Duurzame 100

Wereldverbeteraar Anna Chojnacka geeft grote bedrijven een zetje

Anna Chojnacka Beeld Maartje Geels

Hoe gaat het met de veelbelovende initiatieven uit de Duurzame 100 van de afgelopen 10 jaar? In deze serie blikken we terug en vooruit met personen uit de lijst. Aflevering 1: Anna Chojnacka, oprichter van de 1%club en GoodUp.

Als iedereen één procent van zijn geld, tijd of kennis geeft, kunnen we de wereld verbeteren. Die gedachte slingert Anna Chojnacka (1979) al sinds 2008 de wereld in met haar 1%club, een crowdfundingsplatform voor kleinschalige ontwikkelingsprojecten. In 2010 kwam ze binnen op nummer 29 van de Duurzame 100. Een jaar later duikelde ze naar plek 80.

Het idee was om kleinschalige ontwikkelingsprojecten binnen en buiten Nederland te voorzien van geld, tijd en kennis. Dat lukte. Bijna vijftienhonderd projecten zijn in die tien jaar gerealiseerd, er werd bijna 3,5 miljoen euro opgehaald. Daarmee werd onder andere een educatief centrum in een vluchtelingenkamp op Lesbos opgezet, een conferentie gehouden voor lokale webontwikkelaars in Zimbabwe en werd een begin gemaakt met een flinke geitenkudde in het door een zware aardbeving getroffen Nepal.

Het roer om

Maar hoe ga je dan verder? Als het platform loopt, als mensen het weten te vinden en het ene na het andere project succesvol gefinancierd wordt? De subsidie die het ministerie van buitenlandse zaken had verleend om het platform draaiend te houden, liep op zijn einde en dat was voor Chojnacka en haar compagnon Bart Lacroix aanleiding hun plannen te herzien. "Óf we zouden het hele jaar moeten zoeken naar nieuwe fondsen, zoals we gewend waren, óf we veranderen ons businessmodel." Om meer kans te maken op subsidie waren de twee zich vooral gaan bezighouden met ledenwerving - 'in plaats van met de wereld verbeteren'.

Het roer ging dus om. "We besloten bestaande gemeenschappen te stimuleren iets goeds te doen, in plaats van zelf een gemeenschap te laten groeien met onze leden." Die bestaande gemeenschappen vond Chojnacka in steden en bij grote bedrijven.

Booking Cares

De 1%club bleef bestaan, maar werd onderdeel van GoodUp, de nieuwe sociale onderneming onder leiding van Lacroix en Chojnacka. GoodUp maakt platforms vergelijkbaar met die van de 1%club, maar dan voor grote bedrijven. Die gebruiken zo'n platform dan intern. "In de week dat we dit bedacht hadden, werden we gebeld door Booking.com: of we voor hen zo'n platform wilden bouwen", vertelt Chojnacka. Dat platform werd Booking Cares, een website voor de meer dan 16.000 werknemers van Booking die hen helpt een aantal uren per jaar maatschappelijk werk te doen in de landen waar Booking actief is. Via het platform worden die afspraken gemaakt en weten werknemers uit het hele land (of continent) elkaar te vinden. "De projecten worden opgezet met lokale VVV-kantoren - denk bijvoorbeeld aan stranden opruimen en gebouwen opknappen - of ze werken samen met lokale ondernemers in duurzaam toerisme."

Bedrijven van dit kaliber hebben echt behoefte aan zo'n platform, merkte Chojnacka. Inmiddels hebben ze vijftig platforms opgezet. Twaalf ervan zijn voor grote bedrijven als Booking en Unilever. "Ze doen met werknemers allerlei maatschappelijke projecten. Of ze gebruiken het om hun eigen bedrijfsvoering te verduurzamen. Werknemers kunnen een idee indienen en kennis en vaardigheden zoeken bij andere werknemers in het bedrijf."

Groene intenties, mooie verhaaltjes?

Via bestaande infrastructuren in een bedrijf lukt dat minder goed, zegt Chojnacka. "Elke keer als je innoveert of experimenteert, kom je nieuwe uitdagingen tegen. Zo'n platform is handig om de expertise die je op dat moment nodig hebt te vinden bij collega's elders in het bedrijf, soms op een hele andere locatie."

Zijn die groene, maatschappelijk verantwoorde intenties van de bedrijven meer dan mooie verhaaltjes voor de werknemers en de buitenwacht? Chojnacka is ervan overtuigd dat de bedrijven oprecht zijn. "Het is meer dan een imagostunt, mensen prikken echt wel door verhaaltjes heen."

Maar het is ook goed voor je bedrijf, betoogt ze. "Bedrijven die hun werknemers op zo'n manier weten te koppelen aan hun bedrijfsvoering houden hen langer vast, is mijn ervaring. En bedrijven die aantonen wat hun impact op de wereld is, gaat het voor de wind." Of werkt het andersom: wie winst maakt, heeft tijd om te investeren in duurzaamheid? Een CEO die met zijn bedrijf op het randje van de afgrond balanceert, heeft wel wat anders aan zijn hoofd, geeft Chojnacka toe. "Maar we willen juist laten doordringen dat maatschappelijk werk en investeren in duurzaamheid in elk geval niet slecht is voor je bedrijf."

Naast bedrijven hoopt Chojnacka ook steden op te nemen in haar klantenbestand. "Mijn stelling is dat we oplossingen hebben voor alle problemen in de wereld. We moeten ze alleen vinden, bij elkaar brengen en uitvoeren."

Beeld Trouw

Duurzame 100

De Trouw Duurzame 100 is de jaarlijkse thermometer in de stand van duurzaamheid en natuur in Nederland. Op de lijst staan de meest invloedrijke en inspirerende doeners en denkers. Op 10 oktober, de dag van de duurzaamheid, worden alle namen bekend gemaakt. 

Lees meer artikelen over de Duurzame 100 in ons dossier.

Lees ook:

Dit is de Duurzame 100 van 2017 

Eerlijke prijzen, doeners en voeding: dat zijn de belangrijkste trends in de negende editie, zo heeft de onafhankelijke jury van twaalf experts bepaald. Zoals de ondernemer die een fatsoenlijk prijskaartje aan peren wil hangen, de wethouder die de gemeente naar groene hoogte opstuwt en de burger die dag in dag uit zwerfafval raapt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden