Economische gevolgen

494 bedrijven vragen om werktijdverkorting en voedselexporteurs komen in de problemen op zee

Voor exporteurs van vers voedsel is het dringen voor een plekje op een van de weinige containerschepen Beeld Hollandse Hoogte

Bijna 500 bedrijven in verschillende sectoren hebben zich inmiddels gemeld voor een corona-gerelateerde werktijdverkorting. In de transportsector speelt het gebrek aan koelcontainers een rol.

Bijna 500 bedrijven hebben minister Koolmees (sociale zaken) inmiddels om werktijdverkorting gevraagd. “Het gaat nu heel snel”, zegt een woordvoerder van het ministerie over de aantallen. “Normaal zijn er gemiddeld 150 aanvragen per jaar voor deze regeling die vooral wordt gebruikt door bedrijven die bijvoorbeeld zijn getroffen door bliksem.”

Van de 494 bedrijven die de werktijdverkorting hebben aangevraagd, hebben 121 die ook toegewezen gekregen. In totaal gaat het om 1356 werknemers voor wie de regeling geldt. Voor 327 andere bedrijven is de aanvraag nog in behandeling, 46 aanvragen zijn door het ministerie afgewezen omdat de bedrijven niet voldeden aan de criteria. Om aanspraak te maken moet een bedrijf voor twintig procent van het personeel geen werk meer hebben. 

De meeste bedrijven die werktijdverkorting aanvragen zijn middelgrote en kleine bedrijven.  “Zij hebben geen mogelijkheid om mensen tijdelijk een andere post te geven. Grote bedrijven lukt dat vaker wel”, aldus de woordvoerder van sociale zaken. De meeste bedrijven zitten in de toerisme- , logistiek- en transportsector.  

Tekort

Zo trekken economen van ABN Amro aan de bel over Nederlandse bedrijven die vers voedsel uitvoeren. Wie groente, fruit of varkensoren over zee wil exporteren moet nu vechten voor een plek op een containerschip. Door het nieuwe coronavirus is er een tekort, vooral aan koelcontainers.

Dat komt omdat sinds vorig jaar minimaal tien procent van alle koelcontainers ter wereld naar China vaart om daar vlees af te leveren. De grootschalige vleesimport is het gevolg van de varkensgriep die vorig jaar uitbrak in dat land. Maar veel koelcontainers liggen daar nu stil, omdat het werk in de havens tijdelijk is stopgezet door het nieuwe coronavirus. 

Wereldwijd zijn al niet veel koelcontainers. En even wat nieuwe produceren is ook makkelijker gezegd dan gedaan, aldus sector econoom van ABN Amro, Albert Jan Swart. Hij doet specifiek onderzoek naar ontwikkelingen binnen de transport-  en logistieksector. 

“Zie het als een file”, zegt Swart. “Het nieuwe coronavirus heeft gezorgd voor een auto met pech, de zeevaart staat nu vast.”

Bedorven

Dat heeft gevolgen voor Nederlandse bedrijven die over zee verse producten vervoeren. Zo gaan Nederlandse varkensoren en magen al jaren naar Azië. Deze producten moeten in een koelcontainer mee, anders zijn ze bedorven bij aankomst. Datzelfde geldt voor medicijnen.

In totaal exporteert Nederland jaarlijks voor miljarden euro’s aan vlees, vis, zuivel en vers en gekoeld . Vijftien procent van deze vers-export gaat over zee naar continenten die niet over land te bereiken zijn of via de kustvaart naar andere Europese landen. Die export wordt nu geraakt door het tekort aan koelcontainers. 

Volgens Swart zijn er nu al  Nederlandse voedselbedrijven die geen koelcontainer meer kunnen krijgen. De problemen worden waarschijnlijk groter, denkt de econoom. “Het lijkt erop dat de havens in China langzaam weer gaan draaien. Maar na het lossen van de containers daar, duurt het nog weken voordat die weer hier zijn.”

Daar komt bij dat koelcontainers stroom nodig hebben. Daarvoor hebben de meeste havens speciale oplaadpunten, maar die worden nu bezet door containers die wachten om gelost te worden. Schepen met koelcontainers wijken nu noodgedwongen uit naar andere havens dan de haven van bestemming. Zo zijn er containers die eigenlijk naar China moeten in Korea beland. Het terughalen van de containers komt op de rekening van de voedselexporteur. Net als eventuele boetes voor te laat of niet leveren.

Lees ook: 

Coronavirus dringt Brussel binnen, Louvre weer open

In Spanje is de eerste persoon met het corona-virus overleden, in Duitsland zijn er tientallen nieuwe gevallen. Volg hier het laatste nieuws rondom het corona-virus in het buitenland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden