Vincent wil zonVincent Dekker

Winterstormen krijgen de zonnepanelen op de Noordzee niet kopje onder

Veel aandacht is er niet voor geweest, maar Nederland heeft op energiegebied misschien wel een van de meest positieve winters achter de rug die het zich had kunnen wensen. Een bescheiden groepje drijvende zonnepanelen heeft de storm Ciara en haar opvolgers prima doorstaan. De panelen effenen daarmee de weg voor wat in principe het grootste energieproject van ons land zou kunnen worden.

U kent mij als iemand die enthousiast weet te schrijven over nieuwe ontwikkelingen. Dat weet ik van mezelf ook en dus temper ik geregeld mijn opwinding. Maar sommige ontwikkelingen die allesbehalve spectaculair ogen, zoals die 56 zonnepanelen op de foto die braaf op een kalm zeetje dobberen, kunnen toch van grote betekenis blijken. En dat zou hier heel goed het geval kunnen zijn.

Een heel bescheiden begin: 56 panelen dobberen op de Noordzee, 17 kilometer uit kust van Scheveningen. Slaagt de proef, dan kunnen er miljoenen panelen volgen.Beeld Oceans of Energy

In november vorig jaar heeft het Nederlandse bedrijf Oceans of Energy 28 panelen op een zelf ontwikkeld drijfsysteem gemonteerd en 17 km uit de kust voor Scheveningen op de Noordzee gelegd. Een stripje van vier rijtjes met 7 panelen elk. In januari werd dit verdubbeld naar 56 panelen. Die leveren nu maximaal 17 kW aan stroom. Nog dit jaar zou dat moeten verdrievoudigen naar 168 panelen en 50 kW.

Golven van 13 meter

Ondertussen staken de eerste echte winterstormen op en moest het systeem zich gaan bewijzen. Ciara en haar opvolgers zorgden voor golven van 5 meter hoog. Het systeem hield zich moeiteloos. Niet vreemd wellicht, want het is ontworpen om golven van 13 meter te kunnen doorstaan, bij stormen die eens in de 50 jaar zouden moeten voorkomen. Maar toch, zo'n eerste praktijktest is natuurlijk spannend.

Nu die test goed is uitgepakt, wordt de volgende fase voorbereid: een uitbreiding naar 3400 panelen, die samen goed zijn voor een vermogen van 1 MW. Dat ‘veld’ zou volgend jaar op zijn plaats moeten liggen. Op jaarbasis zou het zo'n 350 huishoudens van stroom kunnen gaan voorzien. Nog altijd bescheiden, zeker als je bedenkt dat één nieuwe windturbine al 8 MW levert en op de Maasvlakte al een test wordt gedaan met een 12 MW turbine.

Helft van al onze energie

Maar zo bescheiden als nu en volgend jaar, moet het zonnepark in de Noordzee op den duur niet blijven. Volgens Oceans of Energy kunnen drijvende panelen op de Noordzee de helft van de hele Nederlandse energiebehoefte, niet alleen de huidige stroombehoefte maar de totale energiebehoefte, gaan dekken. En daar hoeft niet de hele Noordzee voor vol worden gelegd; 5 procent van het Nederlandse deel van de Noordzee is genoeg.

Oceans of Energy hoopt al snel panelenvelden tussen de windmolens te kunnen plaatsen. Daardoor zouden de kostbare kabels van die windparken naar het vaste land veel efficiënter gaan worden benut. In de winter vooral met windstroom, in de rest van het jaar met veel zonnestroom. Ook zou je geen extra gebied in de Noordzee voor panelen hoeven te reserveren, en het gebied voor de huidige en komende windparken zou op jaarbasis maar liefst vijf keer zo veel stroom opleveren.  

Visreservaat

De zonnepanelen dekken het water effectief af. Het zeewater stroomt echter voortdurend onder de panelen door, dus hoeft er geen vrees te bestaan voor ‘dood’ stilstaand water. Bovendien denken de initiatiefnemers dat onder de zonnepanelen een mooi gebied ontstaat waar jonge vissen zich kunnen verschuilen. Ook zouden er mossels gekweekt kunnen worden. Blijft over het kostenplaatje. Maar ook daarvoor heeft Oceans of Energy positieve vooruitzichten: zonne-energie moet op de Noordzee goedkoper kunnen worden dan windenergie.

Nederland is bepaald niet het enige land dat  drijvende zonnepanelenparken ontwikkelt. In Indonesië moet een groot project voor 145 MW aan ‘floating solar’ op Java komen, en Vietnam denkt zelfs aan 400 MW, terwijl ook India en de VS aan drijvende zonnevelden werken. Maar bij al die projecten gaat het om velden op meren en stuwmeren. Daar is de wind veel genadiger dan op de Noordzee. Als er voor de Zeeuwse en Hollandse kust straks combiparken voor zonne- en windenergie stroom gaan produceren, dan zou dat toch een mooi staaltje Hollandse waterbouw zijn.

In zijn weblog ‘Vincent wil zon’ belicht Vincent Dekker innovaties en ontwikkelingen op het gebied van groene energie, dichtbij en ver van huis. Lees meer afleveringen op trouw.nl/vincentwilzon.

Lees ook:

Een ‘zonneweide’ in het IJsselmeer is effectiever dan vijf windparken in de Noordzee

Een ‘zonneweide’ in het IJsselmeer kan meer stroom opwekken dan de vijf enorme windparken die de komende tien jaar gebouwd gaan worden in de Noordzee. Als Nederland snel kolencentrales moet sluiten vanwege de CO2-uitstoot, dan levert zo’n drijvend zonnepanelenpark wellicht bijna net zo snel de vervangende groene stroom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden