ColumnVincent wil Zon

Zon- en windenergie verslaan olie en kolen op vele fronten tegelijk

De energiewereld heeft een paar opmerkelijke weken achter de rug. Op diverse fronten werd duidelijk dat wind- en zonne-energie de strijd met kolen, olie en gas sneller aan het winnen zijn dan velen, en ik zelf in ieder geval, tot voor kort nog dachten. 

Wat bijvoorbeeld te denken van de voorspelling dat zonne-energie al over vijf jaar de stroombron met de grootste capaciteit van Europa zal zijn? Die visie komt niet van een doorgewinterde zonne-adept maar van de IEA, het Internationaal Energie Agentschap. Dit IEA was altijd de spreekbuis van de grote oliemaatschappijen en zijn voorspellingen voor zonne-energie waren de afgelopen tien jaar consequent juist veel te laag.  

Maar eind september liet IEA-topman Fatih Birol weten dat volgens hem zonne-energie in 2025 de belangrijkste bron voor stroom van Europa kan zijn. Althans in capaciteit uitgedrukt, dat wel. Er staan dan dus zonnepanelen opgesteld in Europa die op zonnige middaguren samen meer stroom kunnen produceren dan bijvoorbeeld alle kolen- of kerncentrales bij elkaar. Over een heel jaar gezien zal de productie nog wel flink lager uitvallen dan die van kolen en dergelijke, want in de nacht en op donkere winterdagen leveren zonnepanelen uiteraard weinig tot niets aan stroom. Maar toch is dit een mijlpaal die gezien mag worden.

Op een mistige ochtend levert deze windmolen in Heiloo toch nog stroom. Wind en zon worden de komende jaren ook in Nederland steeds belangrijkere energieleveranciers.Beeld Vincent Dekker

Exxon uit Dow Jones

Dat de opkomst van zon en wind als energiebronnen inderdaad wordt onderkend, blijkt ook op een andere manier. In de Verenigde Staten was olie- en gasbedrijf ExxonMobil altijd een vaste waarde in de Dow Jones beursindex. Maar liefst 92 jaar lang was het een van de zwaargewichten in deze toonaangevende index van de dertig grootste Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven. En in 2011 was het nog het bedrijf met de hoogste beurswaarde. Maar eind augustus dit jaar werd bekend dat ExxonMobil uit de Dow Jones wordt geknikkerd. De beurswaarde was te ver gezakt...

Alsof dat al niet erg genoeg was, werd ExxonMobil begin deze maand wat waarde betreft ook nog  eens voorbijgestreefd door het Amerikaanse energiebedrijf NextEra. Dat richt zich helemaal op zonne- en windenergie en is in tien jaar tijd zes keer zo veel waard geworden, terwijl beleggers in ExxonMobil in diezelfde jaren 25 procent van hun geld kwijt zijn geraakt. Over de eerste helft van dit jaar maakte NextEra een winst van 1,7 miljard dollar, en ExxonMobil een verlies van 1,7 miljard.

Duurzaam grootste bron

Ondertussen melden tal van landen dat ze recordhoeveelheden aan duurzame stroom op hun netten zetten. Duitsland bijvoorbeeld produceerde over de eerste negen maanden van dit jaar al meer dan de helft van al zijn stroom duurzaam: 52,9 procent, tegen 47,1 procent uit kolen-, gas- en kerncentrales. Dat is deels te danken aan een kleinere vraag als gevolg van corona, maar toch is ook dit weer een teken aan de wand voor de traditionele fossiele energiebedrijven.

De Australische provincie Zuid-Australië bereikte deze zondag ook een fraaie mijlpaal. Zonnepanelen leverden er voor het eerst even alle stroom die de provincie op dat moment nodig had. In het weekend zijn veel bedrijven dicht en is de stroomvraag altijd relatief laag. Maar het is in Australië nu voorjaar en de dagen worden er tot 21 december steeds langer. Dus de momenten dat de provincie genoeg heeft aan zonnestroom zullen al snel langer gaan duren en vaker voorkomen, ook op doordeweekse dagen. Zuid-Australië installeert daarom ook al zogeheten ‘grote batterijen’ om stroomoverschotten te kunnen opvangen en later te kunnen gebruiken. En de provincie stimuleert het gebruik van thuisbatterijen die op afstand kunnen worden bestuurd alsof het om één grote batterij gaat.

Nederlandse groei

In Nederland gaat het nog niet zo hard, maar zit de groei er dit jaar toch ook aardig in. Vorige week kwam al 31,8 procent van alle Nederlandse elektriciteit uit duurzame bron, zo heeft Martien Visser van Entrance kunnen melden. En over de maand september was dat ruim een kwart, waarbij van de diverse duurzame bronnen zonne-energie de grootste bijdrage leverde: 7,9 procent.

We zijn er nog lang niet. Maar we zijn op de goede weg. En de fossiele energiebronnen zijn overduidelijk op hun retour. Zo veel is wel duidelijk geworden in de afgelopen weken. 

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook:

Britten maken hun stroom in recordtempo groener

Engeland is de laatste tijd vooral in het nieuws vanwege de brexit-perikelen. Maar ondertussen doen de Engelsen op een ander vlak heel veel goed. Met hun groene-stroombeleid boeken ze meer dan opmerkelijke successen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden