa. Donderdag presenteerde JBS de cijfers aan investeerders.

Verkoop van bedorven vlees

Aan Braziliaans vlees zit een luchtje. In 2017 werd tijdens ‘Operatie zwak vlees’ onthuld dat leveranciers, waaronder JBS, inspecteurs omkochten en bedorven vlees verkochten, zowel in binnen- als buitenland. Het vlees werd opgepimpt met chemicaliën of kreeg een andere houdbaarheidsdatum. Het was een internationaal schandaal, China en de EU hoefden even geen Braziliaans vlees.

Momenteel ligt JBS vooral onder vuur vanwege betrokkenheid bij de verwoesting van het Amazonegebied. Bomen worden gekapt zodat boeren koeien kunnen houden. Dat vlees kan volgens onderzoekers via JBS in de supermarkt belanden.

Casino, de Franse supermarkt die ook ketens in Zuid-Amerika bezit, is in Frankrijk aangeklaagd wegens de verkoop van dat vlees. De zaak is aangespannen door Braziliaanse en Colombiaanse inheemse bevolkingsgroepen wier land is afgepakt. De Braziliaanse dochteronderneming van Casino zei in een reactie dat het druk uitoefent op JBS om misstanden aan te pakken. Maar de directeur duurzaamheid geloofde eerlijk gezegd niet het gedrag van zo’n grote marktpartij te kunnen veranderen.

Betrokken bij corruptieschandalen

De vleesindustrie is machtig in Brazilië. JBS stond de afgelopen jaren regelmatig op de politieke pagina’s van de Braziliaanse kranten wegens directe betrokkenheid bij de grote corruptieschandalen. In de VS trof JBS vorig jaar schikkingen met het ministerie van justitie en de beurswaakhond, onder meer omdat de boeken niet klopten.

In Nederland worden banken en pensioenfondsen aangesproken op hun relaties met JBS. Anderhalf jaar terug onthulde een Braziliaanse krant overigens dat JBS het hoofdkantoor naar Nederland of Luxemburg zou verhuizen, vanwege belastingvoordelen. JBS heeft dat ontkend.

In 2040 CO2-neutraal

In zijn toelichting op de jaarcijfers noemde topman Gilberto Tomazoni van Global JBS ‘duurzaamheid het kernbegrip van onze zakelijke strategie’. Omdat klimaatverandering zo’n grote crisis is, moet zijn bedrijf in 2040 CO2-neutraal zijn. Vorig jaar heeft JBS een fonds opgericht voor herbebossing en ondersteuning van lokale gemeenschappen in het Amazonegebied. Hierin steekt JBS in vijf jaar tijd 38 miljoen euro.

Ook wil JBS binnenkort met een blockchainsysteem beginnen: technologie die het mogelijk maakt om de herkomst van grondstoffen in de keten te volgen. In 2025 wil het alle schakels in de productieketen in kaart hebben gebracht. Verder zegt het bedrijf satellietbeelden te gebruiken om illegale ontbossing op te sporen.

Lees ook:

Banken steken miljarden in problematische sojahandel

Rabobank, ING en ABN Amro doen als financier van de soja-industrie te weinig tegen ontbossing, stelt de Eerlijke Geldwijzer.

Wetenschappers: ABP moet stoppen met beleggen in bedrijven die zorgen voor ontbossing van het Amazonegebied

Het grootste pensioenfonds van Nederland ligt onder vuur van hoogleraren, onderzoekers en docenten. Het belegt volgens hen te veel geld in ‘vuile’ bedrijven, in de Braziliaanse vleesindustrie en de fossiele sector.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden