NatuurdagboekKoos Dijksterhuis

Wintervlinders betrapt: achterwerkjes aan elkaar klikken en paren

Als je bij Jeanette Essink langsgaat, en als het niet regent, zul je haar meestal buiten aantreffen, in haar grote, als natuurparadijs ingerichte tuin. Haar begroeting bestaat vaak uit een ‘Kijk nou wat ik ontdekte, kom gauw kijken!’ Van de week betrof dat kleine wintervlinders; vrouwtjes nog wel.

Als rupsjes vreten ze in de lente eikenbomen kaal, als vlinders zijn kleine wintervlinders er in de herfst, vooral in november en begin december. Ze kunnen met enorme aantallen zijn en verdringen zich in het nachtelijk duister soms rond een buitenlamp. Ik vraag me mijn hele leven al af waarom nachtvlinders op licht afkomen, waar ze zich aan verblinden of verbranden of waar ze op zijn best niets aan hebben. Ik ken de verklaringen, u hoeft ze niet te mailen, maar ik vind ze vergezocht. Als je zo gek bent op licht, vlieg dan overdag.

Maar dat doen ze niet, kleine wintervlinders zijn echte nachtvlinders en vliegen alleen ’s nachts. Althans: de mannetjes doen dat. De vrouwtjes kunnen niet vliegen – hun vleugels zijn gereduceerd tot stompjes. Ze hoeven ook niet te vliegen, ze zitten op een boomstam als een muurbloempje en krijgen vanzelf een mannetje op bezoek. Als het tussen de twee klikt, klikken ze hun achterwerkjes aan elkaar en paren ze. Mocht het mannetje tijdens de daad opvliegen, dan sleept ie zijn vrouwtje mee de lucht in.

De nacht duurt langer dan de dag

Dat wintervlinders ’s nachts leven, is slim, want de nacht duurt langer dan de dag. Zij maken van de nacht dag en slapen overdag. Dan dutten ze volgens de boekjes in een boom. Ze zijn klein en hebben een goede schutkleur en zijn in een boom lastig te ontdekken, zeker de vrouwtjes.

Maar bij Jeanette zitten ze nota bene op een stuk zeildoek en zijn ze duidelijk zichtbaar. Maar ze paren niet. Daarop heeft Jeanette ze ’s avonds betrapt. Blote filmpjes van anderen mag je niet zomaar openbaar maken, maar deze twee winterse vrijers schamen zich vast niet.

Drie keer per week schrijft bioloog Koos Dijksterhuis over iets wat groeit of bloeit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden