Coronacrisis

2,7 miljard mensen hebben in de huidige crisis geen enkele steun ontvangen

Daklozen in de Filippijnse hoofdstad Manila  krijgen een gratis maaltijd uitgereikt van de christelijke zendingsorganisatie Society of the Divine Word (SVD). Door de coronapandemie zullen dit jaar zeker 2,7 miljoen Filippino’s extra onder de armoedegrens terechtkomen. Beeld Getty Images
Daklozen in de Filippijnse hoofdstad Manila krijgen een gratis maaltijd uitgereikt van de christelijke zendingsorganisatie Society of the Divine Word (SVD). Door de coronapandemie zullen dit jaar zeker 2,7 miljoen Filippino’s extra onder de armoedegrens terechtkomen.Beeld Getty Images

Bolivia en de Filipijnen hebben een sterker vangnet voor de bevolking dan andere landen. De verschillen tussen ontwikkelingslanden zijn groot.

Ook arme landen kunnen een steunpakket optuigen tijdens deze coronacrisis. In Bolivia (Zuid-Amerika), de Filippijnen (Azië) en Namibië (Afrika) weet de overheid liefst 95 procent van de bevolking te bereiken met noodsteun. Deze landen waren redelijk voorbereid op de crisis doordat ze al eerder hadden geïnvesteerd in sociale vangnetten. Veel andere landen zouden dit ook kunnen door beter beleid en meer steun, schrijft Oxfam in het rapport ‘Shelter from the storm’.

Want er zijn ook veel tegenovergestelde voorbeelden. Angola (Afrika) is het andere uiterste met 0,0 procent, niemand krijgt daar extra geld om te overleven. In Zimbabwe, Rwanda en Mali (Afrika) is de situatie bijna even slecht.

Minder dan een procent

De verschillen zijn groot, om te beginnen tussen rijke en arme landen. Opgeteld heeft de wereld 11.700 miljard dollar extra uitgegeven als gevolg van de Covid-crisis. Bijna alles daarvan is besteed in ontwikkelde landen. Minder dan een procent van dit gigantische bedrag, namelijk 42 miljard dollar, is uitgegeven door 59 ontwikkelingslanden samen. Dit blijkt uit cijfers van het Internationaal Monetair Fonds (IMF).

Maar ook tussen ontwikkelingslanden of opkomende landen zijn grote onderlinge verschillen. Samen met de Brits-Keniaanse organisatie Development Pathways heeft Oxfam de financiële noodsteun in 126 van zulke landen geanalyseerd, van april tot september dit jaar. Gekeken is bijvoorbeeld naar werkloosheidsuitkeringen, kinderbijstand en pensioenen.

2,7 miljard mensen hebben in de huidige crisis geen enkele steun ontvangen van hun overheid, blijkt uit het onderzoek. Acht van de tien landen heeft nog niet de helft van hun bevolking kunnen bereiken met financiële hulp. Bij zulke transacties worden vrouwen vaker overgeslagen dan mannen.

In grote lijnen wordt er te weinig geïnvesteerd om een diepe recessie te voorkomen, is een van de conclusies. Verder is het extra geld te weinig om van te leven. In 42 laag-ontwikkelde of opkomende landen hebben overheden 4 tot 28 dollar per persoon uitgekeerd. Niet genoeg voor de basisbehoeften, en vaak was die uitkering eenmalig.

Ongelijkheid neemt toe

Het IMF en de Wereldbank, die zich richt op de ontwikkeling van arme landen, waarschuwen dat de ongelijkheid in vrijwel alle landen toeneemt door de pandemie. Zo’n 88 tot 115 miljoen mensen zijn dit jaar in de armoede beland, zei de Wereldbank.

Landen moeten 2 procent van het bruto binnenlands product reserveren voor het sociale stelsel, adviseren de onderzoekers. Dat kan betaald worden met buitenlandse hulp en door de rijken meer te belasten. Argentinië voerde laatst bijvoorbeeld een ‘miljonairsbelasting’ in. President Alberto Fernandez hoopt zo 300 miljard pesos, 3 miljard euro, op te halen om de gevolgen van de coronacrisis te financieren. De oppositie vreest overigens dat deze wet rijke investeerders wegjaagt.

De onderzoekers van Oxfam zien dat anders. Kijk eens naar Kenia en Indonesië, stellen ze. Die landen zouden hun armoedecijfers in 2030 met respectievelijk 25 en 31 procent kunnen verlagen door nu 1,7 procent van hun bruto nationaal product te investeren in sociale zekerheid. Als allerlei kwetsbare groepen beter af zijn, draagt dit bij aan stabiliteit en economisch herstel. Daarom zijn zulke uitgaven volgens Oxfam geen kostenpost maar een slimme investering.

Lees ook:

IMF: een decennium armoedebestrijding dreigt verloren te gaan door corona

De armste landen ter wereld dreigen permanente economische schade te lijden als gevolg van de coronapandemie. Het aantal mensen dat wereldwijd in armoede leeft, loopt dan weer fors op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden