Groene gidsDuurzame kerst

Zo wordt je kerstboom een écht groene boom

Bezoekers halen een kerstboom bij een tuincentrum. De boom wordt gehuurd en in januari weer terug geplant.Beeld Bram Petraeus

Met de juiste aanpak hoeft je kerstboom na de feestdagen niet bij het vuil te eindigen. Net zo min als kamer- en tuinplanten. Wie zijn best doet, kan een asiel of nieuwe bestemming vinden.

Wat beter is voor het milieu, een kunstboom of een echte, is een jaarlijks terugkerende vraag. Daar gaan we het in deze Groene Gids eens niet over hebben, want het antwoord op die vraag hangt bij nader onderzoek altijd weer van dezelfde mitsen en maren aan elkaar. Het ene is niet schadelijker dan het andere, het ligt vooral aan randzaken. Hoe ver is de autorit bij de boomaankoop, waar is-ie gekweekt of geproduceerd, en als het een nepper betreft: hoeveel jaren gaat die mee?

Dit keer de vraag: hoe spring je zo milieubewust mogelijk met een échte boom om? Want hoewel de kunststof inklapexemplaren aan een opmars bezig zijn, kiezen jaarlijks zo’n 2,5 miljoen huishoudens voor een echte boom. Wie daarbij geen afgezaagde stam kiest, maar een kluit, kan de gelegenheid te baat nemen om die boom na te feestdagen niet te dumpen. Zet hem in je tuin, en met een beetje geluk staat diezelfde spar of den het jaar erop weer in de huiskamer te pronken. Dat behoud van de eigen kerstboom vergt wel moeite en oplettendheid. Dat begint al bij de aanschaf. Neem vooral een grote kluit, zodat de kans op overleving het grootst is. Kies een beetje fors exemplaar, dat kan beter tegen een stootje.

Eenmaal binnen, en versierd met ballen, mag de aandacht niet verslappen. Tuin­experts tippen: geef vaak een scheutje water, dus niet om de paar dagen een grote plons. Zet de spar ook niet naast de kachel. De kerstboom moet later de koude buitenlucht weer in, daar moet hij tegen kunnen.

Huurkerstbomen

Aan de juiste manier van herplanting, in eigen tuin, kleeft ook een handleiding. Poot de boom pas na strenge vorst, in een ruim gat met goede voeding en aarde en geef, ook in de zomer, goed water. Bij succes staat de spar in bloei en gaat hij jaren mee. Toch, leert de ervaring, geeft de boom er na maximaal vier dienst­jaren vaak wel de brui aan.

Wie geen tuin of geduld heeft, kan toch een échte kerstboom nemen die langer meekan. Het aanbod van huurkerstbomen is in opkomst. Bij diverse platforms, zoals Adopteer een Kerstboom, kunnen consumenten een spar kopen en die na de kerstdagen weer inleveren. Diverse kwekerijen bieden die optie aan, soms in samenwerking met tuincentra. De betreffende kerstboom krijgt een uniek nummer om zijn stam geknoopt. Net als bij een gestalde caravan of camper kan de eigenaar hem een jaar later weer ophalen. Daar kleeft een meerprijs aan, in de vorm van statiegeld.

Aanbieders van huurkerstbomen timmeren nog aan de weg. Een bescheiden groep is klant, Adopteer een Kerstboom had er in 2019 bijvoorbeeld duizend. Het initiatief BeterBoompje wil een groot aanbod van ‘herbruikbare kerstbomen’ gaan opbouwen. “De kerstbomen zijn er helaas nog veel te weinig”, stelt de aanbieder. Die heeft daarom een tussenvorm bedacht. BeterBoompje verkoopt afgehakte kerstbomen, maar belooft voor elk exemplaar twee jonge bomen met kluit aan te planten. “Wanneer deze boompjes groot zijn, kunnen ze gemiddeld vijf jaar lang worden gebruikt als adoptiekerstboom.”

Plantenbiebs

Het circuit van huren, doneren en adopteren van planten is niet aan de kerstboom voorbehouden. In Nederland bestaan diverse asielen voor kamerplanten. Bewoners die, vanwege een verbouwing of tijdgebrek, een kamerplant de deur uit doen, kunnen die daar afgeven. Wie een leuke plant zoekt, kan op die locaties door het hele land, zoals het Utrechtse Plantenhuis van Fem van der Rijst, aankloppen. Zelfs ‘Plantenbiebs’ voor het tijdelijk huren van wat moois groen in huis, zijn met wat speurwerk te vinden.

Aanbieders van deze constructies is er alles aan gelegen om te voorkomen dat levende planten als wegwerpproduct eindigen op bij het vuil. Wie wat op internet zoekt en een telefoontje pleegt, komt er vaak achter dat dump van groen onnodig is. Een herinrichting van de tuin, waardoor een boom of struik moet wijken? De gemeente heeft soms interesse en haalt groen op dat in een openbaar park te zetten. Een ­echte durfal regelt dat gewoon zelf, door bloemen zelf te verspreiden: guerillla gardening dus. Met wat bloemen ligt niemand daar wakker van, maar besef dat het zelf neerplanten van grotere planten op regels en verboden stuit. ‘Gratis af te halen’ op internet kan ook altijd, helemaal volgens de kerst­gedachte.

Lees ook:

Van dennenaalden kun je een prachtig biertje maken

Het zijn de stekelige resten van het kerstfeest en mensen zijn ze liever kwijt dan rijk. Maar de jonge bierbrouwer Lowlander wil ze graag hebben. Die gaat in Amsterdam langs de deuren om die dennenaalden op te halen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden