Altocumulus lenticularis-wolken, gezien boven de Colombia River George (VS), door William Ayer (lid 46,425)

Cloud Appreciation Society

Wolkenliefhebbers? Jazeker, daar zijn er veel van. En ze hebben zich verenigd

Altocumulus lenticularis-wolken, gezien boven de Colombia River George (VS), door William Ayer (lid 46,425)Beeld Cloud Calendar 2022

Het begon voor de Brit Gavin Pretor-Pinney als een halve grap: een internationaal genootschap voor wolkenspotters. Maar voor de tienduizenden leden is wolkenkijken inmiddels een serieuze hobby. Ook in Nederland.

Maarten Van Gestel

“Wij geloven dat wolken ten onrechte in kwaad daglicht staan en dat het leven zonder hen onmetelijk veel armer zou zijn”, leest de eerste zin van het manifest van de Cloud Appreciation Society. Het onlinegenootschap, ontstaan in Groot-Brittannië en nu met leden in 120 landen, betoogt dat wolken “de poëzie van de natuur zijn.” De inmiddels 57.000 aanhangers “zweren” ten slotte “het blauwe-lucht-denken te bevechten.” Want, vervolgt het manifest: “Het leven zou saai zijn als we elke dag naar een wolkenloze monotonie moesten kijken.”

Het klinkt als een grap, maar veel van de Cloud Appreciation Society-leden betalen jaarlijks dertig euro voor hun lidmaatschap. Ze ontvangen elke dag een ‘Wolk van de Dag’ in hun mailbox, delen foto’s die ze waar dan ook ter wereld van de lucht maken, en ontmoeten elkaar in de fysieke wereld om als cloudspotters te jagen op ‘cumulussen’ – opgezwollen stapelwolken – of ‘lenticularissen’ – lensvormige wolken. Ook veel Nederlanders zijn lid, zoals Hans Stocker (69) uit Haarlem, die zich er niet voor schaamt dat hij nog steeds graag zoekt naar vormen van draken of hondjes in de wolken.

Wat is de aantrekkingskracht voor dit illustere internationale gezelschap wolkenliefhebbers? En hoe is deze club – die in 2005 als halve grap begon – ooit zo groot geworden dat er elk jaar tonnen binnenstromen en er serieus wordt nagedacht over een wolkenmuseum in Londen?

Lichtende nachtwolken, gezien boven Groningen, door Nick Kieft (lid 56.489). Beeld Cloud Calendar 2022
Lichtende nachtwolken, gezien boven Groningen, door Nick Kieft (lid 56.489).Beeld Cloud Calendar 2022

Onderdeel van de natuur

“Het begon omdat ik de lucht altijd mooi heb gevonden”, vertelt oprichter Gavin Pretor-Pinney (53) via Zoom. De energieke vijftiger draagt een grijs vest met het Cas-logo, en beeldt tijdens het gesprek enthousiast wolkentypes met zijn handen uit, terwijl hij hun Latijnse namen opdreunt. “De lucht voelde als een onderdeel van de natuur met een slechte reputatie. Hier in het Verenigd Koninkrijk praten mensen vaak alleen over wolken om erover te klagen. Terwijl ik al vroeg besefte dat ze een prachtig onderdeel van de natuur zijn.”

Rond 2004 had Pretor-Pinney aan een vriendin te kennen gegeven dat hij iets met wolken wilde doen. “Een boek schrijven ofzo.” Hij had net een half jaar in Rome gewoond, als sabbatical van zijn werk bij een Brits magazine. “In Rome zag ik elke dag blauwe lucht. Leuk in het begin, maar na een tijdje werd het monotoon.” Pretor-Pinney, die als vijfjarig jongetje vanuit de auto al geobsedeerd naar de wolken kon kijken, begon vanuit Rome zijn wispelturige Britse lucht te missen. Hij dacht er steeds meer over de lucht na en, bij thuiskomst in Engeland, hield hij een praatje over wolken op een literair festival, georganiseerd door een vriendin. “Om eerlijk te zijn”, lacht hij, “had ze vooral dringend sprekers nodig.”

De Brit moest zich daarvoor wel verdiepen in wolken. Hij las over de oude Grieken, die in wolken voorbodes zagen van veldslagen, raakte gefascineerd door de emotie die wolken gaven aan de 17e eeuwse schilderkunst. Als grap noemde hij zijn lezing ‘de inauguratie van de Cloud Appreciation Society’, omdat dit klonk als iets waar hij zelf naartoe zou gaan. Zonder de bedoeling om daadwerkelijk een genootschap te starten, maakte Pretor-Pinney kleine wolkbadges met ‘CAS’ erop. “De lezing zat helemaal vol. Tot mijn verbazing wilde iedereen zo’n badge. En veel festivalbezoekers vroegen na afloop: waar kan ik me inschrijven?”

Gavin Pretor-Pinney (53), oprichter van de Cloud Appreciation Society Beeld Bill Bradshaw
Gavin Pretor-Pinney (53), oprichter van de Cloud Appreciation SocietyBeeld Bill Bradshaw

Fotografie

Pretor-Pinney bleek ingespeeld te hebben op een verlangen van mensen om naar de lucht te turen, vormen in wolken te zien, foto’s van te maken en die vooral met elkaar te delen. Hij leerde zichzelf een simpele website bouwen, en toen de Cloud Appreciation Society in 2005 online ging, kwamen de leden vanzelf. Steeds meer Britten leegden in het forum geheugenkaartjes vol jarenlange fotografie van wolken. “In het dagelijks leven lieten ze die waarschijnlijk aan vrienden zien, die dan ongeïnteresseerd reageerden. ‘O, ja, zal wel.’ Nu hadden ze eindelijk een plek gevonden om hun wolkenfoto’s te delen.”

De website kwam in een stroomversnelling toen zoekmachine Yahoo het uitriep tot ‘the most weird and wonderful find on the internet for 2005’. Ineens zat Pretor-Pinney in talkshows en in het landelijke nieuws. En besloot hij daadwerkelijk een boek over wolken te schrijven, wat een bestseller werd, met vertalingen in achttien talen.

Inmiddels is de Cloud Appreciation Society uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen. Sinds zeven jaar is oprichter Pretor-Pinney er fulltime mee bezig. Het geheim lijkt de mix van Britse humor, wetenschap, cultuur, en passie voor de natuur. “Sommige leden zijn hoogleraar meteorologie. Anderen zijn landschapsschilders. Of je hebt de mensen die elk type wolk gezien willen hebben.” Maar in de kern gaat het genootschap voor Pretor-Pinney over de schoonheid van het alledaagse, denkt hij zelf. “Soms heb je in het leven een moment nodig om even stil te staan en aan de rozen te ruiken. Soms moet je even stoppen, om de schoonheid te kunnen zien van dat, wat er de hele tijd is. Waarvan we zijn vergeten hoe mooi het is.”

Lenticularis-wolk, gezien boven Mercogliano, Italië, door Modestino Carbone (lid 7,416). Beeld Cloud Calendar 2022
Lenticularis-wolk, gezien boven Mercogliano, Italië, door Modestino Carbone (lid 7,416).Beeld Cloud Calendar 2022

Het internationale wolkengenootschap staat niet stil. Meer dan vijftien jaar sinds de oprichting zijn er wolkenreizen in de VS, Noorwegen en Finland geweest. Het wolkengenootschap huurde eens een heel eilandje aan de Britse kust af om samen naar de wolken te kijken. Het lukte de club in 2017 zelfs om een nieuwe wolk te classificeren, erkend door de World Meteorological Organization. “Eindelijk erkenning voor de bubbelwolk”, kopte de Vlaamse krant De Morgen, toen de ‘asperitas’ werd opgenomen in een nieuwe editie van de Internationale Wolkenatlas.

Wat wil Pretor-Pinney voor de toekomst van zijn genootschap? Op dit moment werkt hij aan een kinderboek. Softwareontwikkelaars werken aan een verbeterde wolkenspotter-app. En dan is er altijd nog het idee van een museum over wolken. “In Tottenham, een niet erg rijke wijk van Londen, staat het huis van de man die de wolken voor het eerst namen gaf. Hij bedacht in 1802 het systeem van Latijnse namen, net zoals we bij planten en dieren doen.” Het huis is nu een krot, beschrijft Pretor-Pinney, met dichtgetimmerde ramen. “Alles wat er is, is een plakkertje op de muur. Luke Howard lived here, the man who named the clouds.”

“Het idee om ooit een museum voor wolken te beginnen, daar of ergens anders, zou prachtig zijn. Ik weet nog niet wat erin zou staan. Maar het feit dat ik dat niet weet, prikkelt me.”

Stratocumulus-wolken boven Moray, Schotland, door Alan C. Tough (lid 21,958) Beeld Cloud Calendar 2022
Stratocumulus-wolken boven Moray, Schotland, door Alan C. Tough (lid 21,958)Beeld Cloud Calendar 2022

De Haarlemse wolkenspotter Hans Stocker (69)

Anderen gaan naar het strand om naar de zee te kijken, de gepensioneerde IT'er Hans Stocker gaat er heen voor de wolken. Gewapend met zijn fotocamera is hij ‘cloudwatcher’, en lid 36.396 van de Cloud Appreciation Society. Stocker is daarnaast ook achter de schermen bij het genootschap betrokken, als één van de vier leden die de ‘Wolk per Dag’-mails cureert en rondstuurt – vaak een wolkenfoto van een lid met een kort tekstje.

Wat Stocker aanspreekt aan wolken, zijn de vele verschijningsvormen die ze hebben. “Als je een mamma (wolk die opvalt door bolvormige zakken, red.) ziet, is dat heel bijzonder. Of een enorme cumulonimbus. Dat is een indrukwekkend gevaarte. Als je eronder staat zie je hem niet, dan sta je in de regen. Maar als je hem vanuit de verte ziet aankomen, is het een prachtig verschijnsel.”

Vrienden van Stocker reageren weleens verbaasd over de vele uren die hij in zijn hobby steekt. “Maar uiteindelijk houdt iedereen van een mooie wolkenlucht.”

‘Cloudwatcher’ Hans Stocker. Beeld Hans Stocker
‘Cloudwatcher’ Hans Stocker.Beeld Hans Stocker

Lees ook:

Wat weegt een wolk?

Dagelijks zweven wolken boven ons hoofd, worden voort geblazen door de wind en maken ons regelmatig nat met regen. Omdat ze zweven zien ze er vederlicht uit. Maar hoe zwaar is een wolk eigenlijk?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden