Zonder intensieve landbouw kunnen we niet de wereldbevolking voeden én de natuur behouden, zeggen onderzoekers

. Beeld ANP

Als we de wereldbevolking willen voeden en toch natuur behouden, moeten we kiezen voor intensieve landbouw. Intensieve vormen van akkerbouw en veeteelt drukken minder op grond, water en milieu.

Dat schrijft een consortium van onderzoekers onder Britse leiding in vakblad Nature. De onderzoekers gaan hiermee in tegen het wijdverbreide idee dat extensieve vormen van landbouw beter zijn voor biodiversiteit en milieu dan de moderne systemen die alles uit de kast én de grond halen om hoge opbrengsten te krijgen.

Dat idee, schrijven de onderzoekers, heeft wortel kunnen schieten doordat meestal wordt gekeken naar de milieueffecten van landbouw per hectare. Om een zuiverder beeld te krijgen, moet je kijken naar de milieueffecten per eenheid product, een kilo melkeiwit bijvoorbeeld of een ton graan. 

Als je voor die productie minder grond nodig hebt, blijft er meer ruimte over voor de natuur. Intensieve landbouwsystemen hebben hier een voordeel dat meestal over het hoofd wordt gezien, schrijven de onderzoekers. En het is een belangrijk punt, want landbouw legt flink beslag op de beschikbare aarde. Het aardoppervlak, voor zover niet bedekt door ijs of woestijn, is voor 40 procent in gebruik voor landbouw.  Twee derde van het beschikbare zoetwater gaat naar landbouw. En de landbouw is de grootste bedreiging voor in het wild levende soorten.

Positief effect

Nu met de groeiende wereldbevolking de vraag naar voedsel toeneemt, zal de mens grenzen overschrijden als hij geen maatregelen neemt. Die zijn vooral nodig aan de vraagkant, benadrukken de wetenschappers. Met name de vervanging van vlees door plantaardige voeding en het terugdringen van voedselverspilling. En aan de productiekant moet goed gekeken worden naar de verhouding tussen ruimtebeslag en milieueffecten zoals de uitstoot van broeikasgassen.

De onderzoekers hebben dat gedaan voor vier landbouwsystemen waarvoor ze genoeg gegevens konden vinden: rijstbouw in Azië, rundvleesproductie in Zuid-Amerika en tarwebouw en zuivelproductie in Europa.  En dan blijken intensieve systemen vaak beter.

Als je in Zuid-Amerika de runderen op kleinere weiden gaat houden, heeft dat een positief effect – er wordt minder natuur vernietigd – zelfs wanneer je die kleinere weiden gaat bemesten. Je kunt de rijstopbrengst in Azië verhogen met organische mest, maar dan krijg je ook meer broeikasgassen. Gebruik je kunstmest, dan heb je dat probleem minder en is het effect positief. En ja, Europa kan verbeteren als de koeien er minder buiten lopen en wat meer krachtvoer krijgen: er wordt dan minder beslag gelegd op de grond én minder broeikasgassen uitgestoten.

De wetenschappers waarschuwen wel dat je de voordelen van intensieve landbouw teniet doet als je alleen maar boert voor de winst. Doel moet zijn de wereldbevolking te voeden en daarbij zoveel mogelijk ruimte te laten voor de natuur. En dan is intensieve landbouw in principe beter.

Lees ook: 

Ecologen: zonneparken zijn funest voor de natuur

De bouw van grote zonneparken wordt de nekslag voor kwetsbare natuur en bodemleven. Dit vrezen Nederlandse natuurbeschermers en ecologen, blijkt uit een rondgang van Trouw

Benut de natuur bij bosbeheer, en we krijgen gratis meer CO2-opslag

Meer bos aanleggen heeft alleen zin als dat bos ook écht klimaat-slim wordt beheerd. En juist daar schort het aan, constateren Rudy Rabbinge en Jaap Kuper, actief in de Stichting Natuurvolgend Bosbeheer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden