ReportageUitvaart

Wie ook na de dood milieubewust wil zijn, kan kiezen voor een doodskist van karton

Bij Fair Coffins maken ze doodskisten van karton. Beeld Koen Verheijden
Bij Fair Coffins maken ze doodskisten van karton.Beeld Koen Verheijden

Bij Fair Coffins maken ze ecologische kisten van karton. Die zijn beter voor de aarde dan de traditionele spaanplaten kisten met veel lijm en plastic.

Wie dit leven verlaat, doet dat meestal tussen zes planken. Maar niet als je wordt begraven in een kist van het bedrijf Fair Coffins uit Nijmegen. Dan stoppen ze je in een soort kartonnen doos. Dat is namelijk een stuk milieuvriendelijker dan de spaanplaten en houten kisten die meestal worden gebruikt, stelt directeur en oprichter Koen Verlinden.

De ‘eerlijke’ kisten worden gemaakt in een werkplaats in Nijmegen door werknemers met een beperking of een afstand tot de arbeidsmarkt. Op tafels gemaakt van oude bedden uit het nabijgelegen Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis, vouwen de mannen en vrouwen in strakke witte jassen de bouwplaten van gerecycled papier, karton en sloophout, in elkaar.

Vervolgens maken ze er een bekleding in van jute of biologisch katoen, afgedekt met een kussen gevuld met gerecyclede houtsnippers. Van de restmaterialen produceert het bedrijf herbruikbare broodzakken, koffiefilters en mondkapjes. De kisten van Fair Coffins wegen maar 14 kilo, in plaats van de standaard 40. Toch kunnen de kisten wel overleden mensen van 200 kilo dragen.

Spaanplaat is vervuilend

Oprichter Verlinden was tot een paar jaar geleden regiomanager van uitvaartcoöperatie Dela, maar vond dat het anders moest met die vervuilende spaanplaten doodskisten: “Voor die kisten wordt bijna vier liter lijm gebruikt en er zit plastic interieurbekleding in, schroeven met plastic pluggen. In Nederland overlijden ongeveer 150.000 mensen ieder jaar – dus we begraven elk jaar duizenden kisten vol met lijm en plastic.”

En bij het cremeren komen er ook nog eens veel CO2 en stikstoffen vrij uit het hout. Fair Coffins heeft uitgerekend dat er met hun materiaal 65 procent minder afvalstoffen de lucht in gaan. De sociale onderneming zonder winstoogmerk bokst met dit concept al een paar jaar tegen een conservatieve uitvaartbranche. Verlinden: “We voelen ons een beetje een kleinduimpje dat een verschil wil maken in een grote antieke uitvaartwereld.”

Sociale arbeid

Toen hij Fair Coffins begon, wist Verlinden dat hij ook op het gebied van sociale arbeid een verschil wilde maken. “Er zijn gewoon heel veel goede mensen met een of andere beperking die geen kans krijgen en thuis zitten. Omdat bedrijven vaak in risico’s denken. Maar je krijgt er zoveel voor terug.” In de werkplaats wordt het personeel weer uitgedaagd. “Wij zeggen: je werkt voor een bedrijf, dus je zet je wekker en je meldt je af als je naar de tandarts moet. Het geeft ze het gevoel dat ze belangrijk zijn. De dag dat iedereen hier een bedrijfsjas aankreeg van Fair Coffins, wat dat met ze deed, dat was fantastisch.”

Dat kan Theo Kersten (59), die in de werkplaats koordjes voor broodzakken aan het maken is, beamen. Kersten heeft een mentale beperking en werd altijd in sociale werkplaatsen geplaatst, voor hij bij Fair Coffins terechtkwam. In het begin vond hij het nog een beetje eng om zoveel met de dood bezig te zijn. “Het was wennen, maar ik heb toch doorgezet. Nu vind ik het erg leuk, het is afwisselend werk.”

Conservatieve uitvaartbranche

Hoewel er veel positieve reacties voor de kisten binnenkomen, stuit het bedrijf nog op weerstand in de uitvaartbranche voor zijn ecologische kisten. Verlinden: “Bij Dela zeiden ze laatst nog dat er bijna geen vraag naar is. Maar als je het niet aanbiedt, is er ook geen vraag.” Wel is Fair Coffins in gesprek met Yarden, naast Dela een van de grote drie uitvaartondernemers, om zijn kisten op te laten nemen in hun catalogus.

Andere uitvaartondernemers hebben er problemen mee dat Fair Coffins zijn lage prijzen deelt in zijn webshop. “Die zeggen dan: als ik een kist kan kopen die euro’s goedkoper is en die kan verkopen voor zoveel extra geld, dan ben ik toch een dief van mijn eigen portemonnee als ik dat niet doe?”, vertelt Verlinden. “Maar wij bieden nog steeds goede marges voor uitvaartbedrijven. Als iemand maximale winst uit zo’n uitvaart wil halen, dan hoeft het ook niet van mij. Dan doe je het voor de verkeerde redenen. Dus ja, we zijn de uitvaartwereld een beetje op zijn kop aan het zetten.”

Lees ook:

Wie geen begrafenis of crematie wil, kan zich tot tuinaarde laten verwerken

Amerikanen in de staat Washington krijgen binnenkort, naast begraven en cremeren, nog een derde optie voor na hun overlijden: composteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden