Zeedraak

Zeedraak ontdekt in Australië, met dank aan een museumstuk

Het robijnrode zeedraakje leeft op sponsrijke zeebodems bij West-Australië Beeld Wikimedia

Wetenschappers hebben een nieuwe soort ontdekt in de familie van zeedraken. Jarenlang werd gedacht dat het zeedrakengeslacht tot dusver bestaat uit twee telgen, maar een opgezette zeedraak in een Australisch museum deed onderzoekers vermoeden dat er misschien nog wel een andere soort ergens rondzwemt in de oceaan. En dat bleek te kloppen.

De nieuwe soort wordt de robijnrode zeedraak (Phyllopteryx dewysea) genoemd, vanwege zijn felrode kleur. Zijn naam doet misschien denken aan een mythisch zeemonster dat schepen verzwelgt, maar het tegendeel is waar. Het zeedraak(je) heeft namelijk meer weg van zijn neef, het zeepaardje. Alleen is hij wat groter dan laatstgenoemde.

Reden dat de robijnrode zeedraak lang verborgen bleef voor de wetenschap, is dat hij schuil ging achter de spectaculaire verschijning van de twee zeedrakensoorten die al bekend waren, de grote rafelvis en de wiervis.

Beide hebben namelijk kenmerkende vinnen en uitsteeksels die veel weghebben van zeewier. Dat helpt de vissen volledig op te gaan in de zeewier- en kelpvelden in de oceanen rond Australië waar het gros van alle zeedraken leeft.

De grote rafelvis, een soortgenoot van de nieuw ontdekte robijnrode zeedraak. Beeld Wikimedia

'Naakte' zeedraken

De robijnrode zeedraak lijkt veel op zijn soortgenoten, maar hun 'zeewiervleugels' heeft hij niet. Hij heeft meer weg van een langgerekt zeepaard. Het dier kwam in 2015 voor het eerst op het pad van Australische en Amerikaanse onderzoekers. Zij vonden in een Australisch museum het allereerste exemplaar van een robijnrode zeedraak.

Daar stonden een aantal opgezette zeedraken in de opslag, waarvan eentje uit 1919, die 'kaal' waren; ze hadden niet diezelfde zeewieruitsteeksels als hun soortgenoten. De dieren werden geclassificeerd als wiervissen, die waarschijnlijk hun camouflagevinnen tijdens het opvissen en opzetten waren verloren.

Het onderzoeksteam onderzocht de 'naakte' zeedraken, en concludeerde in 2015 dat het niet om wiervissen, maar een nieuwe soort ging. Maar of de robijnrode zeedraak nog altijd rondzwemt rond Australië en of zij allemaal zonder camouflagevleugels door het leven gaan, zoals de gevonden zeedraken in het museum, bleef onduidelijk.

De allereerste beelden van het robijnrode zeedraakje in het wild. Beeld Scripps Oceanography/UC

Gepaste euforie

Daarvoor moesten de wetenschappers de nieuw ontdekte soort in het wild zien. Een expeditie naar de Recherche Archipel bij Zuid-West Australië, vermoedelijk leefgebied van de robijnrode zeedraak, werd op touw gezet.

Een onbemand duikbootje dook af tot vijftig meter onder het wateroppervlak, en spotte na dagenlang zoeken twee robijnrode zeedraakjes, rondzwemmend in hun natuurlijke habitat. Op videobeelden is te zien dat een van de dieren jaagt op een passerende school vissen.

De dieren bleken inderdaad geen zeewieruitsteeksels te bezitten. Waarschijnlijk heeft de robijnrode zeedraak die in de loop der tijd afgeworpen door evolutie. De onderzoekers merkten ook op dat een robijnrode zeedraak een oprolbare staart heeft zoals een zeepaard, en niet die van zijn soortgenoten.

Hij leeft, in tegenstelling tot de grote rafelvis en wiervis, niet in zeewiervelden, maar op een met zeesponzen bezaaide bodem. Dat verklaart waarschijnlijk ook zijn felrode kleur, zei een van de onderzoekers in een verklaring over de ontdekking. In dieper, donkerder water valt de robijnrode zeedraak daardoor minder op.

De onderzoekers presenteerden hun ontdekking met gepaste euforie ("er wachten ons nog veel meer ontdekkingen in Zuidwest-Australië"), maar pleiten er tegelijk voor de robijnrode zeedraak te beschermen tegen overbevissing.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden