Zwendel en vriendjespolitiek na olieramp Golf van Mexico

Een met olie besmeurde handschoen tijdens opruimwerkzaamheden aan de kust van de Golf van Mexico. Foto: ap

De olieramp in de Golf van Mexico vorig jaar was niet voor iedereen een dramatische gebeurtenis. Wie dicht tegen de macht aan schurkte of 'connecties' had, kon zich geweldig verrijken. 'Spillionaires' of 'BP rich' worden deze nieuwe rijken genoemd.

Deze week is het een jaar geleden dat op een boorplatform in de Golf van Mexico een explosie plaatsvond. Het platform zonk en de boorstang brak af zodat bijna drie maanden lang miljoenen liters olie (schattingen variëren van 6,4 miljoen liter tot 16 miljoen liter per dag) de golf in stroomde.

Een catastrofe voor de lokale gemeenschap, die nauwelijks was hersteld van de schade die orkaan Katrina vijf jaar eerder had aangericht. BP erkende schuld en gaf, in haar ijver iets goed te maken, miljarden dollars uit aan schadeclaims en contracten voor het opruimen van de olie. Het Amerikaanse ProPublica, een non-profitorganisatie die onderzoeksjournalistiek bedrijft, ontdekte dat bij de verdeling van de BP-gelden regelmatig sprake was van machtsmisbruik en zwendel. Gehaaide leveranciers, onderaannemers en nepvissers die banden hadden met lokale machthebbers konden ongestraft gepeperde rekeningen en claims indienen bij BP.

ProPublica stuitte op documenten waaruit bleek dat er levendige handel was in onderhuren van materiaal en land. Zo factureerde een onderneming BP 1,1 miljoen euro per maand voor de huur van land dat het bedrijf zelf voor 1.700 dollar per maand leasede. Een leverancier huurde twintig boten voor 2.500 dollar per dag. BP mocht de boten inzetten voor 15.000 dollar per dag. Een lucratieve handel die de leverancier maandenlang elke dag een winst opleverde van 250.000 dollar.

Opmerkelijk was ook de stijging van de aankoopbelasting op goederen. Ondanks de olieramp en de economische recessie stegen in de zuidelijke staat Louisiana de consumentenuitgaven. In de gemeente St. Bernard, waar de meeste misstanden plaatsvonden, verdubbelde de aankoopbelasting. Ook de plaatselijke Chevroletdealer deelde in de vreugde. Hij zag zijn verkoop met ruim veertig procent stijgen.

Onderzoeksjournalist Kim Barker trof bij de personen die misbruik maakten van de situatie geen enkele wroeging. 'Wij willen ook een graantje meepikken. Waarom zouden we het niet doen? Wij zijn getroffen door de orkaan Katrina', kreeg zij te horen. Daarnaast was BP 'evil'. Wat was er op tegen zo'n bedrijf te plukken?

De misstanden met facturen zijn niet het enige probleem. ProPublica constateerde dat veel opruimwerkzaamheden ondanks de lucratieve contracten niet werden uitgevoerd. 'Als BP al dat geld uitgeeft aan opruimen en we weten niet precies wat er gebeurt; als je mensen hebt die ons 'on the record' vertellen dat alle boten zijn ingezet voor het opruimen, maar wij later ontdekken dat zij niets doen, wat gebeurt er dan met het schoonmaken? Is alles inderdaad schoon?' vraagt Barker zich af.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden