Dutch Design Week What the food

What the Food: ‘Dat mijn eten zo gemanipuleerd wordt dat ik het niet begrijp, vind ik eng’

Suzan Hijink. Beeld Suzan Hijink

Het afstudeerproject ‘What the Food’ van Trouw-illustrator Suzan Hijink is komende week te zien tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven. Hier alvast een voorproefje. 

Wat kunnen we eigenlijk nog eten? Suzan Hijink, illustrator bij Trouw, is zeker niet de enige die zich deze vraag met regelmaat stelt. Aan de ene kant ziet de 22-jarige Hijink allerlei producten in de supermarkt met een onduidelijke samenstelling of herkomst, aan de andere kant doen allerlei ‘deskundigen’ de ene na de stellige uitspraak over wat gezond is, en wat niet. Wat vandaag nog goed voor je is, is volgende week vergif. En vice versa. De consument blijft in verwarring achter.

Deze verwarring verwerkte Hijink in het project ‘What the Food’ dat vanaf vandaag te zien is op de Dutch Designweek in Eindhoven. Op grote panelen stelt ze in woord en beeld vragen die we allemaal hebben, tijdens ons rondje door de supermarkt. Een antwoord heeft ze ook niet. “Ik laat de overdaad aan tegenstrijdige informatie zien. Daarmee toon ik enerzijds begrip voor de verdwaalde consument maar anderzijds laat het zien dat we wel heel extreem omgaan met ons eten.” Met haar beelden, realistisch met een surrealistische twist, hoopt ze ook wat lucht in de discussie te blazen. “Ik hoop dat de kijker hierdoor ook de humor inziet van hoe we met ons eten omgaan.”

Hijink wil met haar werk bijdragen aan betere, nuchtere informatie over onze voeding. ‘What the Food’ is genomineerd voor een HKU-Award, een onderscheiding voor het beste afstudeerproject aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht.

Mijn vaders schuur Beeld Suzan Hijink

1. Mijn vaders schuur

Als ik als kind mijn vaders schuur binnenliep, moest ik eerst een haas passeren. Een haas die met haar poten aan het plafond hing, hoog boven een bak zodat ze kon uitlekken. Vers met hagel geschoten, want een paar uur geleden huppelde ze nog vrolijk rond door het gras. Mijn vader is jager, en als je niet zo bekend bent met het vak klinkt het niet meteen alsof hij de allergrootste dierenvriend is. Maar ik wist van jongs af aan dat hij juist een heel goede band heeft met deze dieren. Hij weet precies wat er in het bos leeft en hoe de populatie in stand moet blijven. Hij jaagt om de balans in de natuur te behouden, zodat zieke dieren niet langer hoeven te lijden en er van alle soorten voldoende rond blijven lopen. Soms belandt er wat geschoten wild op ons bord, maar dan weet je precies waar het vandaan komt, dat het dier uit de vrije natuur komt en niet als een stuk vlees in een plastic pakje is geboren. 

De supermarkt als doolhof Beeld Suzan Hijink

2. De supermarkt als doolhof

Een wereld van verschil met mijn vaders schuur is de supermarkt in Utrecht waar ik dagelijks binnen wandel en kan kiezen uit allerhande verwerkingen van vlees. De supermarkt die ik op mijn duimpje ken, blijft voelen als een doolhof. De producten vormen een muur waar ik niet doorheen kan kijken. Wat speelt zich af achter die producten? Welke verhalen op de verpakking mag ik geloven? Heeft een scharrelkip daadwerkelijk een beter leven gehad? Bij de groenten dwalen mijn gedachten af naar wat ik allemaal heb gelezen over de avocado die in mijn handen rust.

De avocado hype Beeld Suzan Hijink

3. De avocadohype

De avocado die veel goede vetten bevat, schijnt een uitstekende vervanger te zijn voor vlees. Speciale avocado- restaurants schieten als paddenstoelen uit de grond. Ik ging overstag en vergreep me een aantal keer aan een avocado die kwets was of juist de structuur had van een rauwe aardappel. Toen ik het eindelijk dacht te begrijpen, zag ik een video waarin programmamaker Teun van de Keuken mij uitlegt dat de enorme avocadohype grote nadelen kent. Er moeten zo veel avocado’s verbouwd worden dat ze moeten groeien op grond die er helemaal niet geschikt voor is. Daardoor slurpt die avocado soms wel 300 liter water op en dreigt er in Peru waterschaarste te ontstaan.

Kipstukjes zonder kip Beeld Suzan Hijink

4. Kipstukjes zonder kip

Ik loop door naar het vegetarische alternatief. Kipstukjes zonder kip, een hamburger zonder ham of wat visvrije gamba’s. De vegetarische slager heeft het allemaal. Ik zag het al helemaal voor me, een slachterij waar de worteltjes aan de haken worden gehangen met een bak eronder, zodat ze rustig kunnen uitlekken. Verderop worden de tomaten gevild en daarnaast de courgettes gefileerd. Een heus attractiepark waar uiteindelijk keurige roze worstjes uit komen. Wat zit er allemaal in als het smaakt naar kip, het voelt als kip en het ruikt naar kip, maar er alles behalve kip in zit? Misschien is het straks normaal dat we alleen maar nepvoedsel eten.

Kweekvlees Beeld Suzan Hijink

5. Kweekvlees

Als ik het al een gek idee vind dat in een vegetarische kipburger geen kip zit, wat moet ik dan wel niet denken van kweekvlees dat binnenkort onze schappen en magen vult? Gehakt dat groeit als kool en zichzelf verdubbelt alsof het koraal is. Daar komt geen dier meer aan te pas. Dat mijn eten zo gemanipuleerd wordt dat ik het niet meer kan waarnemen en daardoor niet meer begrijp, vind ik eng. Al zitten er voor milieu en dierenwelzijn misschien voordelen aan.

Koeienflats Beeld Suzan Hijink

6. Koeienflats 

Het gangpad komt uit bij de zuivelafdeling. Pakken melk, yoghurt, boter en kaas staan naast elkaar in de schijnwerpers. Op haast elke verpakking staat een grazende koe in de wei. Een typisch Hollands beeld, net als de Goudse kaas die hoort bij het oer-Hollandse ambachtelijke plaatje. Maar hoe lang blijft dit zo? Bestaan er over een paar jaar enkel nog hoge flats met koeien opgestapeld om ruimte te besparen? Of verdwijnt de hele veehouderij om de stikstof-ruimte te gebruiken voor verkeer en woningen en halen we ons voedsel gewoon uit het buitenland? 

Suiker, suiker, suiker Beeld Suzan Hijink

7. Suiker, suiker, suiker

Op de verpakking van de neonroze desserts zie ik geen koeien meer. Die zijn waarschijnlijk ondergesneeuwd door alle frambozen die erop staan met daarbij de belofte dat er geen suiker in zit. Dat is waar de consument om vraagt na alle slechte berichten over suiker. Suiker schopt je hormoonsysteem in de war en je raakt verslaafd aan de vele suikerkicks. Maar als je de kleine lettertjes op de achterkant leest, is er geen framboos meer te bekennen in dat frambozentoetje en zitten er allerlei zoetstoffen in onder een andere naam. Wat doen acesulfaam-k, aspartaam of sacharine met je lichaam? Wie weet is magere melkpoeder eigenlijk gewoon suiker.

Wat is echt? Beeld Suzan Hijink

8. Wat is echt?

Als we willen dat onze citroen mooi glanst, dan smeren we er toch een mooi glanslaagje over? En als we willen dat onze boter een stevige structuur heeft, dan zorgen we daar toch voor? Wanneer weet je nog wat echt is? Ik hoef geen giftige citroenschil met een chemische waslaag of verpulverde luis in mijn taart.

Thuisbezorgd Beeld Suzan Hijink

9. Thuisbezorgd  

Met een leeg mandje kom ik bij de kassa. Ik loop de supermarkt uit en open de thuisbezorgd-app. Ik neem nog meer afstand van mijn eten en bestel waar ik zin in heb. Wat er in zit? Geen idee.

Dutch Design Week

Vandaag begint de Dutch Design Week in Eindhoven. Het is een a overweldigend negendaags spektakel waarbij 2600 ontwerpers op 120 locaties in de stad hun werk tonen. Van heel praktisch tot abstract, van technisch tot kunstzinnig. ‘What the Food’ is te zien op het Design Perron. Het volledige programma vindt u op ddw.nl.

Dutch Designweek, t/m 27 oktober op diverse locaties in Eindhoven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden